CÂU CHUYỆN – TRẬN GIỒNG BỐM: “ĐỊA CHỈ ĐỎ” KHẮC GHI TINH THẦN NAM BỘ KHÁNG CHIẾN

Sau thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945, chính quyền cách mạng vừa được thành lập phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, trong đó thực dân Pháp từng bước quay trở lại xâm lược nước ta. Ngày 23/9/1945, quân Pháp nổ súng đánh chiếm Sài Gòn, mở đầu cuộc chiến tranh xâm lược trở lại ở Nam Bộ. Hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến, nhân dân Nam Bộ đã đứng lên với tinh thần “thà chết tự do còn hơn sống nô lệ”, mở đầu cho cuộc kháng chiến lâu dài bảo vệ nền độc lập vừa giành được. Báo Quân đội nhân dân khẳng định cuộc chiến tranh Đông Dương trên thực tế đã bắt đầu từ ngày 23/9/1945, trước khi Toàn quốc kháng chiến bùng nổ vào ngày 19/12/1946. Trong dòng chảy hào hùng ấy, Giồng Bốm ở Bạc Liêu trở thành một trong những địa điểm ghi dấu tinh thần yêu nước và ý chí kháng chiến của nhân dân Nam Bộ. Tại đây có Tòa thánh Ngọc Minh của Hội thánh Cao Đài Minh Chơn Đạo. Ngày 19 và 20/11/1945, Hội thánh tổ chức “Khoáng đại hội nghị” tại Tòa thánh Ngọc Minh. Hội nghị thống nhất lấy nơi đây làm đại bản doanh kháng chiến chống thực dân Pháp, với tinh thần “Cứu nước là cứu đạo”. Cụ Cao Triều Phát được suy tôn làm tổng chỉ huy và kêu gọi chức sắc, chức việc, thanh niên cùng đông đảo tín đồ hưởng ứng Nam Bộ kháng chiến bằng những hành động thiết thực. Từ sau hội nghị, công tác chuẩn bị cho cuộc chiến đấu được tiến hành khẩn trương. Chỉ trong hơn 5 tháng, lực lượng tại Giồng Bốm đã quy tụ hơn 2.000 quần chúng, tín đồ, chức sắc và chức việc; đồng thời thành lập các ban chuyên trách phục vụ chiến đấu và trực tiếp chiến đấu. Đáng chú ý, lực lượng tại đây tổ chức được 18 trung đội trực tiếp chiến đấu, mỗi trung đội khoảng 40 người. Những con số ấy cho thấy sức mạnh của lòng yêu nước khi được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng chung, vượt qua ranh giới giữa các tầng lớp, nghề nghiệp và sinh hoạt tôn giáo. Sáng 6/4/1946, thực dân Pháp đưa một trung đội đến thám thính khu vực Giồng Bốm. Nhờ chủ động chuẩn bị lực lượng và bố trí canh phòng, nghĩa quân “áo trắng” đã phát hiện quân Pháp từ xa. Khi đối phương tiến vào vị trí phục kích, nghĩa quân nổ súng, tiêu diệt hai lính Pháp đi đầu. Bị bất ngờ, lực lượng Pháp chống trả yếu ớt rồi tháo chạy. Trận đánh tuy diễn ra trong thời gian ngắn nhưng đã thể hiện rõ sự chủ động, cảnh giác và quyết tâm bảo vệ căn cứ của lực lượng kháng chiến tại Giồng Bốm. Sáu ngày sau, ngày 12/4/1946, thực dân Pháp sử dụng ba máy bay tiến hành oanh tạc khu vực Giồng Bốm. Khu vực chỉ huy của nghĩa quân bị trúng bom, làm 11 người hy sinh và hàng chục người bị thương. Sau đó, quân Pháp tiếp tục đốt phá, khiến vùng đất vốn thanh bình trở nên hoang tàn. Những mất mát ấy là minh chứng cho sự khốc liệt của cuộc kháng chiến ngay từ những năm đầu tiên, khi lực lượng cách mạng còn nhiều khó khăn về trang bị nhưng phải đối đầu với quân đội có ưu thế về vũ khí và phương tiện chiến tranh. Điều đáng trân trọng là trước những tổn thất nặng nề, tinh thần kháng chiến của nhân dân Giồng Bốm không bị khuất phục. Trận chiến và những hoạt động kháng chiến tại đây đã tạo tiếng vang trong nhân dân Bạc Liêu, các chi phái Cao Đài và những tôn giáo bạn, góp phần cổ vũ tinh thần yêu nước, khơi dậy ý chí chống thực dân xâm lược và củng cố sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Giồng Bốm vì thế không chỉ được nhớ đến bởi một trận đánh cụ thể. Giá trị lớn hơn của địa danh này nằm ở câu chuyện về sự hội tụ của lòng yêu nước. Những người có tín ngưỡng khác nhau, những chức sắc, chức việc, tín đồ và quần chúng nhân dân đã cùng hướng đến một mục tiêu chung là bảo vệ quê hương, bảo vệ thành quả của Cách mạng Tháng Tám và chống lại cuộc chiến tranh xâm lược. Trong hoàn cảnh đất nước vừa giành được độc lập, tinh thần ấy có ý nghĩa đặc biệt, bởi nền độc lập còn rất non trẻ và cuộc sống của người dân vẫn phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Câu chuyện Giồng Bốm cũng cho thấy một nét đặc sắc của Nam Bộ kháng chiến: sức mạnh của cuộc chiến không chỉ nằm ở các đơn vị vũ trang mà còn được hình thành từ sự tham gia rộng rãi của nhân dân. Người dân góp sức người, sức của; người trực tiếp chiến đấu, người phục vụ hậu cần, người bảo vệ cơ sở, người động viên tinh thần. Mỗi đóng góp, dù lớn hay nhỏ, đều góp phần tạo nên thế trận kháng chiến của toàn dân. Trong những năm đầu chống thực dân Pháp, Nam Bộ trở thành chiến trường đi đầu của cả nước. Các lực lượng vũ trang và nhân dân từng bước củng cố tổ chức, phát triển chiến tranh du kích, giữ quyền chủ động và tìm cách ngăn chặn bước tiến của quân Pháp. Tại nhiều địa phương, những căn cứ và địa bàn kháng chiến như Giồng Bốm đã trở thành chỗ dựa cho phong trào đấu tranh. Thời gian đã lùi xa, những người trực tiếp tham gia trận chiến năm xưa phần lớn đã trở về với đất hoặc tuổi cao sức yếu. Nhưng ký ức về Giồng Bốm vẫn được lưu giữ qua những câu chuyện của các thế hệ, qua tư liệu, hình ảnh và những công trình tưởng niệm. Ngày 3/12/2021, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành Quyết định số 3088 xếp hạng Di tích Quốc gia địa điểm trận Giồng Bốm, xã Phong Thạnh Tây, thị xã Giá Rai, tỉnh Bạc Liêu. Việc xếp hạng di tích là cơ sở để địa phương tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử và giáo dục truyền thống cho thế hệ trẻ. Ngày nay, khi đến với Giồng Bốm, người ta không chỉ tìm về một địa danh từng vang tiếng súng mà còn tìm về một câu chuyện về lòng yêu nước, sự đoàn kết và niềm tin của nhân dân trong những ngày đầu bảo vệ nền độc lập. Những dấu tích còn lại nhắc nhớ rằng lịch sử không chỉ được làm nên bởi những chiến thắng lớn, mà còn bởi sự hy sinh, đóng góp âm thầm của biết bao con người bình dị ở những vùng quê. Giồng Bốm trở thành một “địa chỉ đỏ” bởi nơi đây lưu giữ ký ức về một thế hệ đã đặt vận mệnh của quê hương, đất nước lên trên cuộc sống riêng. Từ câu chuyện Giồng Bốm, thế hệ hôm nay có thể hiểu sâu sắc hơn giá trị của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, sức mạnh của lòng yêu nước và trách nhiệm bảo vệ những thành quả mà cha ông đã phải đánh đổi bằng máu xương. Hơn bảy thập kỷ đã trôi qua kể từ trận chiến năm 1946, nhưng tinh thần Nam Bộ kháng chiến vẫn còn nguyên giá trị trong ký ức lịch sử. Giồng Bốm không chỉ là một địa danh của quá khứ mà còn là nơi nhắc nhở mỗi người hôm nay biết trân trọng hòa bình, độc lập, biết gìn giữ truyền thống quê hương và tiếp nối tinh thần đoàn kết, trách nhiệm để xây dựng đất nước ngày càng phát triển. Đó chính là giá trị bền vững của một “địa chỉ đỏ” – nơi quá khứ gặp hiện tại, nơi câu chuyện của những người đi trước trở thành bài học cho những thế hệ mai sau.