Câu chuyện về Anh hùng Hồ Đức Thắng – người chỉ huy nhiều chuyến tàu không số nhất
Hình ảnh tiêu biểu của những người lính “tàu không số” – những người đã lặng lẽ, kiên cường vượt biển Đông hàng chục lần, góp phần làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển và chiến thắng lịch sử năm 1975.
Năm 1922, tại xã Hiệp Thành, huyện Cầu Ngang (nay thuộc thị xã Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh), cậu bé Nguyễn Văn Inh chào đời trong một gia đình nông dân nghèo gắn bó với sông nước. Từ nhỏ, anh đã quen với sóng gió biển cả và sớm tham gia cách mạng từ những ngày Cách mạng Tháng Tám.
Tháng 6 năm 1961, khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn cần chi viện vũ khí gấp, Tỉnh ủy Trà Vinh thành lập một đoàn vận tải bí mật vượt biển ra Bắc. Đoàn gồm sáu người, trong đó Nguyễn Văn Inh được cử làm thuyền trưởng. Để giữ tuyệt đối bí mật, cả sáu người đổi tên thành: Đoàn – Kết – Đấu – Tranh – Thắng – Lợi. Nguyễn Văn Inh bắt thăm được tên “Thắng” và từ đó mang bí danh Hồ Đức Thắng.
Ngày 25 tháng 8 năm 1961, chiếc tàu gỗ nhỏ trọng tải chỉ 15 tấn do ông chỉ huy nhổ neo từ bến Trà Vinh. Hành trình gian nan giữa biển lớn, địch tuần tra dày đặc, nhưng cuối cùng đoàn đã ra đến miền Bắc an toàn, báo cáo với Trung ương và được Bác Hồ tiếp. Đây là một trong những chuyến mở đường quan trọng của tuyến đường Hồ Chí Minh trên biển.
Từ đó, Hồ Đức Thắng gắn bó suốt đời với đoàn tàu không số. Đầu năm 1962, ông làm Chính trị viên tàu 55 (lấy tên từ chiếc tàu sắt 55 tấn do Trung ương cấp). Trong gần năm năm (1961–1966), với vai trò thuyền trưởng và chính trị viên, ông đã chỉ huy 16 chuyến tàu – nhiều nhất trong số các thuyền trưởng tàu không số thời kỳ đầu – chở hơn 1.000 tấn vũ khí, đạn dược, lương thực vào chi viện cho chiến trường miền Nam. Tàu của ông cập hầu hết các bến bí mật ở Nam Bộ: Rạch Gốc, Gành Hào, Vàm Lũng, Bồ Đề, Kinh Năm… và cả bến quê hương Trà Vinh.
Trong điều kiện địch phong tỏa đường biển ngày đêm, mỗi chuyến đi đều là cuộc vượt qua sinh tử. Có chuyến phải chiến đấu với tàu chiến và máy bay địch, thậm chí phải hủy tàu để bảo vệ bí mật rồi nhảy xuống biển tìm đường về đơn vị tiếp tục nhiệm vụ.
Với thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 1 tháng 7 năm 1967, Thượng úy Hồ Đức Thắng được Chủ tịch Hồ Chí Minh ký quyết định tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Ông là một trong những người đầu tiên của Đoàn tàu không số được nhận danh hiệu cao quý này.
Sau chiến tranh, ông tiếp tục công tác trong quân đội, nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá. Ông mất sau nhiều năm gắn bó với quê hương Trà Vinh, nơi gia đình và nhân dân luôn giữ gìn kỷ niệm về người anh hùng thầm lặng của biển cả.
Cuộc đời Hồ Đức Thắng là hình ảnh tiêu biểu của những người lính “tàu không số” – những người đã lặng lẽ, kiên cường vượt biển Đông hàng chục lần, góp phần làm nên huyền thoại đường Hồ Chí Minh trên biển và chiến thắng lịch sử năm 1975.
