"cha đẻ" của các giống lúa thơm
Kỹ sư Hồ Quang Cua là "cha đẻ" của các giống lúa thơm ST, đặc biệt là ST24 và ST25 – giống gạo từng được vinh danh "Gạo ngon nhất thế giới". Hơn 40 năm gắn bó với đồng ruộng, ông đã góp phần nâng cao giá trị hạt gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới.
Kỹ sư Hồ Quang Cua – Người nâng tầm hạt gạo Việt Nam
Có những con người làm nên tên tuổi của đất nước không phải bằng những điều lớn lao hay hào nhoáng, mà bằng sự bền bỉ, lòng yêu nghề và khát vọng cống hiến. Đối với tôi, kỹ sư Hồ Quang Cua là một trong những con người như thế. Ông đã dành gần trọn cuộc đời cho cây lúa, để rồi từ những cánh đồng bình dị ở miền Tây Nam Bộ, hạt gạo Việt Nam được bạn bè quốc tế biết đến và trân trọng.
Kỹ sư Hồ Quang Cua sinh năm 1953 tại xã Hòa Đông, thị xã Vĩnh Châu, tỉnh Sóc Trăng. Tuổi thơ của ông gắn liền với những cánh đồng lúa và cuộc sống của người nông dân. Chính những năm tháng ấy đã gieo trong ông tình yêu đặc biệt đối với cây lúa và khát vọng làm ra những giống lúa tốt hơn để giúp nông dân có cuộc sống khá hơn.
Sau khi tốt nghiệp ngành Trồng trọt của Trường Đại học Cần Thơ năm 1978, ông trở về quê hương công tác trong ngành nông nghiệp. Dù đảm nhiệm nhiều vị trí quản lý, từ Phòng Nông nghiệp huyện Mỹ Xuyên đến Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Sóc Trăng, ông vẫn dành phần lớn thời gian cho nghiên cứu đồng ruộng. Với ông, phòng thí nghiệm lớn nhất chính là những cánh đồng lúa của người dân.
Đầu những năm 1990, khi nhiều quốc gia đã có những giống lúa thơm nổi tiếng, ông cùng các cộng sự bắt đầu hành trình nghiên cứu và lai tạo giống lúa thơm mang thương hiệu Việt Nam. Công việc này kéo dài hàng chục năm với vô vàn khó khăn, từ việc tìm nguồn gen, lai tạo, chọn lọc đến thử nghiệm trên đồng ruộng. Có những giống lúa phải mất nhiều năm mới hoàn thiện, có những lần thất bại buộc cả nhóm phải làm lại từ đầu. Nhưng ông chưa bao giờ từ bỏ.
Thành quả lớn nhất của hành trình ấy là sự ra đời của dòng lúa ST, đặc biệt là ST24 và ST25. Năm 2019, giống gạo ST25 được trao danh hiệu "Gạo ngon nhất thế giới", đưa tên tuổi gạo Việt Nam lên bản đồ lúa gạo quốc tế. Thành công này không chỉ là niềm tự hào của cá nhân kỹ sư Hồ Quang Cua mà còn là niềm tự hào của nền nông nghiệp Việt Nam. Những năm tiếp theo, ST25 tiếp tục được quốc tế đánh giá cao, khẳng định chất lượng và vị thế của hạt gạo Việt.
Điều khiến tôi khâm phục nhất ở kỹ sư Hồ Quang Cua là sự giản dị và tận tâm. Dù đã nghỉ hưu, ông vẫn ngày ngày có mặt trên đồng ruộng, trực tiếp theo dõi sự phát triển của từng giống lúa, trao đổi với nông dân và hướng dẫn kỹ thuật sản xuất. Ông luôn cho rằng giá trị của một giống lúa không chỉ nằm ở giải thưởng mà còn ở việc giúp người nông dân tăng thu nhập và có cuộc sống ổn định hơn.
Không chỉ là một nhà khoa học, ông còn là người truyền cảm hứng mạnh mẽ cho thế hệ trẻ. Từ câu chuyện của ông, tôi hiểu rằng thành công không đến từ may mắn mà được tạo nên bởi sự kiên trì, tinh thần học hỏi và tình yêu dành cho công việc. Hơn bốn mươi năm bền bỉ với cây lúa là minh chứng rõ nét nhất cho điều đó.
Qua hành trình của kỹ sư Hồ Quang Cua, tôi càng thêm tự hào về trí tuệ Việt Nam. Một người kỹ sư xuất thân từ vùng quê nghèo đã góp phần thay đổi cách nhìn của thế giới về hạt gạo Việt. Ông chứng minh rằng nếu biết đầu tư vào khoa học, kiên trì nghiên cứu và luôn hướng đến lợi ích cộng đồng, chúng ta hoàn toàn có thể tạo ra những sản phẩm mang đẳng cấp quốc tế.
Là đoàn viên thanh niên, tôi nhận thấy mình cần học tập tinh thần sáng tạo, ý chí vượt khó và trách nhiệm với cộng đồng của kỹ sư Hồ Quang Cua. Mỗi người trẻ hôm nay cần không ngừng học tập, đổi mới và cống hiến trong lĩnh vực của mình để góp phần xây dựng đất nước ngày càng phát triển.
Xin kính chúc Anh hùng Lao động Hồ Quang Cua luôn mạnh khỏe để tiếp tục đồng hành cùng người nông dân, tiếp tục nghiên cứu và truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ. Hình ảnh người kỹ sư lặng lẽ trên cánh đồng lúa sẽ mãi là biểu tượng đẹp của trí tuệ, sự bền bỉ và khát vọng nâng tầm nông nghiệp Việt Nam.
