Châu Văn Liêm

Châu Văn Liêm sinh ngày 29-6-1902 tại làng Thới Thạnh, quận Ô Môn, tỉnh Cần Thơ (nay thuộc phường Ô Môn, thành phố Cần Thơ). Ông sinh ra trong một gia đình nông dân chất phác, giàu truyền thống yêu nước. Từ nhỏ, Châu Văn Liêm đã chứng kiến cảnh sống cực khổ của người dân Nam Bộ dưới ách thống trị hà khắc của thực dân Pháp, từ đó hình thành trong ông ý chí mạnh mẽ phải đứng lên đấu tranh cho dân tộc.

Thuở thiếu thời, Châu Văn Liêm nổi tiếng thông minh, chăm chỉ và có ý thức tự lập. Ông học tại trường Collège de Cantho, rồi tiếp tục theo học Trường Sư phạm Đông Dương ở Sài Gòn. Năm 1924, sau khi tốt nghiệp, ông được bổ nhiệm làm giáo viên ở Long Xuyên. Thời gian giảng dạy, Châu Văn Liêm không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn bí mật gieo vào lòng học trò tinh thần yêu nước và ý chí chống áp bức.

Từ năm 1927, phong trào cách mạng phát triển mạnh mẽ ở Nam Kỳ. Châu Văn Liêm tham gia Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội – tổ chức yêu nước có vai trò quan trọng trong việc truyền bá tư tưởng cách mạng vào trong quần chúng. Năm 1928, ông được bầu làm Bí thư Tỉnh bộ Long Xuyên, trực tiếp lãnh đạo phong trào đấu tranh của thanh niên và công nhân ở địa phương.

Đến cuối những năm 1929 – 1930, khi các tổ chức cộng sản hình thành ở Việt Nam, Châu Văn Liêm trở thành một trong những chiến sĩ tiên phong tham gia thành lập An Nam Cộng sản Đảng tại Nam Kỳ. Với uy tín và khả năng tổ chức xuất sắc, ông được giao nhiều trọng trách quan trọng trong việc lãnh đạo phong trào cách mạng.

Sau Hội nghị hợp nhất các tổ chức cộng sản tháng 2-1930 tại Cửu Long (Hương Cảng, Trung Quốc), Đảng Cộng sản Việt Nam chính thức ra đời. Châu Văn Liêm được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương lâm thời, đồng thời phụ trách liên tỉnh Gia Định – Chợ Lớn – một trong những địa bàn có phong trào cách mạng sôi nổi và ác liệt nhất Nam Bộ thời bấy giờ.

Trong quá trình hoạt động, Châu Văn Liêm luôn giữ vững tinh thần kiên cường, bất khuất. Ông tích cực xây dựng các cơ sở Đảng, tổ chức phong trào đấu tranh của công nhân, nông dân và học sinh; trực tiếp chỉ đạo nhiều cuộc đấu tranh lớn, góp phần đưa phong trào cách mạng ở Nam Kỳ phát triển mạnh.

Dù liên tục bị thực dân Pháp theo dõi và truy bắt, ông vẫn không rời vị trí chiến đấu. Nhiều đồng chí kể lại rằng Châu Văn Liêm là người giản dị, cương trực, hết lòng vì đồng bào và đồng chí. Trong mọi hoàn cảnh, ông luôn động viên mọi người giữ vững niềm tin vào cách mạng và con đường giải phóng dân tộc.

Năm 1931, trong một cuộc đấu tranh ở Sài Gòn, Châu Văn Liêm bị thực dân Pháp bắt và sau đó anh dũng hy sinh. Sự hy sinh của ông trở thành nỗi tiếc thương lớn lao đối với phong trào cách mạng Nam Bộ. Tuy cuộc đời chỉ hơn 30 năm ngắn ngủi, nhưng Châu Văn Liêm đã để lại dấu ấn sâu sắc trong lịch sử: một nhà giáo yêu nước, một chiến sĩ cộng sản kiên trung, người góp phần quan trọng vào buổi đầu xây dựng Đảng tại Việt Nam.

Đền thờ Châu Văn Liêm

Tên tuổi Châu Văn Liêm được đặt cho nhiều trường học, con đường, cơ quan và trở thành niềm tự hào của quê hương Cần Thơ. Đền thờ Châu Văn Liêm được xây dựng tại xã Thới Thạnh, huyện Thới Lai, thành phố Cần Thơ ( nay là phường Ô Môn, thành phố Cần Thơ) và được khánh thành vào ngày 29/6/2017, nhân dịp kỷ niệm 115 Ngày sinh đồng chí Châu Văn Liêm - nhà cách mạng tiên phong của đất Tây Đô. Cuộc đời và sự nghiệp của ông mãi mãi là tấm gương sáng ngời về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm và niềm tin tuyệt đối vào lý tưởng cách mạng.