CHI ĐOÀN TRƯỜNG TIỂU HỌC YÊN ĐỔ-CCB TRẦN XUÂN HIỂN PHẦN 3

Năm 1971, khi chiến dịch Lam Sơn 719 bùng nổ, chiến trường Đường 9 – Nam Lào trở thành nơi đối đầu quyết liệt giữa ta và đối phương. Mục tiêu của địch là cắt đứt tuyến vận tải chiến lược, phá tổng kho xăng dầu và hệ thống đường ống chi viện cho miền Nam. Trong hoàn cảnh ấy, Trung đoàn 210 được lệnh hành quân gấp vào chiến trường, bảo vệ tuyến dầu đường ống và phối hợp cùng các đơn vị chủ lực như Sư đoàn 308, Sư đoàn 304 và lực lượng của quân giải phóng miền Nam giữ vững “cuống họng” chi viện.

Hành quân vào Nam Lào, kỷ niệm sâu sắc nhất với ông Hiển là trận địa tại dốc Thơm, phía nam Đường 9, gần ngầm sông Con Le – khu vực hiểm trở, đường hẹp, trời mưa tầm tã, nước sông dâng cao. Để đưa đoàn xe vượt ngầm ban đêm, bộ đội phải dùng phương án thô sơ: một chiến sĩ đi trước, cầm khăn mùi xoa buộc vào tay, soi đèn pin làm tín hiệu dẫn đường. Lái xe phía sau lần theo ánh đèn chập chờn mà tiến từng mét một giữa dòng nước xiết.

Nhưng chiến trường không chỉ khắc nghiệt bởi thiên nhiên. Ban ngày, máy bay địch ném bom dồn dập, đường bị đánh phá liên tục. Trong một lần vượt ngầm, chiếc xe chở đài khí tượng bị trượt xuống dòng sông Con Le. Toàn bộ khí tài nổi lềnh bềnh theo dòng nước. Không kịp nghĩ ngợi, ông Hiển cùng đồng đội lao xuống dòng nước xiết, bơi theo vớt từng thiết bị. Hàng cây số vật lộn, may mắn đến đoạn thác cao, các thiết bị mắc vào cành cây, đơn vị mới thu hồi được. Tuyến đường tạm bị tắc, anh em phải vác bộ theo suối, hành quân về khu vực Tà Khống để tập kết.

Tại ngã ba Tà Khống, ông Hiển có dịp gặp nhà thơ Duy Khán và họa sĩ Nguyễn Đức Dụ – những văn nghệ sĩ chiến trường đang bám trụ cùng bộ đội. Nhưng nơi đây cũng là “tọa độ lửa”. Máy bay AC-130 của đối phương hoạt động suốt đêm, vừa thả pháo sáng, vừa dùng radar và hồng ngoại quét dọc tuyến đường. Chỉ cần phát hiện nhiệt từ đầu máy xe, chúng lập tức bắn phá chính xác. Trong một đêm, 21 chiếc xe vận tải của ta bị cháy trên tuyến.

Qua thực tế chiến đấu, bộ đội nhận ra nguyên nhân: tia lửa điện và nhiệt từ động cơ xe khiến AC-130 dễ dàng phát hiện mục tiêu. Từ đó, một sáng kiến nhanh chóng được áp dụng. Mỗi khi nghe tiếng máy bay AC-130 từ xa, các chiến sĩ lập tức dội nước lên đầu máy ô tô, phủ bạt nguỵ trang, làm giảm dấu hiệu nhiệt. Nhờ cách làm đơn giản nhưng hiệu quả ấy, nhiều đoàn xe đã an toàn vượt tuyến, tiếp tục đưa hàng vào chiến trường.

Đơn vị pháo cao xạ Trung đoàn 210 cũng kiên cường chiến đấu, bắn trả quyết liệt, góp phần bắn rơi máy bay địch, bảo vệ tuyến vận tải. Trong một trận đánh, một quả rocket rơi trúng khu hầm trú ẩn của ông Hiển cùng nhà thơ Duy Khán và họa sĩ Nguyễn Đức Dụ. Hầm chữ A được đào sâu ba mét, bên trên phủ gỗ và đất dày nên tất cả vẫn an toàn. Ngay trong giây phút sinh tử ấy, nhà thơ Duy Khán xúc động sáng tác thơ, còn họa sĩ Nguyễn Đức Dụ phác họa cảnh những người lính trong hầm trú ẩn giữa tuyến đường lửa – một hình ảnh vừa dữ dội vừa đầy chất nhân văn.

Giữa mưa bom bão đạn, tình đồng chí, sự sáng tạo và lòng dũng cảm của người lính đã giúp giữ vững tuyến đường chiến lược. Từ dốc Thơm, sông Con Le đến Tà Khống, Trung đoàn 210 cùng các đơn vị bạn đã bảo vệ thành công tuyến chi viện huyết mạch, góp phần làm thất bại âm mưu cắt đứt hậu cần của đối phương trong chiến dịch Lam Sơn 719.

Những hồi ức ấy không chỉ phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh mà còn tôn vinh trí tuệ và bản lĩnh của bộ đội ta. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, hiểm nguy, họ vẫn sáng tạo, đoàn kết và kiên cường, giữ cho mạch máu Trường Sơn không bao giờ ngừng chảy – viết nên một chương hào hùng trong lịch sử chiến đấu của người lính phòng không Trung đoàn 210.