Chị Sứ của Hòn Đất Ký sự tưởng nhớ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Phan Thị Ràng

Chị Sứ của Hòn Đất

Ký sự tưởng nhớ Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Liệt sĩ Phan Thị Ràng

Mỗi năm, từ ngày 4 đến ngày 9 tháng Giêng, xã Hòn Đất, tỉnh An Giang lại tưng bừng lễ hội tưởng nhớ một người con gái. Tháng 1 năm 2026, lễ dâng hương kỷ niệm 64 năm ngày hy sinh của chị được tổ chức trang trọng tại Khu Di tích lịch sử và thắng cảnh quốc gia Ba Hòn. Trước đó, Xã đoàn Hòn Đất còn tổ chức hội thi “Rung chuông vàng” để các bạn trẻ tìm hiểu về truyền thống quê hương. Người con gái ấy là Phan Thị Ràng, mà cả nước biết đến qua cái tên thân thương: chị Sứ.

Phan Thị Ràng, bí danh Tư Phùng, sinh năm 1937 tại xã Lương Phi, huyện Tri Tôn, tỉnh An Giang. Sinh ra trong một gia đình giàu truyền thống cách mạng, chị đi theo cách mạng từ năm 1950, khi mới mười ba tuổi. Những năm sau Hiệp định Genève, vùng Hòn Đất, Ba Hòn trở thành nơi kẻ thù khủng bố gắt gao. Người con gái ấy vẫn bám dân, bám đất, lặn lội giữa những hang núi để giữ phong trào.

Đêm ngày 8, rạng sáng ngày 9 tháng 1 năm 1962, trên đường từ Hòn Me về Hòn Đất, chị bị địch phục kích bắt giữ. Chúng tra tấn chị dã man hòng khai thác tổ chức. Nhưng biết không thể lay chuyển được ý chí của người cách mạng, kẻ thù đưa chị đến chân núi Hòn Đất để hành quyết. Lúc 13 giờ ngày 9 tháng 1 năm 1962, chị anh dũng hy sinh khi vừa bước sang tuổi hai mươi lăm.

Sự hy sinh của chị đã đi vào văn học. Chị là nguyên mẫu của nhân vật chị Sứ trong tiểu thuyết “Hòn Đất” của nhà văn Anh Đức, tác phẩm đã đi vào lòng bao thế hệ bạn đọc và được chuyển thể thành phim. Ngay dưới chân núi Hòn Đất, gần nơi chị ngã xuống năm xưa, ngôi mộ của chị được xây dựng khang trang theo kiến trúc Nam Bộ. Ở quê hương, có cả một ngôi trường mang tên chị.

Hôm nay, Hòn Đất đẹp không chỉ bởi núi non, biển cả mà còn bởi những trang sử hào hùng. Du khách đến đây thăm hang Quân y, hang số 5, leo lên đỉnh Hòn Me, và dừng chân thắp nén hương bên mộ chị Sứ. Một em học sinh ở ngôi trường mang tên chị từng chia sẻ rằng em rất tự hào về truyền thống của quê hương mình.

Thế hệ trẻ hôm nay hãy học ở chị sự bền bỉ bám trụ trong gian khó và lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng. Tuổi hai mươi lăm của chị dừng lại dưới chân núi, nhưng tên chị vẫn sống trong từng trang sách, từng lễ hội, từng cuộc thi tìm hiểu của tuổi trẻ Hòn Đất hôm nay.

Lê Minh Quân
Bí thư Chi đoàn Trường THCS Mỹ Phước