Người chỉ huy những chiến sĩ đặc công giữa chiến khu Rừng Sác
Đại tá Lê Bá Ước là một trong những người chỉ huy tiêu biểu của Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Giữa vùng rừng ngập mặn hiểm trở, ông cùng đồng đội xây dựng lực lượng, tổ chức nhiều trận đánh quan trọng trên tuyến sông Lòng Tàu, nổi bật là trận tập kích Tổng kho xăng dầu Nhà Bè năm 1973.
Lê Bá Ước sinh năm 1931, quê tại Kiên Giang, là một cán bộ quân đội trưởng thành trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc. Tên tuổi ông gắn liền với Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác, lực lượng hoạt động trên địa bàn rừng ngập mặn rộng lớn phía đông nam Sài Gòn. Đây là khu vực có vị trí chiến lược quan trọng, nơi những tuyến sông như Lòng Tàu, Soài Rạp và Thị Vải kết nối Sài Gòn với Biển Đông. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, quân đội Mỹ và chính quyền Sài Gòn sử dụng các tuyến đường thủy này để vận chuyển vũ khí, nhiên liệu và phương tiện quân sự. Vì vậy, nhiệm vụ của Đoàn 10 là đánh vào hệ thống giao thông, kho tàng và hậu cần của đối phương. Trên cương vị Đoàn trưởng, Chính ủy Đoàn 10, Lê Bá Ước phải đối mặt với những thử thách đặc biệt khắc nghiệt. Chiến sĩ đặc công không chỉ chiến đấu với lực lượng đối phương được trang bị hiện đại mà còn phải chịu đựng muỗi, vắt, thiếu nước ngọt, bệnh tật và điều kiện sinh hoạt giữa vùng sình lầy. Ông cùng tập thể chỉ huy chú trọng xây dựng lực lượng, tổ chức trinh sát, nghiên cứu địa hình và phát triển những phương pháp đánh đặc công phù hợp với chiến trường sông nước.
Một trong những chiến công nổi bật của Đoàn 10 là trận đánh tàu vận tải quân sự Victory trên sông Lòng Tàu ngày 23/8/1966. Đây là con tàu vận chuyển nhiều phương tiện, trang bị phục vụ quân đội Mỹ tại miền Nam. Sau quá trình chuẩn bị, lực lượng đặc công sử dụng thủy lôi đánh chìm tàu, tạo nên chiến thắng quan trọng trên tuyến vận tải thủy. Tuy nhiên, trận đánh gắn liền nhất với tên tuổi Lê Bá Ước là cuộc tập kích Tổng kho xăng dầu Nhà Bè đêm 2 rạng sáng 3/12/1973. Khi ấy, kho Shell tại Nhà Bè có hệ thống phòng thủ kiên cố gồm nhiều lớp hàng rào, lính canh, chó nghiệp vụ, đèn pha và tàu tuần tra. Sau nhiều đợt trinh sát, Đảng ủy và Ban Chỉ huy Đoàn 10 quyết định triển khai trận đánh, giao nhiệm vụ trực tiếp cho lực lượng tinh nhuệ của Đội 5. Lê Bá Ước chịu trách nhiệm tổ chức, chỉ huy ở cấp Đoàn, trong khi các cán bộ Đội 5 trực tiếp điều hành lực lượng đột nhập. Tám chiến sĩ cảm tử đã vượt qua hệ thống phòng thủ, bí mật đặt khối nổ tại các mục tiêu và gây nên trận hỏa hoạn lớn, phá hủy lượng nhiên liệu đáng kể của đối phương. Hai chiến sĩ Nguyễn Công Bao và Phạm Văn Tiềm anh dũng hy sinh trong quá trình rút khỏi trận địa.
Sau chiến tranh, Lê Bá Ước tiếp tục gìn giữ ký ức về đồng đội, kể lại những trận đánh và sự hy sinh của các chiến sĩ Rừng Sác. Ông qua đời năm 2016. Năm 2013, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Cuộc đời ông gắn với hình ảnh người chỉ huy kiên cường, luôn đề cao tinh thần tổ chức, sự mưu trí và trách nhiệm đối với những chiến sĩ thực hiện nhiệm vụ đặc biệt nguy hiểm.


