CHIẾC ÁO ẤM CỦA CÔ GÁI BẢN LẮC

Năm 1972, Bùi Thị Loan mới 17 tuổi.

Cô gái người Tày ở Bản Lắc vẫn đang ngồi trên ghế nhà trường.

Nhưng chiến tranh đã khiến tuổi trẻ của Loan có một lựa chọn khác.

Cô viết đơn tình nguyện tham gia Thanh niên xung phong.

Loan được biên chế vào Tiểu đội 1, Đại đội 915, Đội 91 Bắc Thái.

Công việc của họ là sửa chữa đường, vận chuyển vũ khí, lương thực, hàng hóa từ các cảng cạn và ga Lưu Xá.

Những ngày tháng ấy, trong Đại đội 915 có tiếng hát, tiếng cười và cả những câu chuyện của tuổi trẻ.

Họ dạy nhau học chữ.

Hát then.

Hát lượn.

Nói chuyện bằng tiếng dân tộc.

Sau những giờ làm việc căng thẳng, họ vẫn là những chàng trai, cô gái tuổi mười bảy, mười tám, đôi mươi.

Nhưng chiến tranh không cho họ nhiều thời gian để sống một tuổi trẻ bình thường.

Ngày 24/12/1972.

Đại đội 915 được giao nhiệm vụ giải tỏa hàng hóa tại ga Lưu Xá.

Đó là một nhiệm vụ đặc biệt khẩn cấp.

Hàng hóa phải được di chuyển trước khi máy bay địch tiếp tục đánh phá.

Và rồi bom B52 trút xuống.

Trong khoảnh khắc kinh hoàng ấy, Bùi Thị Loan bị vùi lấp.

Sau trận bom, đồng đội tưởng cô đã hy sinh.

Loan cùng những người tử sĩ được đưa về Nghĩa trang Dốc Lim.

Nhưng số phận đã giữ cô lại.

Đồng đội phát hiện Loan vẫn còn sống.

Cô được cứu chữa.

Nhưng vết thương của chiến tranh không chỉ nằm trên cơ thể.

Có thời gian Loan bị mất trí nhớ, phải trải qua những năm tháng phục hồi đầy khó khăn.

Cuối cùng, cô trở về.

Tiếp tục công tác.

Tiếp tục sống.

Tiếp tục mang trong mình ký ức về những người đồng đội đã nằm lại.

Trong những kỷ vật của Đại đội 915, có một chiếc áo ấm của Bùi Thị Loan.

Chiếc áo từng đi qua chiến tranh.

Trên đó có dấu tích của bom đạn.

Nó không phải một món đồ quý giá theo nghĩa vật chất.

Nhưng với những người biết câu chuyện của Đại đội 915, chiếc áo ấy giống như một trang sử được viết bằng vải.

Nó kể về một cô gái 17 tuổi.

Kể về một đêm Noel.

Kể về những người trẻ đã bước vào chiến tranh.

Và kể về một người đã trở về từ nơi tưởng như không thể trở về.

Sau khi nghỉ hưu, Bùi Thị Loan tiếp tục tham gia công tác xã hội ở quê nhà, từng đảm nhiệm nhiều vị trí trong Hội Cựu chiến binh, Hội Người cao tuổi và Hội Cựu TNXP xã Bằng Lãng.

Nhưng có lẽ vai trò quan trọng nhất của bà hôm nay là người kể chuyện.

Bởi bà còn sống.

Còn những người cùng bà bước vào Đại đội 915 thì nhiều người không còn nữa.

Bà kể để những cái tên không bị quên.

Kể để người trẻ hiểu rằng những người nằm lại ở ga Lưu Xá không phải những nhân vật xa xôi.

Họ từng là những cô gái 17 tuổi.

Những chàng trai đôi mươi.

Họ từng có gia đình.

Có cha mẹ.

Có những giấc mơ.

Có những tình cảm riêng.

Nhưng họ đã đặt tuổi trẻ của mình vào một thời đại mà Tổ quốc cần họ.

Và chiếc áo ấm của Bùi Thị Loan hôm nay vẫn còn đó.

Như một lời nhắc:

Có những người đã dùng cả tuổi thanh xuân để giữ lấy ngày mai cho đất nước.