Chiếc đàn giữa chiến hào

Cựu chiến binh Vũ Văn Minh, sinh năm 1949, từng chiến đấu tại chiến trường miền Đông Nam Bộ trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Ông kể rằng giữa những năm tháng bom đạn ác liệt, âm nhạc là điều giúp những người lính vơi đi nỗi nhớ nhà và có thêm động lực để tiếp tục chiến đấu.

Theo lời ông Minh, trong đơn vị của ông có một chiến sĩ tên Long rất yêu âm nhạc. Long mang theo một cây đàn nhỏ được làm từ gỗ mỏng và dây thép. Cây đàn ấy luôn được anh bọc cẩn thận trong tấm vải dù để tránh mưa và bụi đất.

Mỗi khi đơn vị dừng chân nghỉ ngơi, Long lại lấy đàn ra hát cho mọi người nghe. Những bài hát như “Năm anh em trên một chiếc xe tăng”, “Tiểu đoàn 307” hay “Câu hò bên bờ Hiền Lương” vang lên giữa rừng khiến ai cũng thấy lòng nhẹ hơn.

Ông Minh kể rằng có những đêm sau trận đánh, cả đơn vị ngồi quây quần bên bếp lửa nhỏ. Có người nhớ nhà, có người nhớ người yêu, có người vừa mất đi đồng đội thân thiết. Trong những lúc ấy, tiếng đàn của Long như giúp mọi người vơi đi nỗi buồn.

Một lần đơn vị phải hành quân gấp trong mưa lớn. Đường rừng trơn trượt, ai cũng phải mang rất nhiều đồ. Có người khuyên Long bỏ cây đàn lại vì quá vướng víu, nhưng anh nhất quyết không đồng ý. Long nói rằng: “Có thể thiếu nhiều thứ, nhưng không thể thiếu tiếng hát.”

Ít lâu sau, trong một trận đánh lớn, Long bị thương nặng. Khi đồng đội đưa anh vào nơi trú ẩn, thứ anh nhờ giữ đầu tiên không phải là ba lô hay súng đạn mà là cây đàn nhỏ. Dù rất đau, anh vẫn cố nói: “Đừng để cây đàn hỏng.”

Sau chiến tranh, ông Minh vẫn giữ cây đàn ấy như một kỷ vật của người đồng đội đã hy sinh. Mỗi lần nhìn cây đàn cũ, ông lại nhớ đến những đêm ngồi giữa chiến hào, nghe tiếng hát vang lên giữa rừng sâu.

Đối với ông Minh, cây đàn không chỉ là nhạc cụ mà còn là biểu tượng của niềm tin, của tinh thần lạc quan và của vẻ đẹp tâm hồn người lính trong chiến tranh.