Chiếc lược ngà giữa lòng địa đạo

Trong bóng tối lờ mờ của địa đạo Củ Chi, anh Ba, một chiến sĩ công binh, đang tỉ mẩn mài một mảnh xác máy bay Mỹ. Tiếng "xoẹt, xoẹt" khô khốc vang lên giữa không gian đặc quánh mùi đất ẩm và khói đèn dầu. Anh đang làm một chiếc lược. Không phải lược bằng ngà voi như trong truyện của Nguyễn Quang Sáng, mà là một chiếc lược bằng nhôm máy bay – thứ kim loại cứng nhắc vừa mới gieo rắc cái chết trên đầu họ vài giờ trước.

Anh Ba có đứa con gái nhỏ tên Bé ở quê nhà Long An. Đã ba năm anh chưa về. Mỗi lần nhớ con, anh lại lấy mảnh nhôm ra mài. Anh muốn chiếc lược phải thật mịn, để khi chải lên mái tóc tơ của con, nó không làm con đau. Đồng đội thường đùa: "Ba ơi, lo đánh giặc đi, khéo sau này con gái nó không nhận ra mặt cha đâu!". Anh chỉ cười hiền lành, ánh mắt lấp lánh dưới ánh đèn dầu lạc.

Một trận càn quét lớn ập đến. Bom khoan nổ ngay sát ngách hầm anh nằm. Đất đá sụt lở, anh Ba bị vùi lấp khi tay vẫn còn cầm chặt chiếc lược đang làm dở. Khi đồng đội đào được anh lên, anh đã trút hơi thở cuối cùng, nhưng bàn tay vẫn ôm khăng khăng kỷ vật dành cho con. Chiếc lược ấy sau này được trao lại cho Bé. Nó không chỉ là món quà, mà là hơi ấm, là lời hứa trở về dù người cha đã hóa thân vào lòng đất mẹ.