CHIẾN DỊCH HỒ CHÍ MINH GIẢI PHÓNG MIỀN NAM NĂM 1975 - BẢN HÙNG CA BẤT TỬ (1)

Từng giọt máu, xương đã hoà quyện vào nhau trên mảnh đất hình chữ S thân yêu, nơi mỗi tấc đất, mỗi dòng sông, từng nơi từng nơi đều in đậm những trang sử bằng xương máu của bao thế hệ anh hùng, chiến sĩ. Chiến dịch Hồ Chí Minh mãi mãi là một trang sử chói lọi, khắc ghi ý chí quật cường và khát vọng độc lập, thống nhất của toàn dân tộc. Sau nhiều năm chiến tranh gian khổ và biết bao hy sinh của quân và dân ta, chiến dịch được mở ra vào cuối tháng 4 năm 1975 với mục tiêu giải phóng hoàn toàn Sài Gòn – trung tâm của chính quyền Việt Nam Cộng hoà. Trong khí thế tiến công mạnh mẽ, các cách quân đồng loạt tiến vào thành phố, làm tan rã lực lượng đối phương. Đến ngày 30/4/1975, lá cờ chiến thắng tung bay trên nóc Dinh Độc Lập, đánh giấu thời khắc lịch sử thiêng liêng: miền Nam hoàn toàn được giải phóng, non sông thu về một mối. Chiến thắng ấy không chỉ khép lại môt cuộc chiến tranh kéo dài, mà còn mở ra kỷ nguyên hoà bình, độc lập và thống nhất cho đất nước Việt Nam.

Nắm chắc thời cơ chiến lược – Kịp thời ra quyết định lịch sử

Thực hiện kế hoạch chiến lược giải phóng miền Nam, sau hơn một tháng tiến hành Tổng tiến công và nổi dậy, quân và dân ta đã giành thắng lợi lớn thông qua các đòn tiến công chiến lược với các chiến dịch Tây Nguyên (4/3 – 3/4/1975), Chiến dịch Trị Thiên – Huế (5 – 26/3/1975), Chiến dịch Đà Nẵng (26 – 29/3/1975), giải phóng hơn một phần hai đất đai và một phần hai số dân toàn miền Nam, tiêu diệt và làm tan rã toàn bộ hệ thống chính quyền và quân đội nguỵ Sài Gòn ở hai quân khu – quân đoàn 1 và 2; thu giữ khối lượng lớn vật chất, trạng bị, phương tiện chiến tranh của địch... Những thắng lợi to lớn mang ý nghĩa chiến lược này đã tạo nên bước phát triển nhảy vọt, làm thay đổi cục diện chiến tranh với thế trận và so sánh lực lượng trên chiến trường có lợi ích cho ta. Thời cơ giải phòng hoàn toàn miền Nam đã đến.

Đầu tháng 4, trên tất cả các ngả đường của đất nước, hàng trăm ngàn ô tô, hàng trăm đoàn thuyền nan, thuyền gỗ, hàng chục tàu biển và đoàn tàu hỏa, hàng trăm lần chiếc máy bay vận tải chở đầy hàng và bộ đội ngày đêm hối hả nối đuôi nhau vượt cung, tăng chuyến ra tiến tuyến với khẩu hiệu “Thần tốc, tạo bạo, bất ngờ, chắc thắng”. Các binh đoàn chiến lược binh chủng hợp thành của quân đội ta vừa đánh địch, mở đường, vừa hành quân thần tốc, táo bạo vào mặt trận Sài Gòn trên cả 5 hướng (bắc, tây bắc, đông, đông nam, tây nam).

Ngày 7 tháng 4 năm 1975, Đại tướng Võ Nguyên Giáp ra lệnh cho các đơn vị:

❝Thần tốc, thần tốc hơn nữa. Táo bạo, táo bạo hơn nữa. Tranh thủ từng giờ, từng phút, xốc tới mặt trận, giải phóng miền Nam. Quyết chiến và toàn thắng ❞

Các đơn vị nhận được mệnh lệnh đã tăng tốc hành quân, vừa đi vừa đánh địch, mở đường đến vị trí tập kết chiến dịch đúng quy định. Ngày 8 tháng 4 năm 1975, Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương quyết định thành lập Bộ Chỉ huy chiến dịch giải phóng Sài Gòn - Gia Định. Tiếp đó, ngày 14 tháng 4 năm 1975, Bộ Chính trị phê chuẩn đề nghị của Bộ Tư lệnh Chiến dịch đặt tên cho Chiến dịch tiến công giải phóng Sài Gòn - Gia Định là Chiến dịch Hồ Chí Minh.

Tập trung tiêu diệt toàn bộ quân địch – Hoàn thành mục tiêu chiến dịch đề ra

Ngày 22 tháng 4 năm 1975, trước những diễn biến nhanh chóng của tình hình, nhất là quân địch có biểu hiện tan rã, báo hiệu sự sụp đổ của chế độ ngụy Sài Gòn, Bộ Chính trị gửi điện cho Bộ Tư lệnh chiến dịch chỉ rõ: “Thời cơ để mở cuộc tiến công về quân sự và chính trị vào Sài Gòn đã chín muồi. Ta cần tranh thủ từng ngày để kịp thời phát động tiến công. Hành động trong lúc này là đảm bảo chắc chắn nhất để giành thắng lợi hoàn toàn. Nếu để chậm sẽ không có lợi cả về quân sự và chính trị”. Chiến dịch diễn ra 2 đợt.

Đợt 1 từ ngày 26 đến 28/4/1975:

Theo kế hoạch, đúng 17 giờ ngày 26/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu nổ súng. Từ 5 hướng, các binh đoàn thọc sâu có xe tăng dẫn đầu đánh vào khu vực phòng thủ vòng ngoài của địch.

Từ ngày 26 đến ngày 28/4/1975, các cánh quân của ta liên tục đột phá tuyến phòng thủ vòng ngoài, đánh chiếm nhiều mục tiêu quan trọng của địch ở Long Thành, Biên Hòa, Đức Thạnh, thị xã Bà Rịa huyện Long Điền, Đất Đỏ…; đặc công đã chiếm một số cầu, thực hiện tốt ngăn chặn chủ lực của địch ở vòng ngoài, không cho chúng co cụm, triệt để bao vây cô lập Sài Gòn. Tuy quân địch đối phó quyết liệt, nhưng trước áp lực của ta, chiều ngày 28/4, Sở Chỉ huy quân đoàn 3 ngụy phải rút chạy về Gò Vấp, tinh thần binh lính hoang mang cao độ, tướng tá ngụy tranh nhau di tản.

Chiều ngày 28/4, Tổng thống Trần Văn Hương buộc phải từ chức; Dương Văn Minh lên thay. 16 giờ 25 phút ngày 28/4/1975, Phi đội Quyết Thắng sử dụng 5 chiếc máy bay chiến đấu A-37, cất cánh từ sân bay Thành Sơn (Phan Rang) ném bom sân bay Tân Sơn Nhất, phá huỷ nhiều máy bay. Trận đánh diễn ra bất ngờ, làm tê liệt cầu hàng không di tản của Mỹ, khiến cho tình hình ở Sài Gòn càng thêm rối loạn, tinh thần binh lính suy sụp, đẩy nhanh quá trình tan rã của chế độ ngụy Sài Gòn.

Tối ngày 28/4, Bộ Tư lệnh Chiến dịch kịp thời thông báo tình hình chung và lệnh cho các hướng tiếp tục tiến công để đảm bảo đến sáng ngày 29/4, toàn mặt trận tổng tiến công vào Sài Gòn theo kế hoạch đã định.

Đợt 2 từ ngày 29 đến 30/4 /1975:

5 giờ sáng 29/4, các cánh quân của ta được lệnh tổng công kích đồng loạt trên toàn mặt trận, tiếp tục ngăn chặn và tiêu diệt các lực lượng chủ lực chủ yếu của địch ở vòng ngoài, đồng thời phát triển thọc sâu, phối hợp với lực lượng tại chỗ đánh chiếm những địa bàn quan trọng ở vùng ven, chuẩn bị tiến công vào nội đô Sài Gòn.

Nắm chắc tình hình quân địch đang hoảng loạn và tan rã, Bộ Tư lệnh Chiến dịch quyết định chớp thời cơ, tiếp tục phát triển tiến công vào nội đô theo đúng kế hoạch, tập trung lực lượng đánh chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền và quân đội ngụy Sài Gòn.

Sáng ngày 30/4 /1975, toàn bộ các cánh quân lớn của ta từ 4 hướng đồng loạt tổng công kích vào nội đô Sài Gòn. Trước sức tiến công mạnh mẽ của ta, vào lúc 9 giờ 30 phút ngày 30/4, Tổng thống Dương Văn Minh tuyên bố trên Đài phát thanh Sài Gòn kêu gọi đơn phương ngừng bắn để bàn giao chính quyền. Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương, các cánh quân của ta tiếp tục tiến công theo kế hoạch, nhằm giải tán chính quyền và đập tan triệt để mọi sự chống cự của địch. 10 giờ 45 phút ngày 30/4, đại đội xe tăng thuộc lực lượng thọc sâu của Quân đoàn 2 do Đại đội trưởng Bùi Quang Thận chỉ huy dẫn đầu đội hình đánh chiếm dinh Độc Lập, bắt toàn bộ nội các chính quyền ngụy Sài Gòn, buộc Tổng thống Dương Văn Minh phải tuyên bố đầu hàng vô điều kiện.

11 giờ 30 phút cùng ngày, lá cờ Quân giải phóng được cắm trên nóc dinh Độc Lập, đánh dấu sự toàn thắng của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.

Kết quả chiến dịch

Với thắng lợi của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, quân và dân ta đã đập tan toàn bộ bộ máy chiến tranh to lớn hiện đại của chính quyền tay sai Mỹ ở miền Nam và quét sạch bộ máy ngụy quyền mà đế quốc Mỹ đã ra sức xây dựng hơn 20 năm, giải phóng toàn bộ miền Nam, thống nhất đất nước; đưa dân tộc ta bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội trên toàn quốc.

Nghệ thuật chiến dịch

Chiến dịch Hồ Chí Minh thể hiện sự phát triển đỉnh cao của nghệ thuật quân sự Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng. Đó là điển hình về tác chiến hiệp đồng chặt chẽ giữa các lực lượng, các binh chủng, quân chủng; là sự kết hợp quy mô lớn giữa hoạt động tiến công quân sự và nổi dậy của quần chúng; là đòn tiến công quyết chiến chiến lược táo bạo, kịp thời, chính xác, góp phần quyết định kết thúc chiến tranh. Đồng thời, để lại nhiều bài học kinh nghiệm quý về nghệ thuật nắm thời cơ chiến lược, hạ quyết tâm chiến dịch chính xác, kịp thời, huy động và tạo sức mạnh ưu thế áp đảo bằng sức mạnh tổng hợp của cả lực lượng và thế trận; phát huy sức mạnh tổng hợp, kết hợp đòn tiến công quân sự với nổi dậy của quần chúng, kết hợp lực lượng vũ trang ba thứ quân, lấy tác chiến hiệp đồng quân binh chủng là chủ yếu.

Hết