CHIẾN SĨ PHÁO BINH LÀM CHỦ KHOA HỌC KỸ THUẬT TRONG CHIẾN DỊCH ĐIỆN BIÊN PHỦ

Trong thắng lợi lịch sử ở Điện Biên Phủ của quân và dân ta, Binh chủng Pháo binh đã góp phần to lớn và quyết định. Những cán bộ chiến sĩ pháo binh năm ấy trong bom đạn ác liệt, bất chấp đèo cao suối sâu, đói rét gian khổ nhưng với ý chí quyết chiến, quyết thắng đã chiến đấu quên mình cho chiến thắng vĩ đại. Trong những ngày cả nước hướng về thắng lợi hào hùng của dân tộc, phóng viên Tạp chí Khoa học và Phát triển đã đến thăm và trò chuyện với Thiếu tướng Nguyễn Trung Kiên - nguyên Tư lệnh Pháo binh, nguyên Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2 Trung đoàn 45 trong chiến dịch Điện Biên Phủ.

Ngôi nhà nhỏ nằm khiêm tốn dưới rặng cây. Tôi gặp khi ông đang chơi đùa với đứa cháu nội tinh nghịch và hiếu động. Khung cảnh thật ấm cúng, yên ả. Đã ngoài 70 nhưng ông vẫn rất nhanh nhẹn và khỏe mạnh, đặc biệt đôi mắt sáng tinh anh, hiền hậu, nếu không được giới thiệu trước có lẽ tôi nghĩ đó là vị giáo sư già chứ không phải là người lính đã từng xông pha trận mạc trên hầu khắp các chiến trường. Khi tôi hỏi ông về chiến dịch Điện Biên Phủ, ông đã kể cho tôi nghe bằng chất giọng ấm áp, chân thành và cảm động:

Ngày 14 tháng 1 năm 1954, tôi tham gia hội nghị phổ biến kế hoạch tác chiến. Vấn đề đặt ra trước mắt là phải giữ được yếu tố bất ngờ để mở đường kéo pháo 105 ly và cao xạ 37 ly vào chiếm lĩnh trận địa phía Bắc Điện Biên Phủ. Trong điều kiện địch đánh phá ác liệt mà cả Đại đoàn 308 đã mở xong tuyến đường dài 15 ki-lô-mét, rộng 3 mét qua nhiều dốc núi để kéo pháo chỉ trong ngày 15 tháng 1. Cả Đại đoàn 312 cùng trung đoàn công binh dùng sức người kéo mấy chục cỗ pháo lớn nặng trên 2 tấn vượt qua bao đèo cao, suối sâu, suốt 10 ngày đêm. Đây là một kỳ tích lần đầu tiên chúng ta đưa pháo lớn vào trận đánh, nhưng theo quyết tâm chiến dịch thay đổi từ "đánh nhanh giải quyết nhanh" sang "đánh chắc, tiến chắc", chúng ta đã làm đường to cho xe ô tô kéo pháo vào chiếm lĩnh cả bốn phía căn cứ tập đoàn quân địch ở Điện Biên Phủ phát huy đầy đủ tính cơ động, tính bí mật, tính mãnh liệt của trung đoàn trọng pháo đầu tiên của quân đội và cũng nhờ có đường xe mà pháo 105 ly, pháo cao xạ 37 ly chỉ trong ba đêm đã chiếm lĩnh trận địa an toàn, bí mật. Các công sự trận địa của pháo 105 ly phải thật kiên cố, hầm pháo đạn phải có nắp dày 2 mét chống được đạn pháo 155 ly của địch. Chính vì vậy mà Trung đoàn pháo 105 ly trong suốt 55 ngày đêm chiến đấu đã an toàn tuyệt đối, liên tục dùng hỏa lực của mình chi viện cho bộ binh chiến đấu. Sơn pháo, ĐKZ75 ly, cối 82 ly đã khôn khéo len lỏi vào sát địch mà đánh, bám trụ liên tục khống chế sân bay Mường Thanh, và chiếm giữ các độ cao có lợi thế ngắm bắn thẳng quân giặc ở tầm bắn lý tưởng nhất. Cuối chiến dịch, sự xuất hiện của "Ca-chiu-sa Việt Minh" càng làm cho địch hoang mang tan rã. Các trận đánh hay của pháo binh là sự phối hợp tuyệt vời giữa các loại pháo lớn nhỏ, trọng pháo 105 ly đánh vào đội hình bộ binh địch, sơn pháo trên đồi E diệt bốn khẩu 105 ly của địch, khẩu đội ĐKZ75 lycủa đồng chí Trần Đình Hùng diệt xe tăng địch ngay từ viên đạn đầu tiên, rồi trận phản kích vào sáng 7 tháng 5 có xe tăng lên cứ điểm đồi A1 cũng bị hỏa lực toàn Trung đoàn pháo 45 đánh tan nát. Và 20 giờ đêm 6 tháng 5 với tiếng nổ của khối bộc phá 1 tấn trong lòng cứ điểm cuối cùng đồi A1, quân ta ồ ạt đánh chiếm nốt các cứ điểm, sở chỉ huy bắt hàng ngàn tù binh và 17 giờ 55 phút ngày 7 tháng 5 năm 1954, cờ Quyết chiến - Quyết thắng do Đại đoàn 312 tiến công đã cắm trên nóc hầm sở chỉ huy tướng Đờ Ca-xtơ-ri.

Đây là chiến dịch đầu tiên của quân đội ta có sử dụng pháo 105 ly, vũ khí có kỹ thuật hiện đại để đánh địch. Từ loại pháo khiêng vác, lần đầu tiên có pháo xe kéo với tầm bắn dài 12 ki-lô-mét, uy lực đạn lớn và phải có tính toán khoa học để viên đạn có thể bắn trúng ở tầm xa, khắc phục được điều kiện thời tiết để viên đạn bắn trúng mục tiêu (đạn bay theo hướng cầu vồng và mỗi viên nặng 20 ki-lô-gam).

Điều đáng lưu ý là trung đoàn pháo binh có tới 70% là những người mù chữ và trong thời gian 17 tháng đã tích cực học tập để có thể tiếp thu khoa học kỹ thuật, sử dụng tốt vũ khí hiện đại từ loại pháo bắn thẳng chuyển sang bắn đạn theo hướng cầu vồng. Phải quan sát chính xác, dùng phương tiện hiện đại qua hai đài quan sát để tìm đúng mục tiêu. Theo đài quan sát, xác định vị trí và tính tọa độ, phương hướng và thông tin bằng vô tuyến điện để truyền khẩu lệnh. Yếu tố chính xác đặt lên hàng đầu. Những người đã biết hướng dẫn cho những người chưa biết để tính toán và ngắm xoay theo góc để có thể bắn trúng mục tiêu.

Pháo binh là một trong những binh chủng ra đời sớm và phát triển theo sự trưởng thành của quân đội và ngày càng hiện đại. Là Binh chủng chiến đấu bằng trí tuệ, hiệp đồng cao, mau lẹ và hết sức khoa học, Pháo binh là Binh chủng anh hùng, hỏa lực của lục quân và Bác Hồ đã tặng cho Binh chủng Pháo binh tám chữ: "Chân đồng, vai sắt, đánh giỏi, bắn trúng".

Thắng lợi Điện Biên Phủ là sự chỉ đạo tài tình và nghệ thuật vận dụng tư tưởng chiến lược tiến công, nghệ thuật tổ chức và phát huy sức mạnh tổng hợp của chiến tranh nhân dân. Nét nổi bật là tiến công hiệp đồng binh chủng tạo nên ưu thế tuyệt đối cả về binh lực lẫn hỏa lực cho từng trận đánh.

Điện Biên Phủ còn là nghệ thuật sử dụng pháo binh khá độc đáo lần đầu tiên với sự xuất hiện trọng pháo, pháo cao xạ. Tuy số pháo đạn không nhiều nhưng chúng ta đã khéo vận dụng với phương pháp bố trí pháo, kết hợp bố trí trận địa kiên cố của pháo xe kéo với cơ động luồn lách bám trụ đi cùng của sơn pháo, ĐKZ75 ly và cối 82 ly tạo nên sức mạnh hỏa lực trong hiệp đồng chặt chẽ giữa bộ binh và pháo binh. Điện Biên Phủ qua hiệu quả chiến đấu của pháo binh đã đánh dấu bước ngoặt về vị trí, vai trò của hỏa lực pháo binh trong tác chiến hiệp đồng và xuất hiện lối đánh độc lập để tiêu diệt từng đơn vị địch phản kích, từng khẩu pháo, xe tăng, máy bay địch. Nếu tôi không nói quả là thiếu sót, Điện Biên Phủ còn thể hiện rõ tinh thần quyết chiến quyết thắng của pháo binh ta trong suốt 55 ngày đêm chiến đấu ác liệt, phải cộng cả 80 ngày đêm chịu đựng gian khổ hy sinh để hoàn thành mọi công việc chuẩn bị chiến đấu và chiếm lĩnh trận địa an toàn bí mật. Tinh thần đoàn kết hiệp đồng thể hiện một cách đầy đủ và tuyệt vời, bộ binh không tiếc mồ hôi xương máu tạo điều kiện thuận lợi nhất cho pháo binh phát huy hỏa lực, công binh và anh chị em dân công mở đường cho pháo đi, vận chuyển đạn cho pháo bắn, tất cả đã tạo nên chiến thắng lẫy lừng của dân tộc Việt Nam anh hùng.