Chủ tịch Hồ Chí Minh coi dân quân tự vệ và du kích là “bức tường sắt của Tổ quốc

Dân quân tự vệ và du kích là lực lượng vũ trang của quần chúng, là công cụ chuyên chính tại cơ sở và là lực lượng nòng cốt trong chiến tranh du kích. Sức mạnh của cách mạng Việt Nam đã giúp chúng ta chiến đấu và chiến thắng những “đế quốc to” chính là đường lối quân sự đúng đắn của Đảng mà ở đó, chúng ta thấy rõ sự kết hợp chặt chẽ giữa ba thứ quân: bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ, du kích.

Dân quân tự vệ không chỉ là hậu bị hùng hậu, nguồn bổ sung quan trọng cho bộ đội chủ lực mà còn đóng vai trò “giăng khắp núi rừng, đồng bằng, đô thị” để bảo vệ hậu phương, tiêu diệt giặc ngoài và trấn áp thù trong.

Trên thực tế, dân quân tự vệ là nền tảng của nền quốc phòng toàn dân, là nòng cốt để xây dựng nền quốc phòng toàn dân, huy động sức mạnh tổng hợp của cả dân tộc để bảo vệ Tổ quốc.

Trong chiến tranh, lực lượng dân quân tự vệ đóng vai trò chiến lược, cùng với bộ đội chủ lực tạo thành sức mạnh tổng hợp để chiến đấu và chiến thắng mọi kẻ thù. Bác Hồ ví dân quân tự vệ như “một bức tường sắt của Tổ quốc”, có khả năng làm tan rã mọi kẻ địch dù hung bạo đến đâu. Sự hy sinh và chiến đấu anh dũng của dân quân tự vệ ở các chiến trường, từ đô thị đến đồng bằng, miền núi, đã minh chứng cho sức mạnh và vai trò của lực lượng này.

Những chiến sĩ tự vệ Hà Nội trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến đã chiến đấu dũng cảm cầm chân quân Pháp gần 2 tháng với tinh thần “cảm tử cho Tổ quốc quyết sinh”.

Trong kháng chiến chống Pháp, dân quân du kích và tự vệ đã góp phần bảo vệ hậu phương, đánh địch chống càn và hoạt động mạnh mẽ tại vùng sau lưng địch, góp phần làm cho kẻ thù “thất điên bát đảo”. Những tấm gương các chiến sĩ du kích tự vệ dọc đường số 5 là một ví dụ, đã biến đường số 5, con đường chiến lược, huyết mạch giữa Hà Nội và Hải Phòng, thành “con đường lửa” trong vùng địch tạm chiếm.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ở miền Bắc, lực lượng dân quân tự vệ được xây dựng rộng khắp, góp phần tạo nên cuộc chiến tranh nhân dân đánh bại chiến tranh phá hoại của kẻ thù. Lực lượng dân quân tự vệ đã góp phần tạo nên lưới lửa phòng không tầm thấp, góp phần đập tan uy danh của không lực Hoa Kỳ. Ở miền Nam, lực lượng tự vệ và du kích, nhất là ở các chiến khu, vùng giải phóng, đã chiến đấu dũng cảm, chống càn quét, bảo vệ nơi đứng chân của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp cách mạng miền Nam như Trung ương Cục miền Nam, Mặt trận Dân tộc giải phóng miền Nam Việt Nam, Chính phủ Cách mạng Lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam, góp phần tạo nên huyền thoại về "vùng đất thánh của Việt Cộng”.

Nhận thức được tầm quan trọng của lực lượng dân quân tự vệ trong tình hình mới, Quốc hội đã sớm ban hành những văn bản như Pháp lệnh dân quân tự vệ năm 2004, tiến lên ban hành Luật dân quân tự vệ năm 2019. Luật dân quân tự vệ do Quốc hội ban hành ngày 29/11/2019 ghi rõ vị trí, chức năng của lực lượng dân quân tự vệ: “Dân quân tự vệ là thành phần của lực lượng vũ trang nhân dân; là lực lượng bảo vệ Đảng, chính quyền, tính mạng, tài sản của Nhân dân, tài sản của cơ quan, tổ chức ở địa phương, cơ sở; làm nòng cốt cùng toàn dân đánh giặc ở địa phương, cơ sở khi có chiến tranh”.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, lực lượng dân quân tự vệ và du kích được chủ trương xây dựng và phát triển, cùng với quá trình xây dựng và trưởng thành của lực lượng vũ trang nhân dân 3 thứ quân.