Chuyện của người lính trinh sát năm xưa “Ăn cơm bờ Bắc, đánh giặc bờ Nam”
Bước vào chiến cuộc Đông Xuân 1953-1954, nhằm tiêu diệt một bộ phận quan trọng sinh lực địch, phân tán lực lượng cơ động chiến lược, hỗ trợ cho chiến dịch “Trần Đình” mật danh Điện Biên Phủ, đồng thời làm thất bại Kế hoạch Nava, giải phóng đất đai, tạo thế và lực chuyển biến cục diện chiến tranh giành thắng lợi, Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã quyết định điều bộ đội chủ lực Việt Nam phối hợp với lực lượng vũ trang Lào và Campuchia mở các đòn tiến công chiến lược trên chiến trường Đông Dương.
Cuối tháng 11/1953, ta mở chiến dịch Trung Lào lấy mật danh là “Mặt trận D”. Tham gia tiến công ở hướng này có một số Trung đoàn của Đại đoàn 304 và đại đoàn 325, cùng với các đơn vị tình nguyện của Liên khu 4, Liên khu 5 đã sang phối hợp với bạn hoạt động từ những năm trước, và một số đơn vị Pathet Lào. Lúc này, ông Hà Văn Khánh được phân công trinh sát, bám nắm địch từ địa hình, địa vật, cách bố trí hỏa lực đến số lượng quân di biến động hàng ngày để báo cáo kịp thời với cấp trên.
Cũng trong thời gian này, ông cùng các đồng đội đã không ngại khó khăn, lăn lộn, đồng cam cộng khổ cùng lực lượng vũ trang và nhân dân các bộ tộc Lào vừa tiến công, truy kích tiêu diệt địch, vừa tích cực tuyên truyền vận động nhân dân, giúp bạn xây dựng cơ sở chính trị trên địa bàn chiến dịch.
Khi được hỏi về kỷ niệm sâu sắc nhất khi hoạt động ở nước bạn, ánh mắt cựu binh Hà Văn Khánh sáng lên, kể rõ thời khắc ông cùng 2 đồng đội luồn sâu phục kích và bắt được 1 tù binh Âu Phi về cho ta khai thác thông tin, từ những thông tin khai thác được đã đóng góp rất lớn cho các trận đấu tiếp theo và ông được tặng thưởng tại tỉnh Savannakhet, nước bạn Lào.
Đến năm 1954, trong giai đoạn kháng chiến chống thực dân Pháp ác liệt nhất, Trung đoàn 270 ra đời thay Đại đoàn 325, có nhiệm vụ phối hợp với bộ đội địa phương, dân quân du kích và Nhân dân trên địa bàn tiêu hao, tiêu diệt sinh lực địch, củng cố và mở rộng vùng giải phóng Bình - Trị - Thiên.
Sau khi thành lập và ổn định tổ chức, cựu chiến binh Hà Văn Khánh được phân công làm Chủ nhiệm trinh sát Trung đoàn 270, tại đây ông cùng đồng đội đã sát cánh cùng với quân và dân huyện Quảng Ninh, Lệ Thủy (Quảng Bình), Gio Linh, Vĩnh Linh (Quảng Trị) thực hiện nhiều trận đánh táo bạo, tiêu hao, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, mở rộng vùng giải phóng ở Nam Quảng Bình và Bắc Quảng Trị, góp phần quan trọng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến trường kỳ, chống thực dân Pháp xâm lược, kết thúc bằng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu.
Bước vào giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, Trung đoàn 270 nhận nhiệm vụ bảo vệ giới tuyến Quân sự và Đặc khu Vĩnh Linh để chống địch dụ dỗ, cưỡng ép Nhân dân di cư vào Nam. Thời gian này ông được điều về làm Trưởng ban Trinh sát và Đặc công của đặc khu Vĩnh Linh.
Trải qua những năm tháng huyền thoại “Ăn cơm bờ Bắc, đánh giặc bờ Nam”, Cựu binh Hà Văn Khánh đã đóng góp nhiều công sức, cùng với quân và dân ta đánh thắng 2 cuộc chiến tranh phá hoại bằng Không quân và Hải quân của đế quốc Mỹ ở Miền Bắc và làm thất bại chiến lược quân sự của Mỹ ở miền Nam, góp phần to lớn vào thắng lợi của quân và dân ta trong cuộc tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân năm 1968.
Từ năm 1970-1975 ông được cấp trên tin tưởng cử ra Hà Nội học nâng cao về công tác tham mưu và được giữ lại làm giáo viên tham mưu quân báo tại Học viện quân sự cấp cao nay là Học viện Quốc phòng. Từ năm 1975-1979 ông được phân công vào làm giảng viên Học viện lục quân Đà Lạt. Hòa bình lập lại, ông tiếp tục cống hiến trong quân đội, từ năm 1979-1984 ông làm các nhiệm vụ Trưởng phòng quân báo Quân đoàn 7; Trưởng phòng quân báo, Quân đoàn 6.
Trong thời gian này, ông đã làm tốt vai trò, nhiệm vụ của mình, bảo đảm cho cấp ủy, chính quyền, cơ quan quân sự địa phương nắm chắc tình hình địch và các mặt liên quan, làm cơ sở để xác định, điều chỉnh quyết tâm tác chiến phòng thủ và kịp thời xử trí các tình huống, giữ vững địa bàn. Đến năm 1984 ông được chuyển về làm giáo viên Trường quân sự Quân khu 4 và nghỉ hưu năm 1985.
