CHUYỆN KỂ VỀ MƯỜI CÔ GÁI NGÃ BA ĐỒNG LỘC
Câu chuyện kể về 10 cô gái TNXP đã chiến đấu và hi sinh nơi chiến trường Ngã Ba Đồng Lộc
“Em nằm dưới đất sâu Như khoảng trời đã nằm yên trong đất Đêm đêm tâm hồn em tỏa sáng Những vì sao ngời chói lung linh” Chuyện kể về 10 cô gái ngã ba Đồng Lộc không chỉ là một câu chuyện gắn liền với tên tuổi, chiến công và sự hy sinh anh dũng của các cô gái thnah nên xung phong khi tuổi đời còn rất trẻ mà còn là một bản anh hùng ca bi tráng nhất trong lịch sử kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc Việt Nam, và là biểu tượng của tinh thần "quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh" của lực lượng Thanh niên xung phong. Vào những năm 1964 – 1972, khu vực Ngã ba Đồng Lộc xã Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh chính là một tuyến đường giao thông huyết mạch quan trọng giúp quân và dân ta từ miền Bắc vào tri viện cho miền Nam kháng chiến chống Mỹ. Bởi lẽ đó mà đây cũng là nơi mà máy bay Mỹ đã tập trung đánh phá dữ dội và liên tục nhằm cắt đứt con đường tiếp tế của quân ta. Trưa này 24-7-1968, 10 cô gái thanh niên xung phong thuộc Tiểu đội 4, Đại đội 552, Tổng đội 55, ra đường làm nhiệm vụ rà phá bom và lấp hố bom của địch để mở đường cho xe ra chiến trường tại khu vực ngã ba Đồng Lộc. Họ nhanh chóng triển khai công việc, người đào, người xúc, hồ hởi làm việc, vừa làm vừa trò chuyện, trêu đùa nhau. Trong Tiểu đội ấy, các cô gái ai cũng rất trẻ nhưng họ lại vô cùng dũng cảm và lạc quan dù chỉ từ 17 – 24 tuổi:
Khoảng 16 giờ ngày 24 -7 - 1968, khi tất cả đang hồ hởi làm việc thì bỗng có một tốp máy bay vượt qua trọng điểm. Tất cả nép mình vào một cái rãnh lớn từ hố bom cũng đánh xuống. Tốp đi sau của tiểu đội 5 cũng dừng lại và quan sát. Một lúc sau,hết tiếng máy bay, cả đội tiếp tục đứng dậy làm việc . Bất ngờ, một trong tốp chiếc máy bay lúc nãy quay lại, thả một loạt bom. Một quả bom rơi trúng trước cửa hầm các chị đang trú ẩn. Tiếng nổ chát chúa vang lên, đất đá văng ra tung tóe, khói bom mù mịt, đen ngòm trùm lên cả đội hình 10 người ấy.
Tiểu đội 5 đi sau chạy ào đến, gào thét khản tiếng, bộ đội, nhân dân ở gần đó cũng lao ra gọi tên từng người nhưng chẳng ai trả lời.Khi đồng đội chạy đến, tất cả chỉ còn là một hố bom sâu hoắm, một vài chiếc cuốc, xẻng, nón văng ra nhưng chẳng thấy một ai. Cả 10 cô gái ấy đã anh dũng hy sinh. Suốt đêm hôm đó và cả ngày hôm sau, đồng đội đã đào bới và tìm kiếm thi thể các chị, đem về tắm rửa sạch sẽ. Họ đã đặt các chị vào khu đồi bãi Dịa với lòng xót thương vô hạn.
Nhưng vẫn còn một người nữa mà đồng đội vẫn ngày đêm tìm kiếm.
“ Cúc ơi! Em ở đâu sao không về tập hợp
Chín bạn đã quây quần đủ mặt….
…Chỉ thiếu mình em
Chín bỏ làm mười răng được”.
Chị Hồ Thị Cúc, mãi sang đến ngày thứ 3 đồng đội mới tìm được chị cũng trong căn hầm ấy nhưng chị bị đất đá vùi lấp quá sâu nên đồng đội không tìm ra nổi. Khi tìm thấy, chị đang trong tư thế ngồi, trên đầu vẫn đội chiếc nón, bên cạnh chính là một chiếc cuốc và những đầu ngón tay của chị đã bị bầm tím, có lẽ đó là vì lúc ấy chị đã đào bới đất để tìm đường ra nhưng lại kiệt sức và bất lực. Đồng đội đưa chị về cùng 9 người bạn của chị trước sự đau xót và mất mát này.
Ở nơi mà cái chết không thể lường trước ấy, các cô gái Thanh niên xung phong đã tạm gác lại chuyện tình duyên để hiến dâng tuổi xuân mình cho đất nước, quê hương trong khi họ cũng khao khát được yêu thương, được mong nhớ . Nhưng chính những loạt bom khắc nghiệt đã cướp đi những ước mơ dang dở, cướp đi cuộc sống yên bình của con người và dập tắt con đường tương lai của biết bao chàng trai, cô gái tuổi xuân xanh.
Chiến tranh đã qua đi nhưng những hậu quả mà nó để lại vẫn còn tồn tại, có những hố bom vẫn còn ngổn ngang, có những người lính vẫn còn nằm lại nơi chiến trường khốc liệt, và cả những người con sinh ra bị ảnh hưởng bởi chất độc màu da cam… Đó chính là lời nhắc nhở chúng ta về trách nhiệm và nghĩa vụ của mình với quê hương, đất nước. Không chỉ là tích cực trong học tập, phát huy truyền thống yêu nước, tinh thần đoàn kết của cha ông mà còn cần bảo vệ lẽ phải, bảo vệ hòa bình của dân tộc, xây dựng quê hương ngày càng phát triển trong kỷ nguyên vươn mình.


