Chuyến Xe Không Kính

Năm 1971, chiến trường miền Nam bước vào giai đoạn ác liệt. Trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại, từng đoàn xe vận tải ngày đêm nối đuôi nhau vượt núi băng rừng, vận chuyển lương thực, vũ khí và thuốc men vào tiền tuyến.

Trong một đơn vị vận tải thuộc Đoàn 559 có người lính lái xe tên Thành.

Thành mới hai mươi hai tuổi, quê ở Nghệ An. Trước khi nhập ngũ, anh là một thanh niên khỏe mạnh, thích đá bóng và thường tham gia các hoạt động của hợp tác xã.

Ngày lên đường nhập ngũ, mẹ anh nắm chặt tay con trai:

– Đi mạnh giỏi nghe con.

Thành cười:

– Con sẽ trở về.

Nhưng cả hai đều hiểu rằng chiến tranh không cho ai biết trước điều gì.

Sau thời gian huấn luyện, Thành được điều về đơn vị vận tải Trường Sơn.

Chiếc xe đầu tiên anh nhận nhiệm vụ lái vốn là một chiếc xe tải Liên Xô cũ.

Thế nhưng chỉ sau vài chuyến hàng, một trận bom dữ dội của máy bay Mỹ đã làm vỡ toàn bộ kính chắn gió phía trước.

Nhìn chiếc xe tan hoang, Thành lo lắng:

– Báo cáo chỉ huy, xe hỏng kính rồi.

Người chỉ huy chỉ cười:

– Hỏng kính vẫn chạy được.

– Nhưng bụi với mưa thì sao ạ?

– Đường ra trận không chờ xe hoàn hảo đâu đồng chí.

Thế là chiếc xe không kính tiếp tục lăn bánh.

Những ngày đầu, Thành chưa quen.

Gió từ phía trước lao thẳng vào mặt.

Bụi đỏ Trường Sơn phủ kín tóc tai, quần áo.

Nhiều lúc mắt cay xè không mở nổi.

Anh phải lấy khăn mặt che nửa khuôn mặt rồi tiếp tục lái.

Có hôm trời mưa bất ngờ.

Nước quất vào mặt đau rát.

Chiếc áo ướt sũng.

Bùn đất bắn tung tóe khắp cabin.

Nhưng anh vẫn nghiến răng giữ chắc tay lái.

Bởi phía trước là chiến trường.

Phía trước là đồng đội đang chờ từng thùng đạn, từng bao gạo.

Đêm Trường Sơn đặc biệt yên tĩnh.

Những đoàn xe thường di chuyển vào ban đêm để tránh máy bay địch.

Ánh đèn được che kín.

Chỉ còn những vệt sáng nhỏ hắt xuống mặt đường.

Một lần, khi đoàn xe đang vượt đèo thì tiếng động cơ máy bay bất ngờ vang lên.

Tiếng còi báo động hú dài.

Người chỉ huy qua bộ đàm hô lớn:

– Máy bay địch! Tản xe!

Các lái xe lập tức đánh lái vào những vị trí ngụy trang đã chuẩn bị sẵn.

Tiếng bom nổ rung chuyển núi rừng.

Đất đá tung lên như bão.

Một quả bom rơi cách xe Thành chỉ vài chục mét.

Sức ép khiến chiếc xe rung lên dữ dội.

Sau trận bom, anh bước xuống kiểm tra.

May mắn xe vẫn còn hoạt động.

Nhưng một chiếc xe phía sau đã bị trúng mảnh bom.

Người lái xe tên Dũng bị thương ở vai.

Không chần chừ, Thành cùng đồng đội nhanh chóng băng bó cho Dũng rồi chuyển hàng sang xe khác.

Chuyến hàng vẫn phải tiếp tục.

Đó là nguyên tắc trên tuyến lửa Trường Sơn.

Xe có thể hỏng.

Người có thể bị thương.

Nhưng hàng hóa phải đến được chiến trường.

Một tối cuối năm, đoàn xe dừng chân bên suối để nghỉ ngắn.

Những người lính ngồi quây quần quanh bếp lửa.

Người vá áo.

Người lau súng.

Người tranh thủ viết thư về nhà.

Thành lấy từ túi áo ra lá thư mẹ gửi.

Nét chữ đã nhòe đi vì mưa rừng.

Anh đọc từng dòng:

“Ở nhà mọi người vẫn khỏe. Mùa này lúa tốt lắm con à. Mẹ chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc để con trở về...”

Đọc đến đó, mắt anh cay cay.

Bên cạnh, Dũng cười:

– Nhớ nhà à?

– Ai mà chẳng nhớ.

– Hết chiến tranh về quê cưới vợ thôi.

Cả nhóm bật cười.

Tiếng cười vang giữa đại ngàn.

Tiếng cười của tuổi trẻ giữa những năm tháng bom đạn.

Sáng hôm sau, đoàn xe lại lên đường.

Con đường Trường Sơn ngoằn ngoèo qua núi cao vực sâu.

Có đoạn vừa được san lấp hôm trước thì hôm sau lại bị bom cày nát.

Bộ đội công binh ngày đêm sửa đường.

Thanh niên xung phong san lấp hố bom.

Tất cả tạo thành một dòng chảy không ngừng nghỉ.

Một lần, khi vượt qua trọng điểm A Tép, đoàn xe bị máy bay phát hiện.

Hàng chục quả bom trút xuống.

Khói lửa bao trùm cả khu vực.

Thành vừa lái vừa tránh những hố bom mới xuất hiện.

Bất ngờ chiếc xe phía trước trúng bom.

Lửa bùng lên dữ dội.

Người lái mắc kẹt bên trong.

Không kịp suy nghĩ, Thành phanh gấp rồi lao xuống.

Giữa khói lửa mịt mù, anh cùng vài đồng đội kéo được người lái xe ra ngoài.

Chỉ vài giây sau, chiếc xe phát nổ.

Sức ép hất mọi người ngã xuống đất.

Khi đứng dậy, mặt Thành lấm lem bụi đất.

Nhưng anh chỉ cười:

– Còn sống là tốt rồi.

Người đồng đội được cứu nghẹn ngào:

– Cảm ơn cậu.

Thành lắc đầu:

– Đồng đội mà.

Những năm tháng ấy, tình đồng chí trở thành sức mạnh đặc biệt.

Họ chia nhau từng ngụm nước.

Từng viên thuốc.

Từng mẩu lương khô.

Sẵn sàng hy sinh vì nhau.

Mùa hè năm 1972, chiến trường miền Nam cần gấp lượng lớn đạn dược.

Đơn vị của Thành nhận nhiệm vụ vận chuyển khẩn cấp.

Đó là chuyến xe nguy hiểm nhất từ trước tới nay.

Con đường phải đi qua nhiều trọng điểm đánh phá.

Suốt ba ngày đêm liên tục, đoàn xe gần như không nghỉ.

Bom nổ phía trước.

Bom nổ phía sau.

Khói bụi mù trời.

Có lúc tưởng chừng không thể vượt qua.

Nhưng cuối cùng đoàn xe vẫn đến đích.

Khi những thùng đạn cuối cùng được chuyển xuống, các chiến sĩ mặt trận vui mừng ôm lấy những người lái xe.

Một cán bộ chiến đấu xúc động nói:

– Nhờ các đồng chí mà đơn vị chúng tôi kịp thời có đạn đánh địch.

Nghe vậy, mọi mệt mỏi trong Thành như tan biến.

Anh hiểu rằng mỗi vòng quay bánh xe đều góp phần làm nên chiến thắng.

Mùa xuân năm 1975 đến.

Khắp các chiến trường liên tiếp vang lên tin thắng trận.

Những đoàn xe Trường Sơn hoạt động hết công suất.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi đang ở một trạm giao liên, Thành nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng.

Mọi người ôm chầm lấy nhau.

Nhiều người bật khóc.

Có người chạy ra giữa sân hò reo.

Có người đứng lặng nhìn lá cờ Tổ quốc tung bay.

Riêng Thành nhớ đến mẹ.

Nhớ đến lời hứa năm nào:

“Con sẽ trở về.”

Vài tháng sau, anh được xuất ngũ.

Ngày trở lại quê hương, mẹ anh đứng chờ trước cổng.

Mái tóc bà đã bạc đi nhiều.

Vừa nhìn thấy con trai, bà òa khóc.

Thành chạy tới ôm chặt mẹ.

Không cần nói gì.

Khoảnh khắc ấy đủ thay cho tất cả.

Nhiều năm sau, trong sân Bảo tàng Trường Sơn, một chiếc xe không kính được trưng bày.

Những đứa trẻ tò mò hỏi:

– Sao xe lại không có kính hả ông?

Thành, lúc ấy đã là một cựu chiến binh tóc bạc, mỉm cười kể lại câu chuyện năm xưa.

Ông kể về những cung đường bom đạn.

Những người đồng đội đã ngã xuống.

Những chuyến xe xuyên đêm giữa mưa bom bão đạn.

Lũ trẻ chăm chú lắng nghe.

Trong mắt chúng ánh lên sự khâm phục.

Chiếc xe không kính giờ đây không chỉ là một phương tiện vận tải.

Nó là biểu tượng của lòng dũng cảm.

Là biểu tượng của một thế hệ thanh niên Việt Nam đã sống hết mình vì Tổ quốc.

Và trên những con đường hòa bình hôm nay, tiếng bánh xe năm nào dường như vẫn còn vọng lại giữa núi rừng Trường Sơn, nhắc nhở các thế hệ mai sau về một thời hoa lửa không thể nào quên.