CÔ BÉ GÁC ĐƯỜNG
Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, tại một vùng quê nhỏ thuộc tỉnh Hà Tĩnh, có một cô bé tên là Mai. Năm ấy Mai vừa tròn mười hai tuổi. Dáng người nhỏ nhắn, nước da rám nắng vì thường xuyên giúp mẹ làm đồng, nhưng đôi mắt em lúc nào cũng sáng ngời và đầy nghị lực.
Quê hương Mai nằm trên tuyến đường mà quân địch thường xuyên đi qua để vận chuyển lương thực và vũ khí. Vì vậy, lực lượng du kích địa phương luôn cần người theo dõi mọi hoạt động của địch để kịp thời báo tin cho bộ đội và nhân dân.
Một ngày nọ, chú Bình – cán bộ du kích trong làng – đến gặp Mai.
– Mai này, cháu có muốn giúp các chú làm một việc rất quan trọng không?
Mai tò mò hỏi:
– Việc gì hả chú?
– Cháu chỉ cần ngồi bán nước bên đường như mọi ngày, nhưng để ý xem khi nào quân địch đi qua, có bao nhiêu tên, mang theo những gì rồi báo lại cho các chú.
Nghe vậy, Mai gật đầu ngay:
– Cháu làm được ạ!
Từ hôm đó, mỗi sáng Mai đều mang một chiếc thùng nước chè xanh ra gốc đa đầu làng. Người qua đường thấy em chỉ nghĩ đó là một cô bé bán nước bình thường. Nhưng thực chất, em đang thực hiện nhiệm vụ của một "trinh sát nhỏ".
Mỗi lần có lính địch đi qua, Mai đều âm thầm ghi nhớ số lượng, hướng di chuyển và thời gian. Buổi tối, em lại bí mật báo cho lực lượng du kích.
Nhiều thông tin quý giá từ Mai đã giúp bộ đội tránh được các cuộc càn quét bất ngờ.
Một buổi trưa hè oi bức, Mai phát hiện một đoàn xe quân sự lớn hơn thường lệ. Chúng chở rất nhiều thùng gỗ và có lính canh gác nghiêm ngặt.
Mai bình tĩnh rót nước mời bọn lính để quan sát kỹ hơn. Trong lúc chúng nghỉ chân, em nghe được vài câu chuyện về việc quân địch sắp mở một cuộc càn quét lớn vào khu căn cứ gần đó.
Ngay chiều hôm ấy, Mai tìm cách báo tin cho du kích.
Nhờ thông tin kịp thời, bộ đội đã chủ động rút khỏi khu vực nguy hiểm và chuẩn bị thế trận phục kích.
Vài ngày sau, cuộc càn quét của quân địch diễn ra đúng như dự đoán. Nhưng thay vì bắt được cán bộ cách mạng, chúng lại rơi vào thế bị động và chịu nhiều tổn thất.
Từ đó, quân địch bắt đầu nghi ngờ có người bí mật theo dõi chúng.
Một hôm, một tên sĩ quan đến quán nước của Mai.
Hắn nhìn em chằm chằm rồi hỏi:
– Ngày nào mày cũng ngồi đây à?
– Dạ, cháu bán nước phụ giúp mẹ.
– Có thấy ai lạ qua đây không?
Mai lắc đầu:
– Dạ không ạ.
Tên sĩ quan vẫn chưa hết nghi ngờ. Hắn lục tung quán nước, kiểm tra mọi thứ nhưng không tìm thấy điều gì khả nghi.
Sau khi hắn bỏ đi, Mai mới thở phào nhẹ nhõm.
Tuy vậy, em hiểu rằng công việc của mình ngày càng nguy hiểm.
Một buổi chiều cuối năm, Mai phát hiện một đoàn lính đông chưa từng thấy đang bí mật tiến về phía làng theo đường mòn sau núi.
Nếu để chúng tiếp cận bất ngờ, dân làng và lực lượng du kích sẽ gặp nguy hiểm.
Không kịp chờ trời tối, Mai quyết định chạy ngay đến nơi đóng quân của du kích.
Con đường xuyên qua cánh đồng dài hơn ba cây số. Trời bắt đầu đổ mưa. Những cơn gió lạnh quất vào mặt khiến em nhiều lần trượt ngã.
Có lúc Mai tưởng như không thể chạy tiếp được nữa.
Nhưng nghĩ đến dân làng và các chú bộ đội, em lại đứng dậy.
Khi đến nơi, quần áo em đã ướt sũng.
– Chú Bình! Địch đang kéo đến phía sau núi!
Nghe tin báo, lực lượng du kích lập tức triển khai phương án ứng phó.
Nhờ sự cảnh báo kịp thời của Mai, nhân dân được sơ tán an toàn, còn bộ đội chủ động bố trí trận địa.
Cuộc càn quét của quân địch thất bại hoàn toàn.
Sau trận đó, Mai được các chú du kích gọi bằng cái tên trìu mến: “Cô bé gác đường”.
Ngày đất nước hòa bình, Mai trở thành cô giáo của làng. Mỗi khi kể cho học sinh nghe về những năm tháng kháng chiến, cô luôn nhắc rằng:
– Yêu nước không nhất thiết phải làm những điều lớn lao. Chỉ cần làm tốt nhiệm vụ của mình, dù nhỏ bé đến đâu, cũng là góp phần bảo vệ quê hương.
Câu chuyện về cô bé gác đường đã trở thành niềm tự hào của người dân địa phương. Hình ảnh cô bé bán nước bên gốc đa đầu làng năm nào mãi là biểu tượng đẹp về lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc của thiếu nhi Việt Nam trong những năm tháng chiến tranh gian khổ.



