Cô gái Mông và chiếc khèn cũ

Tên cô là Giàng Thị Dế, người bản nhỏ trên sườn núi. Ngày chiến tranh, cô mới mười bảy tuổi. Cô không cầm súng, nhưng lại là “tai mắt” của cả một đơn vị.

Dế có một chiếc khèn cũ. Mỗi lần thổi khèn trên nương, không ai biết đó là tín hiệu. Một làn điệu báo yên, hai làn báo nguy. Bộ đội dưới thung lũng chỉ cần nghe là hiểu.

“Có lần tôi run lắm,” cô kể, tay vẫn vuốt nhẹ cây khèn đã sứt một góc. Hôm đó, lính địch lùng sục ngay dưới chân núi. Nếu thổi sai, cả đơn vị có thể bị lộ.

Cô đứng giữa gió, tim đập như trống, rồi thổi một khúc dài. Âm thanh bay đi, hòa vào núi rừng.

Đêm đó, bộ đội rút an toàn.

Sau này, khi hòa bình, Dế không còn thổi khèn làm tín hiệu nữa. Nhưng mỗi mùa xuân, cô vẫn thổi cho trai bản nghe.

“Âm thanh ngày xưa là để cứu người,” cô cười, “còn bây giờ là để nhớ người.”