Cốc Phát - Nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp nhận sự đầu hàng của quân Pháp ở Ngân Sơn
Giữa đại ngàn Bắc Kạn, Bãi Cốc Phát không chỉ là một địa danh – mà là chứng nhân của một bước ngoặt lịch sử trong những ngày tiền khởi nghĩa Tháng Tám 1945.
Cốc Phát - Nơi Đại tướng Võ Nguyên Giáp tiếp nhận sự đầu hàng của quân Pháp ở Ngân Sơn.
Giữa đại ngàn Bắc Kạn, Bãi Cốc Phát không chỉ là một địa danh – mà là chứng nhân của một bước ngoặt lịch sử trong những ngày tiền khởi nghĩa Tháng Tám 1945. Tháng 3 năm 1945 – khí thế cách mạng dâng cao Các đơn vị Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân tiến về Cao Bằng, Bắc Kạn để phát động quần chúng nổi dậy. Ngày 20/3/1945, một đơn vị do đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp chỉ huy tiến vào địa phận xã Thượng Ân. Sáng 21/3/1945, tại khu vực Cốc Phát (xã Cốc Đán, huyện Ngân Sơn), một cuộc mít tinh lớn được tổ chức. Tin “Tây ra hàng” lan nhanh, người dân từ già đến trẻ đều kéo về dự, tạo nên một khung cảnh chưa từng có. Bản lĩnh chỉ huy – thắng lợi không tiếng súng Bằng sự kiên quyết và mưu lược, đồng chí Võ Nguyên Giáp đã buộc chỉ huy đồn Pháp Ngân Sơn phải rút toàn bộ binh lính, đầu hàng lực lượng Việt Minh. Đại tướng Võ Nguyên Giáp ghi lại trong hồi ký “Từ nhân dân mà ra”: “Ngày hôm sau, chúng tôi biên thư báo cáo, rồi kéo thẳng đường cái, tiến xuống châu Ngân Sơn. Dọc đường, một trung đội do đồng chí Sơn Cương chỉ huy được phân công ở lại tổng Hoàng Phài, bắt tên tổng đoàn phản động, tịch thu vũ khí của các lính dõng, và tuyên truyền giải thích cho nhân dân. Có tin, tên Pháp chỉ huy đồn Ngân Sơn không chịu rút quân ra khỏi đồn, hình như muốn nấn ná ở lại, đợi Nhật đến. Chúng tôi lập tức biên thư cho hắn: ‘Nếu muốn cùng hợp tác với Việt Minh để đánh Nhật thì phải kéo quân vào ngay khu du kích, sẽ được giúp đỡ, trái lại, nếu ở lại để nộp khí giới cho Nhật thì Việt Minh sẽ đánh đồn’. Chiều hôm ấy, tên chỉ huy đồn cùng mụ vợ to béo, đưa theo toàn bộ binh sĩ đóng tại đồn Ngân Sơn, đến một địa điểm được chỉ định gần nơi bộ đội ta đóng quân. Chúng tôi tiếp nhận bộ phận binh lính này.” Những dòng hồi ký ngắn gọn nhưng hàm chứa cả trí tuệ, bản lĩnh và sức mạnh của cách mạng Việt Nam – thắng lợi bằng ý chí, niềm tin và lòng dân, không cần đổ máu. Một buổi mít tinh lịch sử Sau phần phát biểu, tiếng hát vang lên giữa núi rừng: – Thanh niên, Giải phóng quân hát “Pỉ noọng ơi”, “Hai Lủng quang…” – Phía Pháp hát “La Marseillaise” – quốc ca của họ.
Một khoảnh khắc hiếm hoi, nơi lịch sử ghi dấu sự chuyển hóa từ đối đầu sang đầu hàng. Giá trị lịch sử còn mãi Sự kiện tại Bãi Cốc Phát đã:
+ Khẳng định vai trò lãnh đạo tài tình của đồng chí Võ Nguyên Giáp
+ Thể hiện sức mạnh của Việt Minh và Giải phóng quân
+ Góp phần tiêu diệt bọn phản động, tay sai trước Cách mạng Tháng Tám Ngày 03/12/2021, UBND tỉnh Bắc Kạn ban hành Quyết định số 2337/QĐ-UBND, xếp hạng Bãi Cốc Phát là Di tích lịch sử cấp tỉnh – một địa chỉ đỏ trong giáo dục truyền thống và du lịch lịch sử. Hôm nay, đứng giữa Bãi Cốc Phát yên bình, càng thấm thía rằng: Độc lập – Tự do được đánh đổi bằng trí tuệ, bản lĩnh và niềm tin sắt son của cả một dân tộc.
