“Cọc tiêu sống” trên đèo Đá Đẽo

Theo đường Trường Sơn chạy dài như dải lụa, chúng tôi tìm gặp chị Đinh Thị Thu Hiệp, ở thôn Ba Nương, xã Xuân Hóa, huyện Minh Hóa, tỉnh Quảng Bình. Người con gái anh hùng trên đèo Đá Đẽo năm nào nay đã qua tuổi 70.

Khi tuổi mới chớm mười tám đôi mươi, Đinh Thị Thu Hiệp xung phong vào TNXP, và đường Trường Sơn là nơi chị đến. Chị được phân công về nhận nhiệm vụ ở đèo Đá Đẽo, nơi lằn ranh giữa sự sống và cái chết chỉ trong gang tấc.

Đường Trường Sơn qua đất Quảng Bình được xem là bản đồ bát quái xuyên rừng rậm với hai nhánh Đông-Tây, đèo Đá Đẽo là một trong những trọng điểm trên tuyến đường này bị máy báy Mỹ bắn phá ác liệt nhất. Từ năm 1967, không quân Mỹ đã thực hiện chiến dịch 97 ngày đêm xóa trắng, vùi lấp đèo Đá Đẽo để cắt đứt tuyến đường.

Chỉ có lòng gan dạ mới chiến thắng được bom đạn kẻ thù, Đinh Thị Thu Hiệp đã không ngần ngại bám sát mặt đường từng ngày, từng giờ, đếm từng quả bom rơi, vác từng thùng đạn chạy băng qua bãi bom nổ chậm để đến điểm tập kết.

Suốt 10 năm, chị lăn lộn khắp các trọng điểm ác liệt trên nhánh đường 12A và 15 đường Trường Sơn. Nhiều năm trời chốt chặn ở đèo Đá Đẽo, chị Đinh Thị Thu Hiệp được đồng đội yêu mến gọi là “chuyên gia phá bom nổ chậm” bởi chị có khả năng đặc biệt về kinh nghiệm phá bom.

Có lần có quả bom nổ chậm rơi ngay đúng tim đường, làm tắc những chuyến xe ra trận. Chị Hiệp yêu cầu mọi người ẩn nấp, còn mình ra đối mặt để kích cho quả bom nổ. Trong một lần làm nhiệm vụ, khi chị hoàn thành việc kích bom vừa rơi khoảng hơn trăm mét thì quả bom nổ, sức ép của bom đã làm một tai chị bị điếc. Nhận về mình phần hiểm nguy cho đồng đội sống, Hiệp trả lời tỉnh bơ "Nếu phải chết thì mình chết, để chị em sống còn làm đường cho xe vô mặt trận".

Giữa những ngày "đoàn quân trùng trùng ra trận" đi qua Trường Sơn, chị Hiệp yêu và kết duyên với anh Hoàng Khắc Đường, một đồng đội TNXP. Hai vợ chồng cùng công tác trên một cung đường, nhưng hàng năm trời họ vẫn phải xa nhau vì nhiệm vụ. Chỉ biết gửi niềm thương nỗi nhớ qua lời nhắn gửi với bạn bè.

"Chiến tranh là rứa, có nhiều chị em trong đơn vị tui cưới nhau xong chưa ở với nhau được một ngày trọn vẹn. Hôm nay cưới mai anh hoặc chị đã hy sinh khi đang làm đường", chị Hiệp thổ lộ.

Trong câu chuyện với chị Đinh Thị Thu Hiệp, tôi lại nhớ đến trong nhiều cuốn nhật ký, hồi ký của những người một thời ra trận đều có những trang viết đầy tài hoa và hoài niệm về các cung đường Trường Sơn trên mảnh đất Quảng Bình.

"Đêm đầu tiên đến đường Trường Sơn, nghe tiếng bom đạn rùng rợn chúng tôi không sao ngủ được. Lần đầu tiên xa quê hương, đi đánh Mỹ, phần nhớ nhà, nhớ bạn bè thân thuộc, phần vì tiếng bom đạn vang cả núi rừng. Nhiều người nghĩ: Cái ngày trở lại thăm quê hương có khi có có khi không. Cứ thế thao thức, nước mắt chảy dài…".

Với những cống hiến xuất sắc của mình, năm 1972, Đinh Thị Thu Hiệp được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND. Giờ đây, cuộc sống rất đỗi yên bình của chị Hiệp bên cạnh 4 người con và mười đứa cháu vây quanh.

Mỗi khi nhắc nhớ về tuổi thanh xuân, về đồng đội, nước mắt chị Hiệp lại chảy dài. Chị hay nói với con cháu, để có hôm nay bao đồng đội của chị đã trở thành cát bụi do bom đạn, giờ nằm lại trong rặng cây, bụi cỏ ở núi rừng Trường Sơn.