Con đường không ngủ

Ban ngày, nó im lìm dưới tán cây rậm rạp. Nhưng khi đêm xuống, con đường bừng tỉnh. Ánh đèn xe phủ bạt, ánh đuốc, ánh đèn pin—tất cả nối nhau thành một dòng sáng yếu ớt nhưng bền bỉ, len lỏi qua từng khúc cua, từng dốc đứng.

Đêm nào cũng vậy.

Những đoàn xe chở hàng lặng lẽ đi qua. Những người lính gùi hàng, bước chân trĩu nặng nhưng không dừng lại. Những cô thanh niên xung phong cúi mình lấp hố bom, tay cuốc tay xẻng không ngơi nghỉ.

Con đường không ngủ—vì không ai được phép ngủ.

Có những người đi qua rồi quay lại, mang theo câu chuyện mới, mang theo tiếng cười hiếm hoi giữa chiến tranh. Nhưng cũng có những người đi mãi… không trở về.

Ở một khúc cua dốc đứng, người ta cắm một cành cây khô. Không ai nói, nhưng ai đi qua cũng hiểu—nơi đó từng có một người ngã xuống.

Không có bia mộ. Không có tên.

Chỉ có con đường nhớ.

Một đêm mưa, đất trơn như mỡ. Một chiếc xe chở hàng cố vượt dốc. Bánh xe quay tít, bùn văng tung tóe. Cả tiểu đội lao vào đẩy. Vai kề vai, chân lún sâu trong bùn.

“Ráng lên!” một giọng hô.

Chiếc xe nhích dần. Rồi vượt qua.

Không ai reo hò. Họ chỉ thở dốc, rồi lại tiếp tục công việc của mình. Bởi phía trước còn nhiều chuyến xe khác đang chờ.

Gần sáng, con đường lại trở nên yên tĩnh. Sương mù phủ kín lối đi, che đi những vết bánh xe, những dấu chân, cả những vết máu đã thấm vào đất.

Như thể đêm qua chưa từng có gì xảy ra.

Nhiều năm sau, khi chiến tranh kết thúc, con đường ấy dần bị rừng nuốt lại. Cỏ mọc lên, cây lớn dần, che lấp mọi dấu vết.

Nhưng với những người từng đi qua, con đường ấy chưa bao giờ biến mất.

Họ vẫn nhớ ánh đèn leo lét trong đêm, nhớ tiếng động cơ khàn đặc, nhớ những bước chân không mỏi.

Và nhớ cả những người đã nằm lại.

Một người lính già đứng trước khoảng rừng xưa, khẽ nói như với chính mình:

“Con đường ấy… chưa bao giờ ngủ.”

Bởi trong ký ức của họ, nó vẫn sáng đèn—vẫn có người đi, người về—vẫn là mạch máu âm thầm nuôi sống cả một thời.