Cụ Phan Châu Trinh và ngọn cờ Duy Tân "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh"
Vương Đình Minh
Nhà yêu nước Phan Châu Trinh (1872 – 1926), hiệu Tây Hồ, người Quảng Nam, là vị thủ lĩnh kiệt xuất của phong trào Duy Tân đầu thế kỷ XX. Khác với tư tưởng bạo động của Phan Bội Châu, ông lựa chọn con đường cải cách ôn hòa, tập trung vào việc canh tân đất nước, nâng cao trình độ cho nhân dân để tạo sức mạnh tự cường giải phóng dân tộc.
Tư tưởng cốt lõi của ông đúc kết trong khẩu hiệu: "Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh" (mở mang trí thức, nâng cao khí tiết, làm cho đời sống nhân dân đầy đủ). Ông cùng các sĩ phu tiến bộ khởi xướng mở trường học tân thư, dạy chữ Quốc ngữ, cổ vũ phát triển kinh thương, cải cách trang phục và bài trừ các hủ tục lạc hậu. Dù bị thực dân Pháp đàn áp, tù bắt ở Côn Đảo rồi sang Pháp hoạt động, Phan Châu Trinh vẫn kiên trì đấu tranh đòi dân chủ, dân quyền cho người Việt. Đám tang của ông năm 1926 đã biến thành cuộc bãi công, bãi khóa quy mô toàn quốc, thức tỉnh mạnh mẽ tinh thần yêu nước của nhân dân
.


