Cụ Phó Bảng Nguyễn Sinh Sắc: Tấm Lòng Thanh Cao Và Triết Lý Nông Gia Hướng Về Dân Nghèo

Cụ Nguyễn Sinh Sắc (thường gọi là Nguyễn Sinh Huy) sinh ra tại làng Sen, xã Kim Liên, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An. Mồ côi cả cha lẫn mẹ từ nhỏ, cụ được nhà Nho Hoàng Xuân Đường nhận làm con nuôi, hết lòng chăm sóc và gả con gái Hoàng Thị Loan cho cụ.

Con đường khoa bảng và tấm lòng khinh quan mạn phế

Nhờ ý chí vượt khó phi thường, cụ Nguyễn Sinh Sắc đỗ Cử nhân kỳ thi Hương, sau đó đỗ Phó bảng kỳ thi Hội năm Tân Sửu (1901). Sự kiện này làm rạng danh cả vùng quê Nam Đàn.

Tuy nhiên, trải qua thời gian làm quan Thừa phái ở Bộ Lễ rồi Tri huyện Bình Khê, cụ nhìn rõ sự mục thối của bộ máy chính quyền phong kiến tay sai. Cụ thường xuyên bênh vực người dân nghèo, trừng trị bọn cường hào ác bá địa phương và tỏ rõ thái độ bất hợp tác với quan lại Pháp. Cụ để lại câu nói nổi tiếng phản ánh triết lý sống của mình:

"Quan trường thị nô lệ trung chi nô lệ, xá thị đồ lao"

(Quan trường là nô lệ trong đám nô lệ, chớ chuốc lấy cái vất vả nhục nhã đó)

Triết lý giáo dục hình thành nên nhân cách Chủ tịch Hồ Chí Minh

Sau khi từ quan, cụ Nguyễn Sinh Sắc đi vào Nam Bộ, sống cuộc đời đạm bạc bằng nghề bốc thuốc chữa bệnh cho nhân dân nghèo ở Sa Đéc (Đồng Tháp).

Trong suốt những năm tháng nuôi dạy các con (Nguyễn Thị Thanh, Nguyễn Sinh Khiêm, Nguyễn Sinh Cung), cụ không hướng các con đến con đường vinh thân phì gia bằng khoa bảng hay quan trường. Cụ dạy con tình yêu thương nhân dân lao động, chí khí tự lập và lòng tự tôn dân tộc. Tấm gương đạo đức thanh cao và tư tưởng tiến bộ của cụ chính là cái nôi nuôi dưỡng nên người thanh niên Nguyễn Tất Thành – Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.