“Cua bà Viên” – nữ lái xe bình tĩnh giữa đường Trường Sơn
Phùng Thị Viên là Trung đội trưởng của những nữ lái xe Trường Sơn. Trong một chuyến chở thương binh trên đường 12A, xe của bà bị máy bay Mỹ phát hiện và truy kích. Đúng lúc xe đang xuống dốc Yleng thì phanh bị hỏng, chiếc xe lao nhanh về phía một cây cầu hẹp. Phùng Thị Viên bình tĩnh đánh lái, ép xe vào ta-luy và làm xe đổ nghiêng bên đường, qua đó giữ an toàn cho những người trên xe. Đoạn cua sau này được đồng đội gọi là “Cua bà Viên”.
Tháng 5/1968, Trung đội nữ lái xe Trường Sơn được thành lập. Phùng Thị Viên giữ vai trò Trung đội trưởng, trực tiếp dẫn dắt những nữ chiến sĩ làm nhiệm vụ vận tải trên tuyến đường Trường Sơn. Những cô gái tuổi còn rất trẻ phải lái xe qua nhiều trọng điểm như Cổng Trời, Cha Lo, Mụ Giạ, đường 12A… trong điều kiện thường xuyên bị đánh phá.
Trong một lần làm nhiệm vụ, Phùng Thị Viên điều khiển xe chở thương binh xuống dốc Yleng. Máy bay đối phương phát hiện và bắn đuổi. Xe bị trúng mảnh bom khiến đứt phanh, trong khi phía trước là một cây cầu hẹp, nếu lao thẳng tới có thể gây nguy hiểm cho cả người và xe.
Trong tình huống rất gấp, bà không bỏ xe mà tìm cách điều khiển chiếc xe đến một khúc cua tay áo, cho xe áp sát ta-luy rồi đánh lái. Chiếc xe xoay ngang và đổ nghiêng vào vệ đường trước khu vực vực sâu. Những người trên xe cơ bản được bảo toàn, chỉ một chiến sĩ bị thương nhẹ.
Sau sự việc, đoạn cua ấy được các chiến sĩ, lái xe Trường Sơn gọi bằng cái tên “Cua bà Viên”. Tên gọi này trở thành một dấu ấn gắn với người nữ đội trưởng từng nhiều lần đưa xe vượt qua những cung đường hiểm nguy.
Đầu năm 1972, lực lượng nữ lái xe Trường Sơn được điều về Trường đào tạo lái xe D255; Đại đội nữ lái xe C13 được thành lập với nòng cốt từ trung đội nữ lái xe. Năm 2014, Đại đội nữ lái xe Trường Sơn được Nhà nước trao tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, còn Phùng Thị Viên được truy tặng danh hiệu này.
Chi tiết đáng nhớ
Điểm nổi bật của câu chuyện không chỉ là việc vượt qua một cung đường nguy hiểm, mà là khả năng xử trí trong khoảnh khắc sinh tử của một nữ lái xe. Khi phương tiện mất phanh và đang lao xuống dốc, Phùng Thị Viên đã sử dụng địa hình để giảm thiểu nguy hiểm cho cả xe và người.
Ý nghĩa cho chuyên mục “Thời hoa lửa”
Có thể đặt chủ đề:
“Cua bà Viên – bản lĩnh người nữ lái xe trên tuyến lửa Trường Sơn”
Câu chuyện giúp thế hệ trẻ hình dung cụ thể hơn về công việc của những nữ lái xe Trường Sơn: vận chuyển thương binh, hàng hóa và phương tiện qua những tuyến đường thường xuyên bị đánh phá, đồng thời cho thấy vai trò của phụ nữ trong lực lượng vận tải thời chiến. Lực lượng thanh niên xung phong trên Trường Sơn cũng đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ như mở đường, bảo đảm giao thông, vận chuyển và cáng tải thương binh.
