Cuộc đời ẩn dật và đạo hiệu Trạng Trình
Hành trình từ một nhà giáo tài ba đến vị Trạng nguyên giữ trọn khí tiết giữa thời thế loạn lạc.
Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585), tên tự là Hanh Phủ, hiệu là Bạch Vân cư sĩ, thường được dân gian gọi kính cẩn là Trạng Trình. Ông sinh ra tại làng Trung Am, huyện Vĩnh Lại (nay thuộc huyện Vĩnh Bảo, thành phố Hải Phòng) trong một gia đình có truyền thống hiếu học. Ngay từ nhỏ, ông đã nổi tiếng thông minh, am tường kinh sử và được người đời nể trọng bởi tấm lòng nhân hậu, đạo đức cao đẹp.
Dù tài năng xuất chúng, Nguyễn Bỉnh Khiêm không vội vã dấn thân vào chốn quan trường giữa lúc triều chính nhà Lê suy yếu, phe phái tranh giành quyền lực. Đến năm 44 tuổi, khi thời thế có phần ổn định dưới thời nhà Mạc, ông mới tham dự kỳ thi Hương và thi Hội, liên tiếp đỗ Trạng nguyên. Ra làm quan cho nhà Mạc, ông giữ chức Lại bộ Thượng thư, hết lòng vì dân vì nước. Tuy nhiên, nhận thấy triều đình xuất hiện nhiều gian thần nhũng nhiễu, ông dâng sớ xin chém 18 gian thần nhưng không được chấp thuận. Khí tiết thẳng thắn không cho phép ông thỏa hiệp, Nguyễn Bỉnh Khiêm quyết định từ quan về quê nhà dựng am Bạch Vân, mở trường dạy học, lấy đạo hiệu là Bạch Vân cư sĩ, sống cuộc đời thanh cao, xa rời quyền lực chốn thị thành.
