Cuốn nhật ký "bên trong có lửa"
Nhật Ký Đặng Thùy Trâm: Bản Di Thảo “Bên Trong Có Lửa”
Nếu lịch sử chiến tranh thường được khắc tạc bằng những chiến dịch quy mô, các trận đánh lớn hay những con số thương vong khô khốc, thì Nhật ký Đặng Thùy Trâm lại mở ra một chiều kích hoàn toàn khác: thế giới nội tâm sâu thẳm, trong ngần nhưng kiên định đến phi thường của một nữ bác sĩ trí thức giữa chảo lửa chiến trường.
Tưởng chừng cuộc đời ngắn ngủi ấy đã chìm sâu vào lòng đất mẹ, nhưng những trang đời rực lửa vẫn âm ỉ cháy suốt hơn ba thập kỷ. Từ năm 1968 đến trước khi hy sinh chỉ 2 ngày, Thùy Trâm đã ghi lại những dòng nhật ký đầy trăn trở về khát vọng cống hiến, tình yêu đôi lứa trong bom đạn và niềm tin son sắt vào ngày toàn thắng.
Hành trình kỳ diệu vượt nửa vòng Trái Đất
Sau trận càn ngày 22 tháng 6 năm 1970, hai cuốn nhật ký rơi vào tay quân đội Mỹ. Khi một lính Mỹ định ném chúng vào đống lửa hủy tài liệu, người phiên dịch viên Nguyễn Trung Hiếu đã giữ tay lại và nói một câu nói làm thay đổi lịch sử:
“Đừng đốt, bản thân nó đã có lửa rồi!”
Lời cảnh tỉnh ấy khiến viên sĩ quan tình báo quân đội Mỹ Frederic Whitehurst quyết định mạo hiểm giữ lại cuốn nhật ký. Trong suốt 35 năm lưu giữ, Whitehurst luôn bị ám ảnh bởi tâm hồn cao đẹp của người nữ bác sĩ phía bên kia chiến tuyến.
Sau nhiều nỗ lực tìm kiếm thân nhân không mệt mỏi với sự hỗ trợ của các cựu chiến binh và giới nghiên cứu, đến tháng 4 năm 2005, Whitehurst đã trao trả lại bản gốc cuốn nhật ký cho mẹ Doãn Ngọc Trâm tại Hà Nội.. Cuốn sách “Nhật ký Đặng Thùy Trâm” xuất bản ngay sau đó đã làm lay động hàng triệu trái tim khắp năm châu, trở thành một hiện tượng văn hóa - lịch sử sâu sắc và là nguồn cảm hứng cho tác phẩm điện ảnh “Đừng đốt” của đạo diễn Đặng Nhật Minh.
Cuốn nhật ký không đơn thuần là một chứng tích chiến tranh, mà đã trở thành cầu nối hòa giải, thức tỉnh lương tri của những người lính từng tham chiến và truyền cảm hứng sống cống hiến cho thế hệ hôm nay.
