Cựu chiến binh Nguyễn Văn Lợi – Người lính trở về từ lửa đạn với 13 mảnh găm trên người

 Chiến tranh đã lùi xa, nhưng những người lính trở về vẫn lặng lẽ gìn giữ ký ức của một thời dân tộc đi qua bom đạn. Cuộc đời của thương binh Nguyễn Văn Lợi, xã Hưng Nguyên Nam ( Nghệ An) từ người lính đặc công nơi tuyến lửa đến người công dân bình dị trong thời bình, là minh chứng sinh động cho ý chí, bản lĩnh và sự cống hiến của một thế hệ đã làm nên hòa bình, độc lập cho đất nước.

Nắng sớm trải vàng trên con đường dẫn vào ngôi nhà nhỏ của thương binh Nguyễn Văn Lợi ở xã Hưng Nguyên Nam, ( Nghệ An). Trong căn phòng khách giản dị, ấm trà xanh vừa pha còn tỏa khói. Người cựu chiến binh với mái tóc bạc, dáng người nhỏ nhắn, chống chiếc chân giả bước ra đón khách bằng nụ cười hiền hậu. Ít ai nghĩ rằng người đàn ông bình dị ấy từng là trinh sát viên của Tiểu đội C54, D9, E16, Bộ Tư lệnh Đặc công – một người lính đã đi qua những chiến trường ác liệt nhất của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, mang trên mình thương tật hạng ¼ cùng 13 mảnh đạn vẫn còn nằm lại trong cơ thể.

Người cựu chiến binh chậm rãi rót từng chén trà, ánh mắt xa xăm như đã chạm vào miền ký ức cách đây gần sáu thập kỷ. Quanh ông, những đoàn viên, thanh niên lặng im lắng nghe. Không còn khoảng cách giữa hai thế hệ, chỉ còn những câu chuyện được nối dài bằng sự trân trọng và lòng biết ơn. Từ căn nhà nhỏ giữa vùng quê yên bình hôm nay, ký ức về những năm tháng chiến tranh khốc liệt dần mở ra qua lời kể mộc mạc của người lính đặc công năm ấy. Đó là câu chuyện về một chàng sinh viên gác lại giảng đường để lên đường nhập ngũ, về những trận đánh sinh tử, những đồng đội mãi mãi nằm lại chiến trường và một tuổi trẻ đã hiến dâng trọn vẹn cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Năm 1968, khi vừa hoàn thành đồ án tốt nghiệp Trường Trung cấp Gang thép Thái Nguyên, Nguyễn Văn Lợi nhận lệnh tổng động viên. Hai giờ đồng hồ ngắn ngủi trở về quê thăm mẹ rồi lại vội vã lên đường là lời tạm biệt duy nhất của chàng sinh viên trước khi bước vào chiến tranh. Tương lai của một kỹ thuật viên ngành gang thép khép lại, nhường chỗ cho màu xanh áo lính. Sau thời gian huấn luyện, ông được tuyển chọn vào lực lượng đặc công – nơi mỗi nhiệm vụ đều phải đánh đổi bằng lòng quả cảm và cả tính mạng. “Ra đi, chúng tôi không nghĩ đến ngày trở về”, người cựu chiến binh nói chậm rãi. Không phải lời lẽ hào hùng, càng không phải sự cường điệu về quá khứ, đó chỉ là sự thật rất đỗi bình dị của một thế hệ coi việc cầm súng bảo vệ Tổ quốc là lẽ tự nhiên của tuổi trẻ.

Những ký ức về chiến trường vẫn hiện lên nguyên vẹn trong tâm trí người lính đặc công. Đó là những cuộc hành quân xuyên rừng, những trận đánh giáp lá cà giữa mưa bom, bão đạn, những tháng ngày cái đói luôn rình rập. Có thời điểm, nhiều ngày liền đơn vị không có nổi một bữa cơm, phải cầm cự bằng sắn, lạc, ngũ cốc hay bất cứ thứ gì kiếm được để tiếp tục hành quân và chiến đấu. Gian khổ là vậy, nhưng điều ám ảnh ông hơn cả lại là những lần tiễn đồng đội sau mỗi trận đánh. Có người vừa còn kề vai xung trận, chỉ ít giờ sau đã vĩnh viễn nằm lại nơi chiến trường. Mỗi sự hy sinh là một khoảng trống không gì bù đắp được, nhưng cũng hun đúc thêm ý chí chiến đấu của những người còn sống. Với họ, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước không chỉ là mệnh lệnh từ Tổ quốc mà đã trở thành niềm tin, thành lẽ sống, để những chàng trai tuổi đôi mươi sẵn sàng bước qua mọi gian khổ, đối diện với cái chết mà không một lần chùn bước.

Nhưng chiến tranh không chỉ hun đúc nên bản lĩnh của người lính đặc công, mà còn để lại trên cơ thể Nguyễn Văn Lợi những vết thương không bao giờ lành. Mỗi lần nhắc đến trận đánh sân bay Téc-Níc, giọng ông chợt trầm xuống. Đó là trận chiến khốc liệt khiến đơn vị chịu tổn thất nặng nề, nhiều đồng đội mãi mãi nằm lại chiến trường, còn ông vĩnh viễn mất đi chân phải. Những ngày điều trị trong bệnh viện dã chiến cũng không có ranh giới giữa sự sống và cái chết khi bom đạn của kẻ thù liên tiếp trút xuống. Bị thương nặng, ông vẫn dùng chân còn lại lết qua từng hầm trú ẩn,cùng đồng đội đưa những người đã ngã xuống ra khỏi nơi bom đạn.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, ký ức ấy vẫn nguyên vẹn trong tâm trí người cựu chiến binh. Đó không chỉ là nỗi đau của riêng ông, mà còn là vết hằn của chiến tranh trên số phận của cả một thế hệ đã hiến dâng tuổi xuân cho độc lập, tự do của Tổ quốc.

Thời gian có thể khép lại một cuộc chiến, nhưng không thể xóa đi những dấu tích mà chiến tranh để lại trên cơ thể và trong ký ức của người lính. Đến hôm nay, Nguyễn Văn Lợi vẫn mang trong mình 13 mảnh đạn, trong đó có một mảnh chỉ cách tim đúng một centimet nên các bác sĩ không thể can thiệp. Mỗi khi trái gió trở trời, những cơn đau lại âm ỉ nhắc ông về những năm tháng bom đạn. Nhưng chưa bao giờ người cựu chiến binh coi đó là nỗi bất hạnh. Ông chỉ nhẹ nhàng nói: “Mình còn may mắn hơn nhiều đồng đội đã nằm lại chiến trường”. Một câu nói giản dị, không chút bi lụy, nhưng chứa đựng cả sự từng trải, lòng bao dung và bản lĩnh của người đã đi qua ranh giới giữa sự sống và cái chết.

Rời chiến trường, Nguyễn Văn Lợi bắt đầu lại cuộc đời với một chân còn lại và nghị lực chưa bao giờ vơi cạn. Được Đảng, Nhà nước tạo điều kiện học nghề may tại Quân khu IV, ông gặp người bạn đời của mình, xây dựng mái ấm, nuôi các con trưởng thành và trở thành những công dân có ích cho xã hội. Cuộc sống bình dị hôm nay không chỉ là thành quả của ý chí vượt lên thương tật, mà còn là minh chứng cho khát vọng sống mãnh liệt của người lính sau chiến tranh. Mỗi ngày được nhìn thấy quê hương đổi mới, những con đường rộng mở, những làng quê khởi sắc, tiếng trẻ thơ cắp sách đến trường trong hòa bình, với ông đã là niềm hạnh phúc lớn lao. Đó cũng là điều mà thế hệ ông đã đánh đổi bằng tuổi xuân, máu xương và cả một phần thân thể để gìn giữ cho các thế hệ mai sau.

Nắng đã lên cao, buổi gặp gỡ cũng khép lại. Trước lúc chia tay, người lính đặc công năm xưa vẫn giữ nụ cười hiền hậu, chậm rãi gửi gắm đến thế hệ trẻ điều ông luôn đau đáu. Ông không nói nhiều về những chiến công hay những mất mát mà mình đã trải qua. Điều ông mong mỏi là lớp trẻ hôm nay biết trân trọng giá trị của hòa bình, không ngừng học tập, rèn luyện, sống có trách nhiệm với gia đình, xã hội và Tổ quốc; đồng thời luôn nêu cao tinh thần cảnh giác, góp phần bảo vệ những thành quả mà bao thế hệ cha anh đã đánh đổi bằng máu xương mới giành được.

Rời căn nhà nhỏ của thương binh Nguyễn Văn Lợi, điều đọng lại không chỉ là những ký ức về một thời hoa lửa, mà còn là dáng vẻ bình dị của một người lính đã đi qua chiến tranh với một chân còn lại và 13 mảnh đạn vẫn nằm trong cơ thể. Hơn nửa thế kỷ sau ngày rời chiến trường, ông vẫn lặng lẽ sống, lao động, gìn giữ niềm tin và kể lại những câu chuyện có thật bằng chính cuộc đời mình. Những ký ức ấy không khơi gợi nỗi đau của quá khứ, mà nhắc nhở thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình, của độc lập, tự do – những điều được đánh đổi bằng tuổi xuân, máu xương của biết bao người lính. Có lẽ, đó cũng là di sản quý giá nhất mà những người trở về từ chiến tranh đã gửi lại cho hôm nay  và mai sau.