Đại tướng Hoàng Văn Thái (1915–1986),

38. Đại tướng Hoàng Văn Thái

Đại tướng Hoàng Văn Thái (1915–1986), tên khai sinh là Hoàng Văn Xiêm, quê tại xã Tây An, huyện Tiền Hải, tỉnh Thái Bình, là một trong những vị tướng đặt nền móng đầu tiên cho sự hình thành và phát triển của Quân đội Nhân dân Việt Nam. Được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách Tổng Tham mưu trưởng đầu tiên khi mới 30 tuổi, ông chính là người có công lao to lớn trong việc xây dựng hệ thống cơ quan tham mưu, tổ chức hậu cần và hoạch định những kế hoạch tác chiến chiến lược xuyên suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, dấu ấn của Hoàng Văn Thái đậm nét nhất trong vai trò Tham mưu trưởng chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Dưới sự chỉ đạo của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, ông đã cụ thể hóa phương châm "đánh chắc, tiến chắc" bằng những kế hoạch tác chiến chi tiết, từ việc điều động lực lượng, tổ chức hệ thống giao thông hào đến việc bảo đảm hậu cần cho một chiến dịch quy mô chưa từng có. Ông đã trực tiếp đi sát thực địa, nắm bắt tình hình để tham mưu những quyết sách sống còn, góp phần tạo nên kỳ tích "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu". Sự tỉ mỉ, khoa học trong tư duy của ông đã giúp quân đội ta từ một lực lượng du kích non trẻ trở thành một đội quân chính quy, tinh nhuệ, có khả năng thực hiện những chiến dịch hiệp đồng quy mô lớn.

Bước sang giai đoạn chống Mỹ cứu nước, với cương vị Thứ trưởng Bộ Quốc phòng kiêm Phó Tổng Tham mưu trưởng, ông tiếp tục là bộ não chiến lược, tham gia xây dựng các kế hoạch giải phóng miền Nam. Ông đặc biệt chú trọng đến việc tổ chức tuyến đường vận tải chiến lược Trường Sơn và hậu cần tại chỗ, đảm bảo sức chiến đấu bền bỉ cho quân dân ta trên mọi chiến trường. Những đóng góp của ông không chỉ nằm ở những con số hay bản đồ tác chiến khô khan, mà còn ở cái tâm của một người chỉ huy luôn lo lắng cho từng bữa ăn, giấc ngủ và sự an nguy của người chiến sĩ. Đại tướng Hoàng Văn Thái ra đi để lại di sản về một nhà quân sự lỗi lạc, một kiến trúc sư trưởng tài ba của bộ máy tham mưu, người đã dùng trí tuệ và sự tận tụy để biến những kế hoạch trên giấy thành những chiến thắng vang dội trên chiến trường lửa đạn.