Đại tướng Lê Trọng Tấn – Nhà chỉ huy quân sự tiêu biểu của Quân đội nhân dân Việt Nam

Lê Trọng Tấn, tên khai sinh Lê Trọng Tố, sinh ngày 1 tháng 10 năm 1914 tại làng Yên Nghĩa, tỉnh Hà Đông (nay thuộc quận Hà Đông, thành phố Hà Nội). Ông sinh trưởng trong một gia đình nông dân, lớn lên trong bối cảnh đất nước chịu ách thống trị của thực dân Pháp. Từ khi còn trẻ, ông tham gia các phong trào yêu nước và từng làm nhiều nghề để mưu sinh trước khi bước vào con đường hoạt động cách mạng.

Năm 1944, ông tham gia Việt Minh và tích cực xây dựng cơ sở cách mạng tại địa phương. Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông gia nhập Quân đội nhân dân Việt Nam và nhanh chóng được giao chỉ huy các đơn vị chủ lực nhờ năng lực tổ chức và chỉ huy. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, ông giữ nhiều cương vị quan trọng và tham gia các chiến dịch lớn như Việt Bắc năm 1947, Biên giới năm 1950 và Hòa Bình năm 1951–1952.

Tên tuổi của Lê Trọng Tấn gắn liền với Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954. Trên cương vị Đại đoàn trưởng Đại đoàn 312 – một trong những đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam – ông trực tiếp chỉ huy đơn vị tiến công nhiều cứ điểm quan trọng trong tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đại đoàn 312 là lực lượng đánh chiếm cứ điểm Him Lam trong trận mở màn chiến dịch ngày 13 tháng 3 năm 1954 và tiếp tục tham gia tiến công nhiều mục tiêu trọng yếu, góp phần vào thắng lợi chung của chiến dịch.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Lê Trọng Tấn tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy trong quân đội. Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông lần lượt giữ chức Tư lệnh Quân đoàn 1, Phó Tổng Tham mưu trưởng và tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn. Mùa Xuân năm 1975, ông là một trong những chỉ huy chủ chốt của Chiến dịch Hồ Chí Minh, trực tiếp chỉ huy cánh quân phía đông tiến vào nội đô Sài Gòn, góp phần hoàn thành mục tiêu giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau năm 1975, Lê Trọng Tấn được bổ nhiệm giữ chức Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và tiếp tục tham gia xây dựng lực lượng vũ trang trong điều kiện hòa bình. Ông đặc biệt quan tâm đến công tác huấn luyện, đào tạo cán bộ và nâng cao chất lượng chỉ huy của quân đội. Năm 1984, ông được phong quân hàm Đại tướng.

Đại tướng Lê Trọng Tấn từ trần ngày 5 tháng 12 năm 1986 tại Hà Nội. Các công trình nghiên cứu lịch sử quân sự đánh giá ông là một trong những vị tướng có năng lực chỉ huy tác chiến nổi bật, luôn kết hợp chặt chẽ giữa tư duy chiến lược và nghệ thuật tổ chức lực lượng. Những đóng góp của ông đối với sự phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam tiếp tục được ghi nhận trong các tài liệu lịch sử quân sự và công tác đào tạo sĩ quan.