ĐẠI TƯỚNG NGUYỄN CHÍ THANH – VỊ TƯỚNG CỦA CHIẾN TRƯỜNG RỰC LỬA VÀ CÁNH ĐỒNG QUÊ HƯƠNG

Nguyễn Chí Thanh tên thật là Nguyễn Vịnh, sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo tại làng Niêm Phò, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lớn lên trên dải đất miền Trung khắc nghiệt, quanh năm đối mặt với thiên tai và sự áp bức của chế độ phong kiến – thực dân, ông sớm mang trong mình dòng máu quật cường và lòng căm thù giặc sâu sắc. Xuất thân từ luống cày, gốc rạ, ông thấu hiểu tận cùng nỗi khổ của người nông dân. Chính cái "gốc rễ" ấy đã nhào nặn nên một vị tướng không bao giờ xa rời thực tế, một nhà lãnh đạo luôn nhìn thấy sức mạnh vĩ đại ẩn chứa trong mỗi con người lao động bình thường. Với ông, cách mạng không phải là những khẩu hiệu xa vời, mà là cơm no, áo ấm và độc lập, tự do cho những người nghèo khổ.

Dấu ấn lớn đầu tiên trong sự nghiệp của Nguyễn Chí Thanh chính là tài năng thiên bẩm trong công tác Đảng và công tác chính trị trong quân đội. Được Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao trọng trách Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị khi tuổi đời còn rất trẻ, ông đã đặt nền móng vững chắc cho việc xây dựng quân đội về mặt tư tưởng. Với ông, quân đội mạnh không chỉ nhờ vũ khí hiện đại, mà quan trọng hơn hết là ở ý chí và bản lĩnh của người chiến sĩ. Ông là người đề xướng và nuôi dưỡng những phong trào thi đua rực lửa như "Ba nhất" trong quân đội, biến mỗi đơn vị thành một pháo đài chính trị vững chắc. Ông quan niệm rằng: "Chính trị là linh hồn, là thống soái", và thực tế đã chứng minh, dưới sự chỉ đạo của ông, sức mạnh tinh thần của người lính Việt Nam đã trở thành một thứ vũ khí vô hình nhưng có sức công phá khủng khiếp trước mọi kẻ thù.

Tuy nhiên, điều khiến tên tuổi của Nguyễn Chí Thanh trở nên đặc biệt và gần gũi nhất với nhân dân chính là giai đoạn những năm 1960, khi ông được Đảng phân công phụ trách mặt trận nông nghiệp. Một vị Đại tướng đang cầm quân bỗng nhiên "rời tay súng, cầm tay cày" là một chuyện hiếm thấy trong lịch sử quân sự thế giới. Nhưng với Nguyễn Chí Thanh, đó không phải là sự thoái lui mà là một cuộc hành quân mới trên mặt trận kinh tế. Ông không ngồi trong văn phòng nghe báo cáo hay xem những con số nhảy múa trên giấy tờ, mà trực tiếp xuống tận đồng ruộng, lội bùn cùng bà con, ngủ nhà sàn, ăn cơm nắm.

Từ thực tiễn ở hợp tác xã Đại Phong (Quảng Bình), ông đã đúc kết và phát động phong trào "Gió Đại Phong" thổi bùng lên luồng sinh khí mới trên khắp các làng quê miền Bắc. Ông chỉ rõ rằng muốn nông nghiệp phát triển thì phải cải tiến quản lý, cải tiến kỹ thuật và quan trọng nhất là phải làm cho người nông dân thực sự làm chủ ruộng đồng. Hình ảnh "Đại tướng nông nghiệp" Nguyễn Chí Thanh mặc áo bà ba, đi dép lốp, tươi cười trò chuyện cùng bà con bên bờ ruộng đã trở thành một biểu tượng bất diệt cho sự gắn bó máu thịt giữa lãnh đạo và nhân dân. Ông đã chứng minh rằng: Một vị tướng giỏi không chỉ biết cách đánh giặc, mà còn phải biết cách lo cho cái dạ dày của nhân dân được ấm, cái lưng của người thợ được thẳng.

Khi cuộc kháng chiến chống Mỹ bước vào giai đoạn quyết liệt nhất, Nguyễn Chí Thanh lại được Đảng và Bác Hồ tin tưởng cử vào miền Nam với cương vị Bí thư Trung ương Cục, Chính ủy Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Giữa chiến trường rực lửa, nơi quân đội Mỹ tràn vào với hỏa lực cực mạnh và những công nghệ quân sự tiên tiến nhất, ông đã đưa ra những nhận định chiến lược sắc bén làm thay đổi hoàn toàn cục diện. Lúc bấy giờ, không ít người lo ngại về việc làm sao để một quân đội non trẻ có thể đối đầu trực diện với "con ngoáo ngợp" Mỹ. Nhưng Nguyễn Chí Thanh, bằng nhãn quan chính trị và quân sự nhạy bén, đã đưa ra câu khẩu hiệu bất hủ: "Nắm thắt lưng địch mà đánh".

Chiến thuật này là một sáng tạo độc đáo của nghệ thuật quân sự Việt Nam: áp sát quân địch, buộc chúng phải đánh cận chiến để vô hiệu hóa ưu thế về pháo binh và không quân tầm xa của Mỹ. Từ thực tiễn chiến thắng Vạn Tường, Plei Me, ông đã tổng kết thành lý luận và khẳng định: Việt Nam hoàn toàn có thể đánh thắng Mỹ bằng cách đánh của mình. Ông là người đã truyền ngọn lửa tự tin, ý chí quyết thắng cho toàn thể quân dân miền Nam, biến mỗi vùng đất thành một "vành đai diệt Mỹ" khiến kẻ thù khiếp sợ. Tư duy của ông luôn là tư duy tiến công, không sợ hãi, không giáo điều, luôn lấy thực tiễn chiến trường làm thước đo cho mọi kế hoạch tác chiến.

Đại tướng Nguyễn Chí Thanh qua đời đột ngột vì một cơn đau tim vào tháng 7 năm 1967, ngay trước khi ông chuẩn bị trở lại chiến trường miền Nam để trực tiếp chỉ đạo những chiến dịch mang tính bước ngoặt. Sự ra đi của ông là một tổn thất vô cùng lớn lao cho cách mạng Việt Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lặng đi khi nghe tin dữ về người học trò mà Người vô cùng yêu quý và tin cẩn. Ông mất đi khi tuổi đời còn rất sung sức, nhưng những gì ông để lại cho dân tộc là một di sản khổng lồ về cả lý luận chính trị, quân sự và kinh tế.

Cuộc đời Đại tướng Nguyễn Chí Thanh là minh chứng cho tinh thần "nói đi đôi với làm", một phong cách làm việc sâu sát, quyết liệt nhưng vô cùng dân chủ. Ông là người ghét cay ghét đắng bệnh hình thức, thói quan liêu và sự giáo điều. Với ông, mỗi nghị quyết của Đảng phải trở thành "cơm ăn, áo mặc" cho nhân dân, mỗi chiến lược quân sự phải xuất phát từ thực tế xương máu trên chiến trường. Ông sống giản dị, chân thành, luôn dành tình cảm đặc biệt cho cấp dưới và người lao động.

Nhìn lại cuộc đời ông, ta thấy một nhân cách lớn hội tụ đủ đức - tài - dũng. Ông là vị Đại tướng của quân đội nhưng cũng là vị Đại tướng của những người nông dân. Di sản ông để lại không chỉ là những chiến công lẫy lừng trên chiến trường, mà còn là tinh thần "Gió Đại Phong" luôn thúc giục sự đổi mới, là chiến thuật "Nắm thắt lưng địch" biểu tượng cho lòng dũng cảm và trí tuệ Việt Nam. Nguyễn Chí Thanh mãi mãi là một ngôi sao sáng trên bầu trời cách mạng, một người con ưu tú của đất cố đô Huế đã sống một cuộc đời rực rỡ và trọn vẹn vì độc lập của Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân.