ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỚI THÁI NGUYÊN (CHƯƠNG 1 – PHẦN 5): LỆNH XUẤT QUÂN TỪ TÂN TRÀO – ĐOÀN QUÂN ĐÊM XUYÊN RỪNG VỀ GIẢI PHÓNG THÁI NGUYÊN

Ngày 15 tháng 8 năm 1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng Đồng Minh không điều kiện. Bộ máy cai trị của phát xít Nhật tại Đông Dương rơi vào tình trạng hoang mang, mất phương hướng như rắn mất đầu. Thời cơ ngàn năm có một đã chính thức gõ cửa. Tại lán Nà Nưa, lán Tân Trào, lãnh tụ Hồ Chí Minh dù đang sốt nặng vẫn gượng dậy, ra mệnh lệnh lịch sử: "Dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập!".

Ngay lập tức, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc ban bố Quân lệnh số 1. Chiều ngày 16 tháng 8, dưới bóng cây đa Tân Trào, Việt Nam Giải phóng quân làm lễ xuất quân. Đồng chí Võ Nguyên Giáp bước ra trước hàng quân, đọc bản Quân lệnh trong tiếng hô vang dậy đất trời. Ngay sau buổi lễ, ông trực tiếp chỉ huy một đơn vị chủ lực, lập tức hành quân, đạp bằng mọi trở ngại để tiến về giải phóng thị xã Thái Nguyên.

Cuộc hành quân từ Tân Trào sang Thái Nguyên từ ngày 16 đến ngày 19 tháng 8 năm 1945 đi vào lịch sử quân đội như một khúc quân hành nghẹt thở và khốc liệt. Để đảm bảo tính bất ngờ, đoàn quân chọn cách di chuyển hoàn toàn trong đêm tối dọc theo những lối mòn hiểm trở cắt ngang dãy núi Hồng.

Trời mùa hè đổ những trận mưa dông bất chợt khiến đường rừng trơn trượt như đổ mỡ. Những người lính giải phóng, vai vác súng trường, lưng mang ba lô bện bằng lá cọ, chân bám chặt vào từng thớ đất để khỏi lao xuống vực sâu. Nhiều đoạn đường bùn lầy ngập đến ngang đầu gối, níu chặt lấy chân người, có chiến sĩ bị rách toác cả lòng bàn chân vì đá sắc, máu nhuộm đỏ cả vệt đường đi nhưng vẫn cắn răng bước tiếp, tuyệt đối không một tiếng than vãn.

Đói và mệt là hai kẻ thù giấu mặt bám theo đoàn quân suốt chặng đường dài. Mỗi ngày, khẩu phần ăn của mỗi người lính chỉ là một nắm cơm nhỏ trộn muối hạt, có khi phải ăn ngô sống để tiết kiệm thời gian đỏ lửa. Bản thân Võ Nguyên Giáp hành quân ở đầu hàng, ông nhường chiếc ngựa thồ duy nhất cho những chiến sĩ bị thương hoặc những hòm đạn nặng. Ông đi bộ cùng anh em, vai áo chàm thấm đẫm mồ hôi và bùn đất rừng chiến khu.

Trong suốt chuyến hành quân thần tốc ấy, đồng chí Võ Nguyên Giáp liên tục nhận báo cáo từ các cánh quân địa phương của Thái Nguyên gửi tới. Sự phối hợp diễn ra vô cùng nhịp nhàng. Khi đoàn quân chủ lực của ông còn đang băng rừng, thì ở các huyện Đại Từ, Định Hóa, Phú Lương, quần chúng nhân dân dưới sự lãnh đạo của các đảng viên địa phương đã đồng loạt nổi dậy, bao vây các đồn lẻ của địch, thành lập chính quyền tự quản.

Đến ngày 19 tháng 8, đoàn quân của Võ Nguyên Giáp đã áp sát ngoại vi thị xã Thái Nguyên, hình thành thế gọng kìm siết chặt sào huyệt cuối cùng của quân Nhật tại đây. Đêm hôm ấy, nằm áp tai xuống lòng đất ngoại ô, những người lính chân trần nghe rõ tiếng xôn xao hoảng loạn từ trong thị xã phát ra. Họ kiểm tra lại những viên đạn cuối cùng, siết chặt quai mũ. Phía trước họ là thị xã Thái Nguyên – tọa độ khởi đầu cho khúc khải hoàn ca của cả một dân tộc.