ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỚI THÁI NGUYÊN (CHƯƠNG 1 – PHẦN 6): RẠNG SÁNG 20/8 – TIẾNG SÚNG MỞ ĐƯỜNG VÀ KHÚC KHẢI HOÀN TRÊN THÀNH THỊ XÃ

Đêm ngày 19, rạng sáng ngày 20 tháng 8 năm 1945, thị xã Thái Nguyên chìm trong một bầu không khí đặc quánh, căng thẳng đến nghẹt thở. Quân Nhật cố thủ trong các căn cứ kiên cố, xung quanh giăng đầy rào gai và bố trí các hỏa điểm đại liên sẵn sàng nhả đạn. Chúng biết đoàn quân của "cán bộ Giáp" đã áp sát, nhưng không thể ngờ sức mạnh của một cuộc hồi sinh dân tộc lại ập đến nhanh và dữ dội đến thế.

Đúng thời khắc quy định, lệnh tấn công được phát ra. Đồng chí Võ Nguyên Giáp trực tiếp đứng ở vị trí chỉ huy sát mặt trận. Tiếng súng trường của quân giải phóng đồng loạt nổ súng, xé toạc màn sương mù dày đặc của phố núi.

Trận chiến tại thị xã diễn ra vô cùng khốc liệt, đặc biệt là tại các khu vực trọng điểm như trại lính Bảo an binh và dinh Tỉnh trưởng. Quân Nhật cậy có công sự kiên cố và hỏa lực mạnh đã điên cuồng chống trả. Tiếng đạn vút xé không trung, tiếng lựu đạn nổ đanh tai bên những góc phố, bờ tường. Những người lính giải phóng quân trang phục áo chàm, quần nâu, ôm bộc phá tự chế lao lên dưới làn mưa đạn. Có những chiến sĩ trúng đạn ngã xuống ngay trên mặt đường nhựa, máu của họ hòa vào lớp sương đêm, nhưng người phía sau lập tức nhặt súng, tiếp tục xông lên.

Sức mạnh quyết định trận đánh không chỉ nằm ở những họng súng của quân chủ lực, mà chính là cơn bão táp của lòng dân. Phối hợp với đoàn quân của Võ Nguyên Giáp, hàng vạn quần chúng từ các vùng ngoại vi – từ Phú Lương, Đồng Hỷ, Đại Từ – mang theo giáo mác, gậy gộc, cuốc xẻng như một dòng thác người cuồn cuộn đổ về thị xã. Họ hò reo, đánh trống, gõ chiêng vang trời, tạo nên một áp lực tâm lý kinh hoàng đè nặng lên quân địch. Trước sức mạnh áp đảo của chiến tranh nhân dân, binh lính Bảo an binh rệu rã, lần lượt buông súng đầu hàng. Quân Nhật bị dồn vào thế cô lập, buộc phải chấp nhận đàm phán.

Sáng ngày 20 tháng 8, khi ánh mặt trời đầu tiên chiếu rọi qua những tán cây của thị xã Thái Nguyên, lá cờ đỏ sao vàng cỡ lớn được kéo lên đỉnh cột cờ cao nhất trước dinh Tỉnh trưởng. Giữa quảng trường, đồng chí Võ Nguyên Giáp đứng trước hàng vạn đồng bào và chiến sĩ đang khóc nghẹn vì sung sướng. Thái Nguyên trở thành một trong những địa phương đầu tiên của cả nước được giải phóng vững chắc ngay sau Hà Nội. Khúc khải hoàn ca vang lên giữa lòng phố núi không chỉ chấm dứt gần một thế kỷ lầm than của người dân nơi đây, mà còn mở toang cánh cửa dứt điểm cho cuộc Tổng khởi nghĩa trên toàn quốc.