ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỚI THÁI NGUYÊN (CHƯƠNG 1 – PHẦN 7): SỰ HOÀI THAI CỦA CHÍNH QUYỀN MỚI TRÊN NỀN ĐẤT CŨ

Sau niềm vui khải hoàn của ngày 20/8, đồng chí Võ Nguyên Giáp không cho phép mình và các cộng sự ngơi nghỉ dù chỉ một giờ. Thị xã Thái Nguyên vừa giải phóng đối mặt với một thực trạng hoang tàn và ngổn ngang: Hệ thống hành chính cũ sụp đổ hoàn toàn, chợ búa đóng cửa, giá cả lương thực phi mã, nguồn nước và điện bị gián đoạn, trong khi tàn dư của mật thám và các lực lượng phản động vẫn lén lút tìm cách phá hoại. Nếu không nhanh chóng ổn định trật tự, thành quả xương máu của cuộc khởi nghĩa có nguy cơ bị đe dọa từ bên trong.

Nhiệm vụ cấp bách lúc này là phải thành lập ngay một bộ máy chính quyền của nhân dân. Cuối tháng 8 năm 1945, dưới sự chỉ đạo trực tiếp và sâu sát của Võ Nguyên Giáp, Ủy ban Nhân dân Cách mạng lâm thời tỉnh Thái Nguyên chính thức được ra mắt.

Trong những cuộc họp đầu tiên diễn ra tại trụ sở mới, người ta thấy một Võ Nguyên Giáp không chỉ là một nhà chỉ huy quân sự nghiêm nghị trên chiến trường, mà còn là một nhà chính trị, nhà quản lý đầy nhân văn và thấu suốt thực tế. Ông nhấn mạnh rằng: Chính quyền cách mạng tuyệt đối không được đi vào vết xe đổ của chế độ thực dân phong kiến. Cán bộ không phải là "quan cách mạng" để hách dịch với dân, mà phải là công bộc, phải lo từ hũ gạo, hiệu thuốc đến việc giữ gìn an ninh cho từng góc phố.

Hàng loạt chính sách mang tính nhân văn sâu sắc của Mặt trận Việt Minh được áp dụng ngay lập tức dưới sự hướng dẫn của ông. Thuế thân – thứ thuế dã man đè nặng lên người nghèo suốt hàng chục năm – bị bãi bỏ hoàn toàn. Các kho thóc của phát xít Nhật bị tịch thu để mở cửa cứu đói cho những gia đình kiệt quệ nhất. Đồng chí Võ Nguyên Giáp đặc biệt lưu tâm đến việc củng cố khối đại đoàn kết giữa các dân tộc anh em trên đất Thái Nguyên. Ông trực tiếp gặp gỡ các già làng, trưởng bản người Tày, Nùng, Dao, kêu gọi họ cùng con em tham gia vào lực lượng tự vệ, giữ gìn bản làng, đập tan mọi luận điệu chia rẽ của kẻ thù.

Chỉ trong một thời gian ngắn, diện mạo của Thái Nguyên đã thay đổi một cách thần kỳ. Chợ búa mở cửa trở lại, tiếng búa rèn vũ khí vang lên từ các xưởng thủ công, các đội tuần tra tự vệ đi lại trên phố giữ nghiêm kỷ cương. Việc tổ chức thành công chính quyền cách mạng tại Thái Nguyên trong những ngày cuối tháng 8 ấy chính là mô hình chuẩn mực, một bài học kinh nghiệm vô giá để Đảng ta tiếp tục nhân rộng, củng cố vững chắc nền móng cho chính thể Cộng hòa non trẻ vừa được khai sinh.