ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỚI THÁI NGUYÊN (CHƯƠNG 1 – PHẦN 9): TRONG CĂN LÁN MẬT ĐẠI NGÀN – NHỮNG ĐÊM KHÔNG NGỦ CỦA "ANH VĂN" CHỐNG CHỌI VỚI LỊCH SỬ

Trong ký ức của những người cận vệ và đồng bào dân tộc ở ATK Định Hóa, Phú Lương năm 1945, hình ảnh về đồng chí Võ Nguyên Giáp không gắn liền với những tấm quân hàm rực rỡ hay những buổi lễ duyệt binh uy nghiêm. Hình ảnh sâu đậm nhất về ông là một người cán bộ mảnh khảnh trong bộ quần áo chàm đã sờn rách hai bên cùi chỏ, ngày đêm miệt mài làm việc trong những căn lán tạm bợ khuất sâu sau những rặng tre già.

Bối cảnh cuối năm 1945 sau ngày độc lập là một chuỗi những ngày tháng căng thẳng tột độ. Chính quyền non trẻ ở thủ đô đang phải oằn mình chống đỡ các âm mưu lật đổ của quân Tưởng và các thế lực phản động. Từ Thái Nguyên, Võ Nguyên Giáp phải xử lý một khối lượng công việc khổng lồ, từ việc chỉ đạo xây dựng lực lượng vũ trang, điều động các chi đội Nam tiến chi viện cho miền Nam ruột thịt, đến việc chuẩn bị phương án rút lui chiến lược lên chiến khu nếu chiến tranh toàn quốc bùng nổ.

Cuộc sống giữa đại ngàn của ông lúc đó trần trụi và gian khổ đến khôn cùng. Căn lán mật được dựng vội bằng vài cây tre và mái lá cọ, chỉ cần một trận gió ngàn quét qua là mái lá rung lên bần bật, gió lùa lạnh buốt xương tủy. Bàn làm việc của vị Tổng chỉ huy chỉ là một tấm liếp tre đan ọp ẹp kê trên bốn cọc gỗ chôn chặt xuống nền đất ẩm ướt. Trên chiếc bàn ấy, bên cạnh những bản đồ quân sự, những bức điện mật gửi đi khắp các mặt trận là một chiếc đèn dầu lạc tự chế, tỏa ra thứ ánh sáng tù mù, vàng vọt và những làn khói đen khét lẹt.

Có những đêm mưa rừng đổ xuống xối xả, tiếng nước gầm rú trên các triền đá tai mèo dội về thung lũng, người ta vẫn thấy bóng "Anh Văn" đổ dài trên vách lán. Ông thức trắng đêm, tay bặm chặt thái dương để chống lại những cơn đau đầu dữ dội do di chứng của những trận sốt rét rừng chưa dứt. Khi cái đói cào xé ruột gan, ông chỉ uống tạm ngụm nước suối lạnh hoặc bẻ một mẩu sắn lùi nguội ngắt mà đồng bào gửi cho.

Nhưng dù bận rộn và mỏi mệt đến đâu, người ta chưa từng thấy ở Võ Nguyên Giáp một sự cáu gắt hay nản lòng. Buổi sáng, ông vẫn bước ra khỏi lán với nụ cười ấm áp, tự tay nhóm lửa sưởi ấm cho các chiến sĩ bảo vệ, hay cùng các bà mẹ người Tày đi bẻ ngô bên sườn đồi. Chính những ngày tháng "nếm mật nằm gai", chia ngọt sẻ bùi cùng đồng bào và chiến sĩ giữa núi rừng Thái Nguyên năm 1945 ấy đã hun đúc nên một nhân cách lớn, một vị tướng của nhân dân, người biết tìm thấy sức mạnh vĩ đại nhất của quân đội từ chính sự giản dị, mộc mạc của lòng dân.