ĐẠI TƯỚNG VÕ NGUYÊN GIÁP VỚI THÁI NGUYÊN (CHƯƠNG 2 – PHẦN 1): CUỘC DỊCH CHUYỂN VỀ CHÂN ĐÈO DE

Sau chiến thắng Việt Bắc Thu Đông 1947, cuộc kháng chiến bước sang giai đoạn cầm cự lâu dài. Bộ Tổng Tư lệnh, dưới sự đứng đầu của Đại tướng Võ Nguyên Giáp, cần một nơi đứng chân vừa an toàn tuyệt đối, vừa thuận lợi cho việc chỉ đạo các chiến trường trên khắp cả nước. Sau quá trình khảo sát kỹ lưỡng, từ năm 1949, văn phòng Bộ Tổng Tư lệnh và Tổng Quân ủy đã chọn đồi Đỏn Mỵ, thuộc xóm Bảo Biên, xã Bảo Linh, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, làm nơi ở và làm việc.

Đây không phải là một lựa chọn ngẫu nhiên. Bảo Biên nằm lọt trong một thung lũng nhỏ hẹp, bốn bề là núi rừng bao bọc kín đáo, phía sau tựa vào dãy núi Lai Hiệp nối liền dải núi Hồng hùng vĩ. Từ vị trí này, có thể tỏa đi mọi hướng một cách bí mật: xuống Chợ Chu, về thành phố Thái Nguyên, ngược lên Chợ Đồn của Bắc Kạn, hoặc sang Sơn Dương của Tuyên Quang – nơi đặt trụ sở của Trung ương Đảng và Chính phủ. Địa thế ấy vừa che giấu được cơ quan đầu não quân sự trước những cuộc càn quét của thực dân Pháp, vừa giữ được mạch liên lạc thông suốt với Chủ tịch Hồ Chí Minh và Trung ương.

Trong những ngày đầu tiên đặt chân tới đây, Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các cán bộ tham mưu đã phải dựa hoàn toàn vào sự cưu mang của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng trong vùng. Từng nếp nhà sàn được dựng lên giữa rừng cọ, rừng vầu, không có gì phô trương, nhưng bên trong lại là nơi phát ra những mệnh lệnh có sức nặng quyết định vận mệnh của cả một cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc. Bảo Biên, từ một xóm núi lặng lẽ, đã lặng thầm trở thành trung tâm đầu não quân sự của Đảng ta trong suốt những năm 1949 đến 1953, nơi mọi kế hoạch quân sự lớn đều được cân nhắc trước khi trình lên Thường vụ Trung ương Đảng và Bác Hồ phê duyệt.

Ngày nay, tại địa điểm này vẫn còn tấm bia ghi dấu, được dựng đúng vào dịp kỷ niệm thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam 22 tháng 12 năm 2004, với dòng chữ trang trọng: “Di tích kháng chiến, Cơ quan Quân ủy, Bộ Quốc phòng, Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam”. Cuộc dịch chuyển thầm lặng đầu năm 1949 ấy đã đưa Thái Nguyên chính thức bước vào vị trí trung tâm của cuộc kháng chiến toàn quốc, gắn liền tên tuổi vị Tổng Tư lệnh với mảnh đất trung du này trong suốt sáu năm ròng.