Đặng Dung: Huyết lệ hoài ngâm và khí phách hiên ngang
Khúc tráng ca bi tráng về danh tướng Đặng Dung nhà Hậu Trần, người gửi trọn huyết lệ vào thi ca trước lúc hiên ngang tuẫn tiết.
Đầu thế kỷ XV, giặc Minh xâm lược nước ta, đặt ách đô hộ tàn bạo lên dải đất Đại Việt, đẩy nhân dân vào cảnh lầm than, tang tóc. Giữa thời loạn lạc ấy, dòng họ Đặng ở Nghệ An với lòng trung quân ái quốc sâu sắc đã đứng mũi chịu sào, dựng cờ khởi nghĩa phò tá nhà Hậu Trần khôi phục sơn hà, trong đó nổi bật là danh tướng Đặng Dung - bậc tu mi nam nhi văn võ song toàn.
Vốn mang trọng trách lớn lao, Đặng Dung từng lập nhiều chiến công vang dội, tiêu diệt nhiều sinh lực địch, khiến tướng giặc phương Bắc phải khiếp vía kinh hồn. Trong trận chiến quyết liệt tại cửa biển Tư Dung, dù lực lượng chênh lệch và hoàn cảnh ngặt nghèo, ông vẫn chiến đấu đến hơi thở cuối cùng nhưng không may rơi vào tay giặc. Trước uy vũ và mưu toan dụ hàng của kẻ thù, người anh hùng họ Đặng vẫn hiên ngang, khí phách ngút trời, thà chết chứ nhất quyết không chịu khuất phục.
Biết không thể lay chuyển được ý chí sắt đá của vị danh tướng, quân giặc đày ải và bức hại ông. Trong những ngày cuối cùng nơi ngục tối, mang nỗi nhục mất nước và hoài bão dang dở, Đặng Dung đã cắn ngón tay, dùng máu của chính mình làm mực để viết lên vách tường bài thơ 'Cảm hoài' (Nỗi lòng) bi tráng. Những câu thơ đẫm máu và nước mắt ấy là khúc tráng ca bất tử về lòng trung hiếu, khát vọng hòa bình và khí phách hiên ngang của một con người sống trọn vẹn vì non sông đất Việt.
(Nguồn: Tư liệu Báo Đồng Nai, Thư viện Đồng Nai, Công an Đồng Nai)



