DÁNG ĐỨNG TUỔI MƯỜI CHÍN

DÁNG ĐỨNG TUỔI MƯỜI CHÍN

Có những thanh xuân vừa kịp mở ra đã hoá thành vĩnh viễn.

Có những ước mơ còn thơm mùi phấn trắng đã dừng

lại giữa lưng chừng. Và có một người con quê Cẩm Xuyên - Trần

Công Lán - đã khép lại đời mình ở tuổi mười chín, khi tương lai còn

nguyên vẹn phía trước.

Trần Công Lán sinh năm 1959, tại thôn 1, xã Cẩm Quang,

huyện Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh (nay thuộc thôn Nhân Sơn, xã

Cẩm Xuyên, tỉnh Hà Tĩnh). Vùng quê nghèo ven dòng sông Hội ấy

nuôi lớn những con người chân chất mà bền gan, sống lặng lẽ nhưng

nghĩa tình sâu nặng. Trong ngôi nhà nhỏ của ông Trần Công Lịch

và bà Trần Thị Điểu, truyền thống cách mạng không phải được treo

trên vách, mà chảy trong từng lời dạy, từng nếp sống.

Gia đình có năm anh chị em, ba người con trai lần lượt khoác áo

lính, một người em tiếp bước trong lực lượng công an. Gia đình ấy,

lòng yêu nước không cần phô trương mà hiện lên trong sự lựa chọn

giản dị: khi đất nước gọi, người trẻ sẵn sàng ra đi.

Những năm 1974 - 1977, Trần Công Lán là học sinh chăm

ngoan, học lực khá, được thầy cô, bạn bè quý mến. Mười bảy, mười

tám tuổi - lứa tuổi của ước mơ nghề nghiệp, của những dự định chưa

kịp gọi tên - anh ấp ủ mong muốn trở thành chiến sĩ Công an nhân

dân. Đó không phải ước mơ lớn lao, ồn ào, mà là khát vọng trong

trẻo: được góp phần giữ gìn bình yên cho quê hương.

Nhưng đất nước thời ấy chưa hoàn toàn bình yên.

Năm 1978, Trần Công Lán nhập ngũ. Rời mái nhà nghèo, rời

trang vở còn dang dở, anh bước vào thao trường Khe Lang. Chàng

trai vừa rời ghế học đường nhanh chóng hoà mình trong kỷ luật quân

đội, mang theo niềm tin của gia đình và kỳ vọng của quê hương.

Sau thời gian huấn luyện, Trần Công Lán hành quân vào chiến

trường Tây Ninh - miền biên ải nắng gió, nơi tiếng súng bảo vệ biên

giới Tây Nam còn vang lên khốc liệt. Và chỉ bốn tháng sau ngày

nhập ngũ, tháng 8/1978, người lính trẻ ấy đã anh dũng hy sinh khi

tuổi đời vừa tròn mười chín.

Cái tuổi viên mãn nhất của thanh xuân - khi trái tim còn nhiều

mơ ước, khi bàn tay còn muốn nắm lấy tương lai - lại trở thành điểm

dừng vĩnh viễn. Bốn tháng quân ngũ, quá ngắn cho một đời người,

nhưng đủ dài để chứng minh một lựa chọn. Trần Công Lán chưa kịp

thực hiện trọn vẹn ước mơ đứng trong hàng ngũ công an như từng

ấp ủ, nhưng anh đã kịp làm điều lớn hơn: gửi trọn tuổi trẻ mình cho

Tổ quốc.

Ban đầu, Liệt sĩ Trần Công Lán nằm lại tại Nghĩa trang Tây

Ninh - giữa miền đất đỏ từng thấm bao mồ hôi và máu của biết bao

đồng đội. Đến năm 1992, hài cốt anh được đưa về an táng tại quê

nhà. Hành trình trở về ấy không chỉ là sự dịch chuyển của một nấm

mộ, mà là sự khép lại nỗi đợi chờ đằng đẵng của gia đình suốt bao

năm tháng.

Giờ đây, anh yên nghỉ trong lòng đất mẹ Cẩm Xuyên. Dòng

sông Hội đêm ngày vỗ nhẹ bờ, như ru người con xa xứ bằng câu ví,

câu giặm thấm đẫm nghĩa tình. Gió quê vẫn thổi qua cánh đồng, qua

mái nhà xưa, qua nấm mộ nhỏ - nơi anh trai Trần Công Lợi thay gia

đình gìn giữ, hương khói. Sự trở về của người con quê hương Cẩm

Xuyên ấy khiến hy sinh không còn lạnh lẽo; nó được sưởi ấm bằng

ký ức, bằng tình thân, bằng lòng biết ơn của quê hương.

Cuộc đời Trần Công Lán dừng lại quá sớm. Nhưng cái dừng

ấy không phải là kết thúc vô nghĩa. Nó là một dấu lặng cần thiết trong bản trường ca của dân tộc. Nếu không có những con người

mười chín đôi mươi sẵn sàng rời mái trường năm ấy thì sẽ không

có những mái trường bình yên hôm nay. Nếu không có những thanh

xuân gửi lại nơi biên ải thì cũng sẽ không có những mùa lúa thanh

bình trên đồng quê. Mười chín tuổi của anh không dài, nhưng đủ để

hoá thành một lời nhắc nhở lâu bền.

Với tuổi trẻ hôm nay, câu chuyện hy sinh của Liệt sĩ Trần Công

Lán không chỉ để xúc động rồi thôi. Nó đặt ra một câu hỏi giản dị mà

sâu xa: khi Tổ quốc không còn tiếng súng, ta sẽ cống hiến bằng cách

nào? Bằng học tập nghiêm túc hơn, bằng lao động tử tế hơn, bằng

sự trung thực trong từng việc nhỏ? Không phải ai cũng phải đối diện

chiến trường, nhưng ai cũng có một “mặt trận” của riêng mình - mặt

trận của trách nhiệm, của nhân cách, của khát vọng dựng xây.

Thanh xuân không phải dành cho những tiêu hao vô nghĩa. Nó

là quãng đời đẹp nhất để chúng ta lựa chọn mình sẽ đứng về phía

nào của giá trị.

Trần Công Lán - người chiến sĩ tuổi mười chín - đã chọn đứng về

phía Tổ quốc. Dáng đứng của anh không còn giữa thao trường hay

nơi chiến tuyến, nhưng vẫn luôn hiện hữu trong ký ức quê hương,

trong lời ru ví giặm bên sông Hội, trong từng mùa lúa chín trên đất

mẹ Cẩm Xuyên yêu dấu.