Đặng Kinh

Đặng Kinh tên thật là Đặng Văn Rợp, sinh ngày 22 tháng 5 năm 1922 tại xã Bắc Sơn, huyện An Lão, tỉnh Kiến An (nay thuộc phường Bắc Sơn, quận Kiến An, thành phố Hải Phòng), quê gốc tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Do hoàn cảnh gia đình mà ông đã lao động từ sớm, tự học Chữ Hán. Năm 1937, ông bỏ nghề đội than ở mỏ Hà Lầm thuộc khu mỏ Hồng Quảng và trở thành người liên lạc của nhà cách mạng Tô Hiệu. Năm 1941, ông tham gia Mặt trận Việt Minh và trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam tháng 7 năm 1944. Ngay sau đó, ông nhận lệnh lên Thái Nguyên học quân sự 15 ngày cùng với Văn Tiến Dũng.^[7][8]

Vào tháng 11 năm 1944, dưới sự chỉ đạo của Mai Côn, một cuộc họp của Xứ ủy Bắc kỳ đã diễn ra ở Kiến Thụy, Kiến An nhằm thành lập mặt trận liên tỉnh Hải Phòng – Kiến An. Đặng Kinh là một trong 7 người đầu tiên của mặt trận. Đến ngày 12 tháng 7 năm 1945, mặt trận liên tỉnh này tuyên bố thành lập chính quyền nhân dân đầu tiên của vùng duyên hải miền Trung. Chỉ hơn nửa tháng sau, quân Nhật cho hai xe lính có súng cối tấn công vào Kim Sơn vào ngày 4 tháng 8. Đây không chỉ là trận đánh đầu tiên mà ông tham gia và chỉ huy mà còn là trận đánh mở đầu cho mô hình làng chiến đấu được áp dụng rộng rãi sau này.^[9]

Sau trận đánh này, Đặng Kinh và đại đội do ông chỉ huy nhanh chóng giúp Kiến An và Hải Phòng giành được chính quyền. Giữa năm 1946, ông được điều về làm Chỉ huy trưởng huyện đội Kiến Thụy kiêm Chỉ huy trưởng du kích chiến đấu tỉnh Kiến An. Ngày 20 tháng 11 năm 1946, quân Pháp gây hấn ở Hải Phòng, trở về từ Hải Phòng ông báo cáo với Tỉnh ủy Kiến An để tổ chức luyện quân chuẩn bị chống Pháp. Đồng thời ông xin lãnh đạo tỉnh ủy cho chỉ huy một đại đội sang An Dương, Đường 5, đường sắt để đánh quân Pháp. Ngày 28 tháng 11, quân Pháp đưa một đại đội tấn công thăm dò trận địa của đại đội ông đang chốt ở Cam Lộ, Thiết Chanh. Ông đã chỉ huy đại đội đón đánh làm thương vong một nửa và nửa còn lại bỏ chạy. Đại đội ông thu một trung liên, một tiểu liên và 12 khẩu súng trường. Những ngày sau đó cho đến 10-12, đại đội của ông liên tiếp tham chiến và trận cuối cùng trước ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh ra lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến, đại đội ông đánh với một tiểu đoàn quân Pháp, diệt 126, hi sinh 3, bị thương 5 người.

Từ năm 1949 đến năm 1954, ông là Chỉ huy phó rồi Chỉ huy trưởng, Ủy viên thường vụ tỉnh ủy Kiến An. Tháng 5 năm 1954, ông là Chỉ huy trưởng Thành đội Hải Phòng. Trong khoảng thời gian này, trận chiến ở Cát Bi đã làm nên tên tên tuổi của Đặng Kinh khi ông chỉ huy một đội 32 người phá hủy 59 máy bay, phần lớn là máy bay chiến đấu của quân Pháp.^[12] Đây là trận đánh phá sân bay lớn nhất trong cuộc chiến tranh giữa Pháp và Việt Nam.