Đặng Quang Cầm – Người chiến sĩ kiên cường giữa chiến trường cực Nam Trung Bộ

Tháng 9 năm 1945, khi đất nước vừa giành được độc lập, Đặng Quang Cầm bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng. Từ một người thanh niên yêu nước, đồng chí bước vào hàng ngũ quân đội và gắn bó trọn những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp với chiến trường cực Nam Trung Bộ. Là trung đội phó thuộc Đội vũ trang tuyên truyền Liên Khu 5, đồng thời là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam, Đặng Quang Cầm từng đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ khác nhau, khi làm công tác trinh sát, lúc phụ trách bảo đảm một tuyến giao thông liên lạc. Dù ở bất cứ vị trí nào, giữa hoàn cảnh thuận lợi hay hiểm nguy, đồng chí vẫn giữ vững tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường và luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.

Những năm tháng chiến đấu đưa Đặng Quang Cầm qua nhiều địa bàn từ Đà Lạt đến Ninh Thuận. Có lần quân ta bị vỡ trận, đồng chí cùng 9 thương binh bị kẹt lại giữa vùng địch kiểm soát. Những người bị thương có người cụt tay, người cụt chân, gần như không còn khả năng tự bảo vệ mình, trong khi quân địch liên tục lùng sục để tìm và sát hại. Người dân địa phương cũng hoang mang, lo sợ trước sự truy bắt của địch. Trong tình thế ấy, Đặng Quang Cầm không bỏ mặc đồng đội. Đồng chí nhanh chóng tìm cách đưa toàn bộ thương binh vào sâu trong rừng, tìm nơi kín đáo để che giấu và trực tiếp chăm sóc họ. Suốt 3 tháng rưỡi, giữa điều kiện thiếu thốn và luôn có nguy cơ bị phát hiện, đồng chí kiên trì bảo vệ những người bị thương, đồng thời tìm mọi cách liên lạc với trung đoàn. Cuối cùng, các thương binh được đưa trở về đơn vị an toàn.

Từ tháng 1 năm 1951 đến tháng 7 năm 1954, Đặng Quang Cầm được giao phụ trách đội vũ trang tuyên truyền, làm nhiệm vụ xây dựng cơ sở cách mạng. Đây là công việc không hề đơn giản bởi người dân ở nhiều vùng chưa hiểu rõ về cách mạng, thậm chí còn dè dặt trước những người hoạt động cách mạng. Đồng chí cùng anh em trong đơn vị không nóng vội mà kiên trì đi vào từng địa bàn, tuyên truyền, vận động và giúp nhân dân hiểu được mục tiêu của cuộc kháng chiến. Từ đó, cơ sở cách mạng từng bước được xây dựng, chính quyền được thành lập, lực lượng dân quân được tổ chức và những người từng đi theo quân địch cũng được vận động trở về với nhân dân.

Nhờ sự kiên trì ấy, đơn vị do đồng chí phụ trách đã xây dựng được chính quyền tại 19 xã, tổ chức gần 1.000 dân quân du kích. Cùng với nhân dân địa phương, lực lượng này đã phối hợp chiến đấu 30 trận, tiêu diệt hàng trăm quân địch, bảo vệ nhiều cơ sở cách mạng và giữ gìn tính mạng cho nhân dân. Đằng sau những con số ấy là cả một quá trình bám đất, bám dân, vượt qua vô vàn gian khổ của những người chiến sĩ vũ trang tuyên truyền.

Không chỉ giỏi chiến đấu và tổ chức cơ sở, Đặng Quang Cầm còn đặc biệt chú trọng xây dựng đơn vị vững mạnh. Đồng chí luôn đi đầu trong mọi công việc, sống giản dị, gương mẫu, hết lòng thương yêu và động viên đồng đội. Với nhân dân, đồng chí luôn tìm cách bảo vệ, giúp đỡ và tạo dựng niềm tin. Chính sự chân thành và trách nhiệm ấy khiến Đặng Quang Cầm được đồng đội tin tưởng, nhân dân yêu mến.

Những năm tháng hoạt động từ tháng 9 năm 1945 đến tháng 7 năm 1954 đã ghi dấu một chặng đường chiến đấu đầy gian lao nhưng cũng rất vẻ vang của người chiến sĩ Liên Khu 5. Từ những lần đối mặt với hiểm nguy để bảo vệ thương binh đến những ngày bền bỉ gây dựng cơ sở cách mạng giữa vùng dân cư còn xa lạ với cách mạng, Đặng Quang Cầm luôn đặt nhiệm vụ và đồng đội lên trên sự an nguy của bản thân. Ngày 31 tháng 8 năm 1955, những đóng góp và thành tích của đồng chí được Đảng, Nhà nước ghi nhận bằng Huân chương Quân công hạng Ba và danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi Đặng Quang Cầm vì thế trở thành hình ảnh đẹp về một người cán bộ vừa kiên cường trong chiến đấu, vừa tận tụy với đồng đội và hết lòng vì nhân dân.