Đặng Văn Lộc

NGỌN ĐÈN TRONG ĐÊM DÀI

Chuyên mục “Miền ký ức” – Phường Long Mỹ

Có những ký ức không ồn ào như tiếng bom rơi, không dữ dội như trận đánh lớn, nhưng lại âm ỉ cháy suốt nhiều năm trong lòng người. Đó là ký ức về những con người bình dị, lặng thầm góp ánh sáng nhỏ bé của mình để soi đường cho cả một dân tộc đi qua đêm dài chiến tranh.

Câu chuyện hôm nay là một mảnh ghép như thế.

1. Người đưa thư giữa làn bom

Ông Bảy Lộc, nguyên giao liên xã, kể rằng công việc của ông ngày ấy chỉ gói gọn trong một chiếc túi vải sờn và đôi chân không bao giờ được nghỉ.

“Có bữa đi đưa thư mà máy bay quần thảo trên đầu, tao phải chui xuống mương nước, ôm chặt cái túi trước ngực. Thư còn là tao còn nhiệm vụ.”

Những bức thư, những mẩu giấy nhỏ ấy chứa đựng mệnh lệnh, tin tức, niềm tin. Chỉ cần chậm một bước, lộ một dấu vết, hậu quả có thể là cả một đơn vị.

Nghe ông kể, tôi mới hiểu: giữa chiến tranh, có những người không cầm súng, nhưng lại đứng ở nơi sinh tử không kém ai.

2. Con đường mòn và dấu chân không tên

Bà Hai Nguyệt – khi ấy chỉ mới mười bảy tuổi – được giao nhiệm vụ dẫn đường qua rừng tràm.“Ban đêm đi, ban ngày xóa dấu chân. Cây đổ thì dựng lại, cỏ rạp thì vuốt cho đứng lên. Đường mình đi phải biến mất sau lưng.”

Con đường mòn ấy không có tên trên bản đồ, nhưng đã dẫn bao lớp cán bộ, bộ đội vượt qua vòng vây của địch. Những dấu chân âm thầm ấy đã mở ra con đường lớn của độc lập, tự do.

Với thế hệ trẻ hôm nay, đó là bài học về sự kiên nhẫn, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm đến quên mình.

3. Lớp học dưới hầm và ước mơ chưa kịp gọi tên

Chiến tranh không làm tắt đi khát vọng học tập. Ông Tư Phước kể rằng, ngay trong hầm trú ẩn, trẻ con vẫn được học chữ.“Bảng là miếng gỗ, phấn là cục đá trắng. Bom ngớt là học, bom rơi là nghỉ. Tụi nhỏ chỉ mong biết chữ để sau này xây lại làng.”

Nhiều ước mơ ngày ấy chưa kịp gọi tên đã phải gác lại. Nhưng chính những lớp học trong lòng đất ấy đã gieo mầm cho một tương lai hồi sinh sau chiến tranh.

4. Thế hệ trẻ hôm nay – giữ lửa bằng cách của mình

Chúng tôi – những đoàn viên thanh niên hôm nay – không còn phải học dưới hầm hay đi trong bom đạn. Nhưng ký ức ấy nhắc chúng tôi rằng hòa bình không phải điều hiển nhiên.

Giữ lửa hôm nay là:

• Học tập nghiêm túc

Mỗi việc làm tốt, mỗi đóng góp nhỏ đều là một ngọn đèn tiếp nối ánh sáng từ quá khứ.

5. Miền ký ức – nơi ánh sáng không tắt

“Miền ký ức” không chỉ là nơi lưu giữ chuyện xưa, mà là nơi thắp sáng hiện tại. Những con người bình dị của năm tháng chiến tranh đã dạy chúng ta rằng: không cần phải làm điều vĩ đại, chỉ cần làm đúng việc của mình, đến cùng.

Bởi chính từ những ngọn đèn nhỏ trong đêm dài, bình minh đã đến.