Đặng Văn Ngữ

Giáo sư, Bác sĩ, Liệt sĩ Đặng Văn Ngữ.

THÔNG TIN NHÂN VẬT

Họ và tên: Đặng Văn Ngữ.

Năm sinh: 1910 - Năm hy sinh: 1967.

Quê quán: Hương Thủy, Thừa Thiên Huế.

Công hiến: Bào chế thành công nước lọc Penicillin trong kháng chiến, nghiên cứu vắc-xin chống sốt rét.

NGƯỜI GIÁO SƯ TRÊN MẶT TRẬN KHÔNG TIẾNG SÚNG

Giáo sư Đặng Văn Ngữ là một trong những nhà khoa học kiệt xuất nhất của Y học Việt Nam. Năm 1949, giữa lúc đang có một sự nghiệp xán lạn tại Nhật Bản, ông đã từ bỏ cuộc sống đầy đủ, mang theo những ống giống nấm Penicillin quý giá, bí mật vượt biển về nước tham gia kháng chiến chống Pháp.

Giữa rừng sâu Việt Bắc, không có máy móc hiện đại, không có phòng thí nghiệm vô trùng, ông đã làm nên một điều kỳ diệu: Bào chế thành công "Nước lọc Penicillin" từ nước ngâm bắp (ngô). Loại kháng sinh thần kỳ này đã cứu sống hàng chục vạn thương binh khỏi lưỡi hái tử thần của chứng nhiễm trùng mưng mủ – nỗi ám ảnh kinh hoàng nhất trên chiến trường thời bấy giờ.

Đến thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, quân dân ta phải đối mặt với một kẻ thù vô hình nhưng đáng sợ không kém gì bom đạn: Căn bệnh sốt rét ác tính. Sốt rét đã quật ngã hàng vạn thanh niên xung phong và bộ đội trên tuyến đường Trường Sơn. Không cam lòng nhìn đồng bào, chiến sĩ bỏ mạng vì bệnh tật, Giáo sư Đặng Văn Ngữ, lúc này đã ở tuổi 57, kiên quyết xin vào chiến trường Trị Thiên để trực tiếp nghiên cứu, tìm ra vắc-xin và phương pháp diệt muỗi truyền bệnh.

Trong những cánh rừng già ẩm ướt ở A Lưới (Thừa Thiên Huế), ông dựng một phòng thí nghiệm thô sơ bằng tre nứa. Hàng ngày, vị Giáo sư già đầu bạc trắng mặc bộ bà ba sờn cũ, vai khoác túi vải, lặng lẽ đi dọc các con suối, vào tận các lán trại để bắt muỗi, lấy mẫu máu của thương binh mang về soi dưới kính hiển vi. Ông làm việc bất kể ngày đêm, quên ăn quên ngủ, bất chấp máy bay B-52 của địch quần thảo rải bom trên đầu.

Trưa ngày 01/4/1967, một trận bom tọa độ ác liệt của máy bay B-52 Mỹ đã dội trúng khu vực trạm nghiên cứu của ông. Khói bụi mù mịt, đất đá cày xới nát tan cả một vạt rừng. Khi đồng đội bới đất tìm kiếm, họ đau đớn phát hiện Giáo sư Đặng Văn Ngữ đã anh dũng hy sinh. Ông ngã xuống bên cạnh chiếc kính hiển vi đã vỡ nát, tay vẫn còn ôm chặt cuốn sổ ghi chép những số liệu nghiên cứu dang dở về bệnh sốt rét. Vị giáo sư tài ba đã cống hiến đến giọt máu cuối cùng cho nền y học nước nhà và sinh mệnh của người lính trên chiến trường.

Sự hy sinh của Giáo sư Đặng Văn Ngữ là một khúc bi tráng của giới trí thức Việt Nam. Ông không hy sinh với súng đạn trên tay, mà hy sinh với kính hiển vi và niềm khát khao mãnh liệt cứu sống con người.

Trí tuệ, tài năng và trên hết là y đức cách mạng sáng ngời của ông là bài học vô giá. Trong các bài giảng trên lớp, tôi luôn lấy tấm gương của Bác sĩ Đặng Văn Ngữ để giáo dục học sinh: Tri thức là vũ khí mạnh mẽ nhất, và người dùng tri thức để phụng sự Tổ quốc chính là những anh hùng vĩ đại nhất.