Đất Quảng - Một thời con gái

Sau ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước, niềm vui hội ngộ chưa trọn thì nhiều chị em cựu tù đất Quảng đã phải ngậm ngùi cho nước mắt chảy vào trong khi phải đối mặt với cuộc sống cô đơn, gian khó. Nhiều người không còn gia đình, người thân. Quy luật năm tháng cùng cuộc sống cùng cực chốn lao tù đã cướp mất tuổi xuân của các chị. Được làm mẹ đơn thân là khát khao chính đáng và cháy bỏng của họ. Nhưng ngay cả khát khao rất đỗi bình dị ấy, không phải ai cũng có diễm phúc được hưởng…

Tiếng cười của các cựu nữ tù chợt tắt lịm khi bà Trần Thu Hồng nhắc đến một kỷ niệm buồn. Người phụ nữ trong câu chuyện ấy là bà Chuyên (vì lý do tế nhị, tác giả đã đổi tên nhân vật), từng là một nữ pháo thủ nổi tiếng trong chiến tranh. So với các nữ đồng chí khác, bà Chuyên là người có sức khỏe rất tốt, vóc người cao to, đánh giặc rất “lì”. Khi bị bắt vào tù, nhiều lần bà còn dám đánh lại cả lính cai ngục để bảo vệ chị em. Cũng như nhiều cô gái đất Quảng khác, thời thiếu nữ bà Chuyên cũng đã một vài lần hẹn hò đôi lứa, nhưng chưa kịp bén duyên thì tuổi con gái đẹp đẽ đã bị giam cầm sau song sắt nhà tù. “Sau khi ước muốn làm mẹ không thành, nó cũng ngại nên đã chuyển lên Tây Nguyên sinh sống. Bới đất lật cỏ làm lụng quần quật nhưng cuộc sống cũng chẳng khá lên được. Càng nghĩ càng thương nó!”-Giọng bà Trần Thị Hương chùng lại khi nhắc đến người bạn tù năm xưa…

Sau ngày đất nước thống nhất, trở về cuộc sống đời thường, những cựu nữ tù đất Quảng mỗi người một hoàn cảnh, bươn chải kiếm sống. Mãi đến mười mấy năm sau, họ mới có dịp đi tìm nhau và tổ chức hội ngộ. Nụ cười hòa cùng nước mắt. Hạnh phúc xen lẫn niềm đau. Những người như chị Cả Hữu, do không còn khả năng làm mẹ đành chấp nhận ở vậy. Còn những người như chị Chuyên, quá lứa lỡ thì không còn hy vọng lấy chồng thì được đồng đội cũ khuyên nên kiếm lấy một đứa con. Năm 1995, trong một lần họp mặt, khi mọi người giục chị Chuyên có kế hoạch sinh con, chị buồn rầu:

- Tui cũng muốn lắm chứ, nhưng tự bản thân tui đâu có đẻ được. Cái khó nhất là tìm cha cho đứa bé. Mình là đàn bà, không thể nào mở miệng để nói với ai đó chuyện này được.

Đến lúc này, mọi người mới ngớ ra. Chị Chuyên đánh giặc giỏi, bản lĩnh gan dạ trước họng súng, đòn roi kẻ thù, nhưng trong chuyện này thì chị chả có chút kinh nghiệm nào cả. Bàn tới bàn lui, cuối cùng những người bạn từng một thời vào sinh ra tử đi đến một quyết định táo bạo, sẽ “nhường” chồng của mình cho chị Chuyên. Và người được chọn đảm trách “sứ mệnh” quan trọng này là chị Hương. “Thú thật là lúc đó tui cũng thấy khó xử. Là đàn bà, có ai lại để chồng mình đi ngủ với người phụ nữ khác. Nhưng cứ nhìn vào ánh mắt của Chuyên, tui lại thấy thương nó vô cùng. Mình có chồng con đề huề, chẳng lẽ để bạn sống côi cút suốt đời?”- Bà Hương bùi ngùi nhớ lại cảm giác quyết định “nhường” chồng lúc bấy giờ.

Và một kế hoạch kín kẽ được vạch ra. Một hôm chị Chuyên về Đà Nẵng chơi, được vợ chồng anh Phượng-chị Hương mời về nhà ăn cơm, nghỉ ngơi ít bữa. Được một ngày, chị Hương nói với chồng:

- Lâu quá rồi em không về đằng ngoại. Sẵn có Chuyên đến chơi, em nhờ nó ở lại phụ việc nhà giúp anh, em tranh thủ đi ít bữa.

Anh Phượng đồng ý ngay, bởi anh chị em bạn tù với nhau, coi nhau như ruột thịt, chuyện đó đâu có nề hà gì. Thế là chị Chuyên đảm nhiệm vai trò của chị Hương trong căn nhà chỉ có hai người. Đến bữa, chị Chuyên đi chợ, nấu cơm hai người cùng ăn. Quần áo của anh Phượng, chị Chuyên đều giặt giũ tươm tất. Một thời gian sau, chị Hương trở về nhà. Chị kéo bạn vào buồng chốt chặt cửa lại, thì thầm vào tai:

- Sao rồi mày? Có thấy trong người khang khác gì không?

Chị Chuyên ôm mặt khóc rưng rức, phân trần:

- Anh ấy không đả động gì đến tao cả. Đêm nào tao cũng để cửa nhưng ảnh không vào. Tao kêu đau bụng, ảnh sốt sắng đi mua thuốc cả đêm nhưng sau khi đưa thuốc vào phòng cho tao, ảnh lại… đi ra.

Sau khi chị Chuyên ra về, chị Hương bực tức chì chiết chồng:

- Trời đất ơi! Anh là cái giống đàn ông gì vậy hả?

Tưởng vợ nổi cơn ghen vô cớ, anh Phượng ra sức phân bua:

- Em làm vợ anh bao năm rồi mà không tin anh sao? Giữa anh và Chuyên không có bất cứ chuyện gì xảy ra cả.

Chỉ đến khi nghe vợ nói rõ sự tình, anh Phượng mới lắc đầu ngao ngán: “Em không nói trước, làm sao anh biết được”.

Chị Hương tìm gặp chị Chuyên để bàn cách thực hiện lại kế hoạch, nhưng chị Chuyên lắc đầu: “Thôi. Chuyện ấy phải để tự nhiên chứ mày đã nói trắng phớ ra với chồng như vậy rồi, tao không đủ tự tin để gần gũi anh ấy được. Ngại lắm!”.

Mấy chị em lại tiếp tục bàn phương án khác. Mọi người đều cho rằng, do anh Phượng là đảng viên, cán bộ nhà nước nên có thể anh hơi “nguyên tắc” trong chuyện này. Kế hoạch tiếp theo phải tìm một ông chồng nào đó không dính dáng gì đến tổ chức. Và người được chọn lần này là anh Thuần, chồng chị Diệm. Anh Thuần cũng đã từng tham gia kháng chiến, nay ở nhà trồng trọt, chăn nuôi. Trước khi lấy chị Diệm, anh Thuần đã có một đời vợ. Nhờ siêng năng, chịu khó, anh đã có đàn bò, heo lên đến mấy chục con. Rút kinh nghiệm lần trước chị Hương xa nhà có hơn một tuần, có thể chưa đủ để “lửa” bén “rơm”. Lần này chị Diệm quyết định xa nhà hẳn… hai tháng, với lý do lên Đắc Lắc giúp vợ chồng thằng con riêng của anh Thuần chăm sóc con nhỏ để cho tụi nó đi làm cà phê. “Trong thời gian đi vắng, tui nhờ con Chuyên đến giúp ông. Nó sẽ thay tui lo cho ông mọi thứ”-Chị Diệm nói với chồng và đặc biệt nhấn mạnh cụm từ “Nó sẽ thay tôi lo cho ông mọi thứ”. Dĩ nhiên là anh Thuần vui vẻ đồng ý. Được các bạn tù “tư vấn chuyên môn” khá kỹ nên lần này chị Chuyên có kinh nghiệm hơn. Chị sử dụng dầu gội, xà bông thơm, quần áo là phẳng phiu, thường xuyên tìm cơ hội để đi cùng anh Thuần trong mọi công việc.

Hai tháng sau, chị Diệm từ Đắc Lắc về nhà. Thoạt nhìn bạn, chị không giấu được niềm vui. Chị Chuyên mập lên trông thấy và có vẻ như cái bụng cũng hơi lùm lùm. Chị Diệm chưa kịp nói lời chúc mừng thì chị Chuyên đã nước mắt lưng tròng:

- Chồng mày còn nhát gan hơn cả ông Phượng. Đời tao không có may mắn được ngủ với đàn ông, dù chỉ một lần.

- Thế cái bụng mày…? Chị Diệm nắn nắn bụng bạn hỏi dồn.

- Chồng mày cho tao ăn nhiều nên cái bụng nó ngấn lên vậy thôi chứ chả có gì cả.

Thì ra kết quả cũng chẳng có gì khác lần trước. Hơn 60 ngày ròng rã, chị Chuyên hoàn thành xuất sắc vai trò người “vợ” trong công việc nội trợ, anh Thuần cũng đối xử rất tốt với chị, miếng nào ngon cũng dành cho bạn vợ phần nhiều. Nhưng phòng ở của chị trong căn nhà không mấy rộng rãi ấy, hằng đêm vẫn lặng như tờ, mặc cho chị mở toang cửa. Nhiều lần đi tắm, chị Chuyên vờ quên khăn và nhờ anh Thuần lấy giúp như lời “mách nước” của mấy chị em trước đó, nhưng anh Thuần chỉ mang khăn ra vắt lên cửa nhà tắm thưng bằng phên nứa, rồi lại tất tả đi chăn đàn bò. Anh Thuần đã chứng tỏ mình là người đàn ông thủy chung với vợ, đứng đắn với phụ nữ. Khi chị Diệm trách móc, anh gãi đầu gãi tai. “Khổ! Tui cứ tưởng bà đưa Chuyên về để thử lòng tui. Tính bà hay ghen nên tui đâu có dám làm liều”.

Chị Diệm bàn chị Chuyên ở lại nhà thêm một thời gian nữa để thực hiện kế hoạch, nhưng cũng như lần trước, chị Chuyên không chịu. “Bây giờ gặp lại ổng tao đã ngượng chín mặt lên rồi, còn tâm trí đâu mà làm chuyện ấy”-chị nói.

Mấy người bạn tù muốn sắp xếp thêm một kế hoạch khác cho chị Chuyên nhưng chị không chịu. “Cái số tui không có duyên ngủ với đàn ông, dù chỉ một lần, nên cũng chẳng có phước được làm mẹ. Thôi thì đành vậy”. Phần vì tủi thân, phần vì cuộc sống khó khăn nên sau đó, chị Chuyên đã rời quê lên Tây Nguyên làm nương rẫy mưu sinh.

Đến bây giờ, dù đời người đang đi về phía chân dốc bên kia nhưng bà Chuyên vẫn phải vất vả cực nhọc một nắng hai sương. “Tui còn làm được thì cứ để tui làm. Bao giờ tui không còn sức nữa thì mới cần đến sự giúp đỡ của mọi người”-Bà Chuyên nói vậy. Tính của bà xưa nay thế, rất bộc trực, chất phác và chẳng muốn nhờ vả ai cái gì.