Bài viết

Đất Quảng - một thời con gái (4)

Chồng bị bệnh nặng phải đi bệnh viện ở Đà Nẵng phẫu thuật dạ dày, cắt a-mi-đan. Vợ đang nuôi con nhỏ, không đi theo được nên đã viết thư nhờ người yêu cũ của chồng chăm sóc. Hằng ngày, hằng đêm, các y, bác sĩ ở bệnh viện chứng kiến người phụ nữ tần tảo, ân cần, khéo léo chăm sóc bệnh nhân, ai cũng nghĩ họ là vợ chồng...

Hà Tĩnh10/04/2026Ban Biên tập tổng hợp3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Chồng bị bệnh nặng phải đi bệnh viện ở Đà Nẵng phẫu thuật dạ dày, cắt a-mi-đan. Vợ đang nuôi con nhỏ, không đi theo được nên đã viết thư nhờ người yêu cũ của chồng chăm sóc. Hằng ngày, hằng đêm, các y, bác sĩ ở bệnh viện chứng kiến người phụ nữ tần tảo, ân cần, khéo léo chăm sóc bệnh nhân, ai cũng nghĩ họ là vợ chồng. “Tôi chỉ là bạn cũ của cô ấy thôi. Người đàn ông cao lớn thường đưa cơm đến đây cho chúng tôi mới là chồng của cô ấy!”. Sau khi vết thương cắt a-mi-đan bình phục, bệnh nhân nói được, mọi người mới trầm trồ thán phục, nhiều người ví họ như là “Lưu Bình, Dương Lễ” của thời nay…

Kỳ 2: “Lưu Bình, Dương Lễ” thời nay

Ở số báo trước, chúng tôi đã giới thiệu đến bạn đọc cuộc gặp gỡ giữa chị Trần Thị Hương và anh Nguyễn Thanh Toàn khi ra Sầm Sơn an dưỡng. Bà Hương nhớ lại tâm trạng lúc đó: “Cùng là những đồng đội trải qua những năm tháng cực hình tàn khốc trong nhà tù đế quốc, chúng tôi nhanh chóng tìm thấy ở nhau sự đồng cảm. Anh Toàn là người tốt, sống tình nghĩa, quan tâm đến mọi người. Tôi cũng có tình cảm đặc biệt với anh ấy. Hồi ấy, anh Toàn thường hay viết thư rồi nhờ người khác chuyển cho tôi. Lãng mạn lắm…”!

Ông Phượng, bà Hương trước quầy hàng tạp hóa gia đình.

Chuyện tình cảm của hai người đang như nụ hoa vừa hé trước nắng mai thì một ngày đầu tháng 9-1974, khu nhà an dưỡng đón thêm một số người từ Khu 5 ra, trong đó có anh Lê Thiện Phượng. Anh Phượng được bố trí ở chung phòng với anh Toàn. Vừa gặp nhau, hai người đã thân thiết, coi nhau như anh em. Anh Toàn kể cho anh Phượng nghe chuyện mình đang yêu một cô gái cựu tù, cũng đang an dưỡng ở đây. Nghe anh Toàn nhắc đến tên người con gái ấy, anh Phượng thoáng ngậm ngùi, cảm giác như con tim bị co thắt, nhưng anh chỉ im lặng, nén giấu đi cảm xúc của mình. Biết anh Phượng là người văn hay chữ tốt, anh Toàn nhờ anh Phượng viết thư tình giúp mình. Thư kể về nỗi nhớ, niềm thương của anh Toàn, mong muốn được xây dựng hạnh phúc trăm năm với người con gái xứ Quảng. Anh Toàn kể, anh Phượng viết. Xong, anh Toàn nhờ anh Phượng chuyển thư đến tận tay chị Hương. Một tình huống hết sức khó khăn đối với anh Phượng, nhưng tình thế đã thế này, anh chẳng thể từ chối được. Nhận được thư của anh Toàn từ tay người mình đã một thời yêu thương, chờ đợi, chị Hương lúng túng, lòng dạ rối bời, nhất là khi mở thư ra đọc, chị nhận ra ngay nét chữ của anh Phượng. “Thực tình lúc đó tôi rối trí lắm. Cầm lá thư trên tay, nhìn vào mắt anh Phượng, tôi cảm giác như mình đang bị nhấc bổng lên, lơ lửng trong không trung. Tại sao lại có tình huống như thế này? Tại sao và tại sao…?”-Bà Hương nhớ lại khoảnh khắc khó quên ngày ấy.

Vợ chồng ông Phượng-bà Hương và ông Toàn-bà Ba trong một lần hội ngộ.

Rồi cảm giác bối rối cũng qua đi. Chị Hương lấy lại bình tĩnh. Chị chủ động gặp anh Toàn:

- Em không biết phải nói với anh như thế nào lúc này. Người mà anh nhờ viết thư, nhờ chuyển thư tình của anh cho em chính là người con trai mà em đã kể cho anh nghe đấy.

Anh Toàn ngạc nhiên, buồn bã, chạy về phòng gặp anh Phượng:

- Sao anh không nói trước cho em biết chuyện này?

Anh Phượng nói:

- Thấy chú đang hạnh phúc, làm sao anh nỡ… Thôi, mọi chuyện bây giờ hãy để cô ấy quyết định. Nếu Hương yêu chú, anh sẽ vun đắp cho hạnh phúc của hai người. Chúng ta từng vào sống ra chết vì lý tưởng cách mạng, bây giờ ai có được hạnh phúc cũng là điều đáng quý.

Anh Toàn ôm lấy bờ vai anh Phượng. Hai người lặng lẽ ngồi bên nhau.

Bà Hương kể tiếp chuyện lúc bấy giờ: “Sau một đêm suy nghĩ, tôi quyết định sẽ lựa chọn thời điểm thích hợp để từ chối tình cảm của anh Toàn. Dù không thể đến với nhau được nhưng tôi vẫn rất quý mến, kính trọng anh, mong được anh coi như một người em gái. Anh Toàn cũng bảo, dù sau này cuộc sống có thế nào thì giữa chúng ta vẫn mãi mãi là anh em, đồng đội, vui buồn sướng khổ có nhau. Hạnh phúc của người này cũng chính là niềm vui của người kia…!”.

Ra Bắc an dưỡng một thời gian, anh Phượng được gia nhập đội văn nghệ, thường xuyên luyện tập, biểu diễn chung với chị Hương nên tình yêu của họ ngày càng nồng thắm.

Ông Phượng kể: “Tôi có vóc người cao to, gương mặt hơi “Tây” nên thường được giao đóng vai cố vấn Mỹ trong các vở kịch, hoạt cảnh ca múa. Tôi hóa trang và đóng đạt đến mức khi biểu diễn, bị người dân ném đá vì ghét tên cố vấn Mỹ quá”.

Năm 1975, sau ngày thống nhất đất nước, anh Phượng được điều về công tác tại Công ty Lương thực Quảng Nam-Đà Nẵng. Chị Hương về làm việc tại Sở Thương nghiệp. Cuối năm đó, hai người làm lễ cưới. Anh Toàn được điều về công tác tại tỉnh Đắc Lắc rồi xây dựng hạnh phúc với chị Ba, cũng là một cựu tù, có thời gian ở chung tại Đoàn An dưỡng Sầm Sơn. Dù ở cách xa nhau, mỗi người công tác một lĩnh vực khác nhau nhưng hai gia đình vẫn giữ mối quan hệ gắn bó thân thiết, thường xuyên viết thư thăm hỏi nhau.

Năm 1981, anh Toàn bị đau dạ dày và viêm a-mi-đan nặng, phải đi bệnh viện ở Đà Nẵng phẫu thuật. Bấy giờ chị Ba đang nuôi con nhỏ, công việc ngập đầu không thể đến bệnh viện chăm sóc chồng được. Chị Ba viết thư gửi vợ chồng chị Hương. “Nhận được tin, tôi nói với nhà tôi, việc gia đình để anh lo, em vào bệnh viện chăm sóc anh Toàn cho chu đáo. Sức khỏe của anh ấy là quan trọng nhất lúc này”-Ông Phượng kể lại với chúng tôi kỷ niệm lúc bấy giờ.

Thời gian anh Toàn nằm viện, chị Hương thường trực bên anh cả ngày lẫn đêm, chăm lo cho anh từng li từng tí. Đến bữa ăn, cán bộ, y bác sĩ bệnh viện lại thấy một người đàn ông cao lớn ân cần mang cơm nước, trái cây, đường sữa… vào phòng bệnh nhân để cho người phụ nữ chăm sóc người đang nằm giường bệnh. Ai cũng nghĩ đó là người vợ chăm sóc chồng. Khi sức khỏe anh Toàn bình phục, mấy cô y tá nói với anh:

- Anh được vợ chăm sóc chu đáo thế, chả trách gì mau chóng khỏi bệnh.

Anh Toàn cười tươi bảo:

- Tôi chỉ là người yêu cũ, là bạn của cô ấy thôi. Người đàn ông cao lớn ngày hai bữa đưa cơm vào đây mới là chồng của cô ấy.

Rồi anh kể cho mọi người nghe câu chuyện về thời trai trẻ của mình, những kỷ niệm về tình bạn, tình yêu, tình đồng chí đồng đội. Mấy cô y tá trẻ ngồi nghe, mắt rưng rưng mà rằng: “Chuyện của các anh, các chị chả khác gì Lưu Bình, Dương Lễ. Trong muôn vàn sự khắc nghiệt, mất mát, đau thương vì chiến tranh, vẫn bùng lên những sắc màu lãng mạn tuyệt vời. Có lẽ chỉ những người đã đi qua chiến

Trong số những nữ cựu tù xứ Quảng có một người đẹp nức tiếng từ thời con gái. Bây giờ dù đã ngoại lục tuần nhưng bà vẫn đẹp. Đó là một nữ chiến sĩ tình báo, xinh đẹp, giỏi giang, thông minh, bản lĩnh. Những năm tháng ở tù, chị là người bị đánh đập, tra tấn nhiều nhất vì bọn địch cho chị là người cầm đầu các hoạt động nổi dậy, chống đối của tù nhân. Vì thần tượng người thủ trưởng hơn mình 10 tuổi nên chị đã vượt qua muôn vàn thử thách để đến với anh. Chuyện tình của họ là một bản tình ca đẹp và cảm động. Mời bạn đọc tiếp tục đón đọc trên nguyệt san Sự kiện và Nhân chứng số tới.

tranh, từng vào sống ra chết cùng nhau mới có được những câu chuyện đời thường cảm động như thế!”.

Sau hai tháng điều trị, anh Toàn được ra viện. Anh Phượng mua vé xe đưa bạn về Đắc Lắc. Anh cười vui nói với chị Ba, vợ anh Toàn: “Tôi đưa chú ấy về với cô đây, đảm bảo nguyên vẹn một trăm phần trăm đấy nhé”. Nhìn thấy chồng dù nằm viện thời gian dài nhưng vẫn béo đỏ hồng hào, chị Ba cũng vui vẻ xởi lởi: “Thật là cảm ơn hai bác nhiều lắm. Em biết chị Hương chăm sóc anh Toàn khéo hơn em, lại có anh giúp đỡ tận tình nữa nên nhà em mới béo tốt thế này!”.

Bây giờ thì vợ chồng ông Phượng-bà Hương và ông Toàn-bà Ba đều đã có con cháu đề huề. Hai gia đình yêu quý, gắn bó với nhau như tình ruột thịt. Sau khi nghỉ hưu, các ông, bà vẫn tích cực tham gia công tác hội, đoàn ở địa phương, nhất là những hoạt động của anh chị em cựu tù. Ông Phượng, bà Hương mở một quầy hàng tạp hóa tại nhà, vừa để có việc làm cải thiện đời sống, vừa có điều kiện để gặp gỡ, hội ngộ những người bạn cựu tù tham gia kháng chiến ngày xưa…

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn