ĐÊM GIỮ LÀNG

Đặng Văn Mão, sinh năm 1946, quê xã Xuân Hòa, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Nay đã ngoài 80 tuổi, chân tay chậm chạp, trí nhớ có lúc lẫn lộn, nhưng có một đêm trong chiến tranh mà tôi nhớ rõ đến từng hơi thở.

Năm 1965, tôi nhập ngũ và được biên chế vào đơn vị bộ binh làm nhiệm vụ bảo vệ khu dân cư ven rừng tại chiến trường Bình Trị Thiên. Chúng tôi không chỉ đánh địch, mà còn phải giữ cho dân làng còn nhà để ở, còn ruộng để cày.

Trận chiến ấy diễn ra vào một đêm mưa tại xã Phong Mỹ, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Địch bất ngờ càn quét vào làng, đốt nhà, bắt dân làm lá chắn. Đơn vị tôi chỉ có hơn hai chục người, vũ khí thiếu thốn, nhưng không ai lùi bước.

Tôi chiến đấu bên cạnh anh Lưu Văn Phước, sinh năm 1944, quê xã Đại Hiệp, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam – một trung đội phó ít nói nhưng gan lì. Ở tổ bên kia là anh Nguyễn Thành Luân, sinh năm 1947, quê xã Phú Hữu, huyện Châu Thành, tỉnh An Giang, bắn súng rất chuẩn. Chúng tôi phối hợp đánh lạc hướng để đưa người già, phụ nữ và trẻ em thoát ra sau lũy tre làng.

Gần sáng, khi một nhóm dân cuối cùng đã rút an toàn, tôi trúng đạn vào vai trái, ngã xuống bên bờ mương. Anh Phước quay lại kéo tôi đi, nhưng anh trúng đạn và hy sinh ngay trước mắt tôi. Tôi được đưa về trạm quân y dã chiến ở huyện A Lưới, sống sót, còn anh thì nằm lại với mảnh đất làng mà anh chưa từng sinh ra.

Sau trận đó, ngôi làng được giữ, dân không ai bị bắt. Tôi được giám định là thương binh hạng 3/4, tiếp tục phục vụ đến ngày đất nước thống nhất.

Nhiều năm sau, khi trở lại Phong Mỹ, một cụ già trong làng nắm tay tôi nói:
“Nhờ các chú mà làng tôi còn người, còn khói bếp.”

Giờ đây, tôi kể lại không phải để nhắc về súng đạn, mà để nói rằng:
trong chiến tranh, có những trận đánh không ghi tên trên bản đồ, nhưng được khắc sâu trong lòng người dân suốt cả đời.