ĐÊM PHÁ ĐỒN Ở VÙNG QUÊ ĐƯỜNG AN

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, vùng Bình Giang khi ấy là một địa bàn bị địch kiểm soát rất gắt gao. Những hương đồn, tháp canh được dựng lên để khống chế làng quê, ngăn cản hoạt động của lực lượng kháng chiến.

Nhưng trong những ngôi làng tưởng như yên lặng ấy, phong trào kháng chiến vẫn âm thầm phát triển.

Khu vực các xã Thúc Kháng, Tân Hồng, Bình Minh ngày nay thuộc vùng Đường An từng trở thành một khu vực hoạt động của lực lượng du kích. Tư liệu lịch sử về cuộc kháng chiến chống Pháp ở Tả Ngạn sông Hồng ghi nhận các xã này đã hình thành khu du kích liên hoàn sau những trận tiến công đồng loạt vào hệ thống đồn bốt của địch.

Đêm ấy, trong các làng quê, mọi người gần như không ngủ.

Những người du kích lặng lẽ chuẩn bị.

Người kiểm tra vũ khí.

Người dẫn đường.

Người nắm tình hình đồn địch.

Những người dân trong làng cũng tham gia theo cách của mình: người canh gác, người báo tin, người đào hầm, người che giấu cán bộ và bộ đội.

Tất cả đều hiểu rằng chỉ cần một sơ suất, cả làng có thể bị địch phát hiện.

Rồi giờ hành động đến.

Trong bóng tối, các lực lượng kháng chiến đồng loạt tiến công.

Tiếng súng phá tan sự im lặng của đêm làng quê.

Những vị trí mà quân địch dựa vào để kiểm soát nhân dân lần lượt bị đánh phá.

Đó không phải là một trận đánh lớn với những đoàn quân đông đảo. Nhưng với người dân vùng quê lúc ấy, mỗi đồn địch bị phá là một bước tiến rất lớn.

Bởi trước đó, những hương đồn và tháp canh khiến cuộc sống của người dân luôn bị đe dọa. Quân địch có thể đi càn, bắt người, kiểm soát đường làng, gây sức ép lên các cơ sở kháng chiến.

Sau những trận tiến công ấy, hệ thống hương đồn, tháp canh của địch ở một địa bàn trọng điểm của Bình Giang bị phá vỡ. Các xã Thúc Kháng, Tân Hồng, Bình Minh trở thành một khu du kích liên hoàn.

Đối với những người dân khi ấy, đó chắc hẳn là một sự thay đổi rất lớn.

Những con đường làng vốn đầy nguy hiểm bắt đầu có thể được kiểm soát bởi lực lượng kháng chiến.

Những người du kích có thêm không gian hoạt động.

Nhân dân có thêm niềm tin rằng quân Pháp không phải là lực lượng không thể đánh bại.

Và quan trọng hơn cả, làng quê đã đứng dậy.

Những người nông dân vốn quen với ruộng đồng trở thành du kích.

Những thanh niên rời mái nhà để cầm súng.

Những người mẹ, người vợ ở hậu phương âm thầm che chở cán bộ, chăm sóc thương binh.

Không phải ai cũng có tên trong sách sử.

Nhưng chính họ đã tạo nên sức mạnh của một khu du kích.

Đến khi nhìn lại, người ta mới thấy chiến thắng không chỉ đến từ những trận đánh lớn.

Nó được tạo nên từ hàng trăm, hàng nghìn hành động nhỏ của người dân trong từng làng quê.

Vùng đất nay là Đường An cũng từng trải qua những năm tháng như thế.

Những con đường hôm nay bình yên đến mức người trẻ có thể khó hình dung rằng đã có lúc mỗi tiếng động trong đêm đều có thể báo hiệu một cuộc càn quét, một trận chiến hoặc một cuộc bắt bớ.

Nhưng lịch sử vẫn còn đó.

Có một thời, những người dân Thúc Kháng, Tân Hồng, Bình Minh đã cùng nhau biến những ngôi làng bị địch kiểm soát thành một khu du kích liên hoàn.