Đền (phủ) Xuân Úc
CÁC DI TÍCH GẮN LIỀN VỚI NHỮNG SỰ KIỆN QUAN TRỌNG TRONG CÁC CUỘC KHÁNG CHIẾN TRÊN ĐỊA BÀN XÃ CHẤN HƯNG
Đền (phủ) Xuân Úc thuộc thôn Bắc Hưng, xã Chấn Hưng.
Đền được xây dựng năm 1840, thời vua Minh Mạng, gồm 5 gian nhà gỗ, quay hướng Tây Nam, lợp cói. Sau đó, đền được sửa chữa, trùng tu 2 lần vào các năm 1863 và 1869. Vào năm 1890, đời vua Thành Thái, đền được xây dựng lần thứ hai, gồm 3 gian bằng gạch lợp ngói có vọng cung. Sang thế kỷ XX, đền tiếp tục được trùng tu, sửa chữa vào các năm 1918, 1931 và 1947. Năm 1954, đền bị giặc Pháp đánh bom, gây thiệt hại phần mái. Đến năm 1956, Nhân dân góp công sức lợp lại mái và tiếp tục trùng tu đền vào các năm 1993 và 1997. Năm 2012, đền được đầu tư xây mới, mở rộng khuôn viên để có diện mạo khang trang như hiện nay.
Đền thờ Quận chúa Trần Thị Ngọc (hiệu là Ngọc Thanh Công chúa) triều Trần. Bà có công trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên xâm lược ở thế kỷ XIII và được triều đình nhà Nguyễn sắc phong là Trung đẳng thần với danh hiệu “Đức Kim Hoa Thần Mẫu”. Sinh thời, rất giỏi về Nho học, y học, địa lý và tướng số, thường hay hiển linh giúp đỡ Nhân dân các làng Xuân Úc, Kỳ Úc, Vân Đô.
Đền hiện còn lưu giữ được 2 sắc phong từ thời vua Duy Tân và vua Khải Định cùng nhiều cổ vật bằng giấy, gỗ, sành sứ, kim loại... có niên đại từ thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.
Đền (phủ) Xuân Úc còn là một căn cứ địa kháng chiến của Chi bộ, chính quyền xã trong những năm kháng chiến. Thời kỳ kháng chiến chống Pháp, cùng với chùa Phong Quang, đền là nơi tạm trú của các cơ quan, đơn vị, người dân khi về Tiên Lãng lánh nạn và là nơi chị em phụ nữ trong xã chuẩn bị để tổ chức các cuộc đấu tranh chính trị. Căn cứ du kích đền (phủ) Xuân Úc cũng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an toàn tính mạng về người và tài sản của bộ đội và du kích xã Chấn Hưng, góp phần vào thắng lợi vẻ vang của trận càn Cờ-lốt (năm 1953).
Thời kỳ kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, khu vực đền cùng đình, chùa vẫn là một cơ sở hoạt động, hội họp của Chi bộ và là trụ sở của Ủy ban hành chính xã.
Quần thể đình, đền, chùa Xuân Úc gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của mảnh đất Chấn Hưng, đồng thời có đóng góp quan trọng vào công cuộc kháng chiến, kiến quốc của dân tộc. Ghi nhận những giá trị về lịch sử, văn hóa và đóng góp của các cơ sở thờ tự trên, ngày 30/10/2001, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng ban hành Quyết định số 3039/QĐ-UB xếp hạng cụm di tích đình, đền, chùa Xuân Úc là Di tích lịch sử - văn hóa cấp thành phố.
Hằng năm, từ ngày 26 - 28/02 âm lịch, Nhân dân Chấn Hưng nô nức tổ chức lễ hội đình, đền, chùa Xuân Úc với nhiều hoạt động ý nghĩa. Đây là dịp để tri ân, tưởng nhớ các vị thần, Phật và những người có công với dân, với nước, cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa; đồng thời giáo dục lịch sử truyền thống, bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết và niềm tự hào dân tộc cho các thế hệ.
