Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa

Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa

Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa nằm trên địa bàn các xã Phú Đình, Điềm Mặc, Thanh Định, Định Biên, Bảo Linh, Đồng Thịnh, Quy Kỳ, Kim Phượng, Bình Thành và thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, với tổng diện tích quy hoạch bảo tồn trên 5.200 km².

Đây là vùng đất chiến lược nằm ở trung tâm Việt Bắc, giáp ranh giữa ba tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang và Bắc Kạn - nơi được ví như “trái tim” của căn cứ địa cách mạng trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954).

Trong lịch sử, khu vực này từng mang nhiều tên gọi khác nhau như An toàn khu, Khu di tích lịch sử ATK Định Hóa, hay An toàn khu Trung ương - gắn liền với những năm tháng hoạt động, làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trung ương Đảng và Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Năm 1981, Bộ Văn hóa -Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) đã xếp hạng ATK Định Hóa là di tích quốc gia, gồm 13 di tích thành phần tiêu biểu.

Mỗi địa điểm đều là một mốc son trong lịch sử kháng chiến: từ Nhà tù Chợ Chu - nơi thực dân Pháp giam giữ các chiến sĩ cách mạng, đến địa điểm thành lập Việt Nam Giải phóng quân tại xã Định Biên - cái nôi của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Những địa điểm Bác Hồ ở và làm việc như đồi Khau Tý, đồi Tỉn Keo hay Khuôn Tát đều gắn liền với các quyết sách chiến lược, trong đó có bản thảo “Sửa đổi lối làm việc” và những văn kiện quan trọng dẫn tới thắng lợi của chiến dịch Đông - Xuân 1953-1954 và Điện Biên Phủ.

Không chỉ là nơi làm việc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ATK Định Hóa còn là “đại bản doanh” của nhiều cơ quan Trung ương: Tổng Bí thư Trường Chinh và Văn phòng Trung ương Đảng tại Phụng Hiển, Bộ Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam tại Bảo Linh, hay địa điểm ra đời của Báo Quân đội nhân dân, Hội Nhà báo Việt Nam và Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

Cụm di tích Khuôn Tát - nơi Bác Hồ từng sinh hoạt, tắm giặt, câu cá - cùng thắng cảnh thác Khuôn Tát, đồi Pụ Đồn… đều được phục dựng, bảo tồn, trở thành không gian thiêng liêng để giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ hôm nay.

ATK Định Hóa cùng với Pác Bó (Cao Bằng) và Tân Trào (Tuyên Quang) hợp thành “Thủ đô kháng chiến” - nơi khai sinh, tổ chức và chỉ đạo những chiến dịch quyết định vận mệnh dân tộc.

Chính tại đây, Bộ Chính trị và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã họp bàn, thông qua kế hoạch chiến dịch Điện Biên Phủ, làm nên thắng lợi lịch sử “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc chiến tranh, lập lại hòa bình ở Đông Dương.

Với giá trị lịch sử, văn hóa và khoa học đặc biệt, ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã quyết định xếp hạng Di tích lịch sử ATK Định Hóa là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngày nay, ATK Định Hóa không chỉ là “địa chỉ đỏ” linh thiêng trong lòng người dân Việt Nam mà còn là điểm đến văn hóa - lịch sử quan trọng, góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần độc lập tự cường và khát vọng phát triển của dân tộc.

Di sản ATK Định Hóa không chỉ là ký ức thiêng liêng của dân tộc mà đang thực sự trở thành “tài sản” quý báu - nền tảng cho hành trình phát triển bền vững của Thái Nguyên nói riêng và cả nước nói chung.