Di tích lịch sử An toàn khu Định Hóa – "Thủ đô kháng chiến" và những dấu ấn trường tồn P3

Dấu chân Bác Hồ và những căn lán làm nên lịch sử

Trong những năm sống và làm việc tại ATK Định Hóa, Bác Hồ đã chọn lán Tỉn Keo (xã Phú Đình) làm nơi ở và làm việc chính. Lán được làm bằng tre, nứa đơn sơ, lợp lá cọ, ẩn mình dưới tán rừng già. Chính tại đây, Người đã viết nhiều văn kiện quan trọng, đồng thời chủ trì các cuộc họp chiến lược của Đảng và Chính phủ.

Lán Tỉn Keo còn là nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ký các sắc lệnh quan trọng, tiếp các đoàn khách quốc tế, gặp gỡ nhân dân, cổ vũ tinh thần kháng chiến. Nơi đây lưu giữ những kỷ vật quý như bàn làm việc, bộ ấm chén, võng, và chiếc đèn dầu mà Người thường sử dụng khi viết văn bản vào ban đêm.

Ngoài lán của Bác, ATK Định Hóa còn lưu giữ nhiều địa điểm lịch sử quan trọng như: Nhà ông Nguyễn Đình Tố (xã Điềm Mặc): nơi ở của Thủ tướng Phạm Văn Đồng; Nhà ông Lý Văn Lâm (xã Thanh Định): nơi làm việc của Tổng Bí thư Trường Chinh; Đồi Khau Tý (xã Phú Đình): địa điểm đầu tiên Bác Hồ đặt chân khi đến ATK; Hang Bòng (xã Điềm Mặc): nơi làm việc của Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng Tư lệnh; Nà Lừa, Khuôn Tát: nơi Người thường đi dạo, trò chuyện với cán bộ và nhân dân;Tất cả các điểm này đều được bảo tồn nguyên trạng hoặc phục dựng theo hình mẫu gốc, thể hiện sự tôn kính đối với quá khứ. Ngoài chức năng dùng làm nơi cư trú, ATK Định Hóa còn là “bộ não” của cuộc kháng chiến chống Pháp. Từ nơi rừng núi heo hút này, những quyết sách trọng đại đã được hình thành, tạo tiền đề cho các thắng lợi lớn của quân và dân ta.

Vào năm 1953, tại Hang Bòng – nơi Bộ Quốc phòng và Bộ Tổng Tư lệnh đóng quân – Đại tướng Võ Nguyên Giáp cùng các cố vấn đã họp bàn, xây dựng kế hoạch tổng thể cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Cũng tại ATK, Hội nghị Trung ương và Bộ Chính trị đã đưa ra quyết định lịch sử: đánh chắc, tiến chắc, nhằm tiêu diệt tập đoàn cứ điểm Điện Biên – tạo bước ngoặt cho cuộc kháng chiến. Cùng với đó, các hoạt động ngoại giao, tuyên truyền, huấn luyện quân đội, và liên lạc với quốc tế cũng diễn ra tại đây. Nhờ có ATK, kháng chiến không bị cô lập, mà ngược lại, càng lớn mạnh và bền bỉ.

Nhận thức sâu sắc giá trị lịch sử to lớn của ATK Định Hóa, ngày 10/5/2012, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định xếp hạng nơi đây là “Di tích quốc gia đặc biệt”. Tỉnh Thái Nguyên từ đó đã đầu tư hàng trăm tỷ đồng để tôn tạo, phục dựng và phát huy giá trị khu di tích. Hiện nay, Khu di tích ATK Định Hóa bao gồm hơn 120 điểm di tích, phân bố tại 14 xã, thị trấn trong huyện. Trong đó có 13 điểm di tích được bảo tồn trọng điểm, có hệ thống nhà trưng bày, biển chỉ dẫn, thuyết minh, cảnh quan và cơ sở hạ tầng du lịch tương đối hoàn chỉnh.

Ngày nay, khi đất nước đang phát triển mạnh mẽ, ATK Định Hóa vẫn là biểu tượng tinh thần bất diệt. Những căn lán giản dị giữa rừng xanh vẫn nhắc nhở các thế hệ về sự giản dị, trí tuệ và lòng yêu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các vị tiền bối cách mạng. Đặc biệt, tỉnh Thái Nguyên cũng xác định, phát triển bền vững Khu di tích ATK gắn liền với gìn giữ di sản lịch sử, nâng cao đời sống cộng đồng dân cư quanh khu vực, phát triển du lịch sinh thái – văn hóa và lan tỏa giáo dục truyền thống trong thế hệ trẻ./.