DI TÍCH LỊCH SỬ BẢN CÀI - ĐỊA CHỈ ĐỎ NƠI NÚI RỪNG VIỆT BẮC

Giữa những dãy núi xanh thẳm của vùng ATK Chợ Đồn, có một bản làng nhỏ mang tên Bản Cài. Hôm nay nơi đây bình yên với tiếng suối róc rách, những cánh đồng lúa xanh và mái nhà sàn của đồng bào Tày. Ít ai biết rằng, hơn 80 năm trước, mảnh đất ấy đã từng là nơi ghi dấu một bước chân làm thay đổi vận mệnh dân tộc.

Chiều ngày 15 tháng 5 năm 1945, sau chặng đường băng rừng, vượt suối từ Pác Bó tiến về Tân Trào, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc cùng đoàn cán bộ cách mạng đã dừng chân tại nhà ông Hoàng Văn Cao, Chủ nhiệm Ban Việt Minh xã Phương Viên, ở Bản Cài.

Ngôi nhà sàn đơn sơ hôm ấy không có bàn ghế sang trọng, không có ánh đèn rực rỡ. Chỉ có bếp lửa hồng, bát cơm đạm bạc và tấm lòng son sắt của người dân vùng cao. Trong không gian ấm áp ấy, Bác Hồ đã gặp gỡ các cán bộ Việt Minh, các cụ cao tuổi và bà con địa phương để nói chuyện về tình hình thế giới, về thời cơ cách mạng đang đến gần và khơi dậy quyết tâm đánh đuổi phát xít Nhật, thực dân Pháp, giành độc lập cho dân tộc.

Người dân Bản Cài khi ấy có lẽ chưa thể hình dung rằng, những lời nói giản dị trong ngôi nhà nhỏ sẽ trở thành nguồn động viên mạnh mẽ, góp phần hun đúc ý chí cách mạng của cả một vùng quê.

Sáng hôm sau, khi đoàn chuẩn bị tiếp tục hành trình, tiếng súng bất ngờ vang lên từ phía châu lỵ Chợ Đồn. Theo phương án đã chuẩn bị từ trước, mọi người nhanh chóng tản vào rừng để bảo đảm an toàn cho lãnh tụ và lực lượng cách mạng. Chính sự mưu trí, đoàn kết và lòng trung thành của nhân dân nơi đây đã góp phần bảo vệ tuyệt đối an toàn cho Bác Hồ trên con đường tiến về Tân Trào – nơi sẽ diễn ra Hội nghị toàn quốc của Đảng và Quốc dân Đại hội, mở đường cho thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Hôm nay, dấu tích ngôi nhà năm xưa không còn nguyên vẹn, nhưng Khu di tích lịch sử Bản Cài vẫn lặng lẽ kể lại câu chuyện của một thời "hoa lửa". Mỗi phiến đá, mỗi con suối, mỗi tán cây nơi đây như vẫn còn vang vọng bước chân của Người và tinh thần yêu nước của đồng bào các dân tộc Chợ Đồn.

Đến với Bản Cài không chỉ là trở về một địa chỉ đỏ của cách mạng, mà còn là trở về với cội nguồn của lòng yêu nước, của niềm tin son sắt vào Đảng và Bác Hồ. Nơi ấy nhắc nhở mỗi thế hệ hôm nay rằng: độc lập, tự do không phải tự nhiên mà có; đó là thành quả của biết bao hy sinh, gian khổ và sự đồng lòng của cả dân tộc.

Bản Cài – một bản làng nhỏ giữa núi rừng Việt Bắc, nhưng đã góp phần viết nên những trang sử lớn của dân tộc Việt Nam.