Di tích lịch sử Khuổi Đăm Thôn Nà Khằn, xã Nghĩa Tá - nơi ở và làm việc của cơ quan Báo Sự thật từ năm 1948 đến năm 1953.

Thôn Nà Khằn, xã Nghĩa Tá - nơi ở và làm việc của cơ quan Báo Sự thật từ năm 1948 đến năm 1953.

Năm 1946, thực hiện Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Trung ương Đảng và Chính phủ chọn căn cứ địa Việt Bắc làm Thủ đô kháng chiến trong đó có huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn. Để đảm bảo an toàn bí mật, các cơ quan Trung ương lần lượt rời thủ đô Hà Nội lên ở và làm việc tại an toàn khu (ATK). Một số cơ quan trung ương đến đóng tại tại huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn, trong đó có Báo Sự thật (tiền thân của Báo Nhân dân ngày nay) ở và làm việc từ năm 1947 – 1950.

Theo các nhân chứng như: Cụ Ngôn Văn Cương 80 tuổi, Ma Văn Vàng 78 tuổi, Lý Thái Thịnh 77 tuổi là người dân địa phương cho biết: “ vào khoảng năm 1947, cơ quan Báo sự thật sơ tán đến đây. Đoàn có nhiều người mang theo nhiều máy móc cồng kềnh, trong đó có chiếc máy khoảng 18 - 20 người khiêng. Ban đầu đoàn đến trọ nhà dân, sau đó chính quyền và nhân dân địa phương đã tìm địa điểm, giúp dựng lán làm xưởng, nhà ở, nhà làm việc. Tại địa điểm Khuổi Đăm cơ quan Báo sự thật chia thành 3 khu gồm có: Khu lán dành cho xưởng in; khu dành cho công nhân; khu dành cho cán bộ lãnh đạo. Chủ nhiệm Báo sự thật lúc bấy giờ là ông Nguyễn Lương Hoàng. Cơ quan Báo hoạt động thường xuyên, nhiên liệu dùng cho máy móc vận hành là than củi. Địa điểm cơ quan khi đó là rừng rậm, đường đi lại khó khăn nên rất bí mật, an toàn hoạt động. Tại đây cũng rất thuận tiện cho việc liên lạc với cơ quan Văn phòng Trung ương Đảng tại Khuổi Linh, Văn phòng chính phủ tại Bản Vèn; nơi ở và làm việc của Bác Hồ ở Nà Pậu thuộc xã Lương Bằng”.

Báo sự thật là một trong những tờ báo của Đảng, tiền thân của Báo Nhân dân ngày nay, ra đời từ tháng 12/1945 do đồng chí Tổng Bí thư Trường Chinh lãnh đạo. Trong những năm đầu, Báo sự thật đã vạch mặt bọn phản động Quốc dân đảng và báo Việt Nam của chúng; Vận động nhân dân tham gia Tổng tuyển cử bầu Quốc hội nước Việt Nam dân chủ cộng hòa; Giải thích ý nghĩa của việc thành lập chính phủ lâm thời là chính phủ liên hiệp kháng chiến; Mở rộng mặt trận dân tộc thống nhất, tập hợp lực lượng bên trong, tìm bạn đồng minh bên ngoài, chống mọi âm mưu phá hoại của thực dân Pháp...

Trong thời gian đóng tại đồi Khuổi Đăm, Báo Sự thật đã in và phát hành nhiều sách báo, báo nói về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân ta. Những bài đăng trên Báo Sự thật, là những phóng sự từ mặt trận gửi về, hay các bài viết mang tính lý luận, góp phần nâng cao trình độ lý luận cho cán bộ, chiến sĩ tin tưởng vào sự lãnh đạo của Trung ương Đảng và Chính phủ, hăng hái thi đua giết giặc, lập công. Đặc biệt các bài viết của Bác Hồ như cuốn: “Sửa đổi lề lối làm việc”; cuốn “Trường kỳ kháng chiến nhất định thắng lợi” và nhiều bài khác đăng trên báo với bút danh X.Y.Z; A.G;L.T; C.B; Lê Nhân....

Với sự kiện quan trọng của cơ quan Báo Sự thật (tiền thân của Báo Nhân Dân ngày nay) đặt trụ sở làm việc, sinh hoạt trong điều kiện hết sức khó khăn tại ATK Nghĩa Tá, thời kỳ chống thực dân Pháp xâm lược.

Ngày 02/11/2011 Uỷ ban nhân dân tỉnh Bắc Kạn đã ban hành Quyết định số 2074/QĐ-UBND xếp hạng di tích Khuổi Đăm xã Nghĩa Tá, huyện Chợ Đồn, tỉnh Bắc Kạn là di tích cấp tỉnh.